Các CEO công nghệ đồng loạt kêu gọi “giảm tốc AI”

Sau những cảnh báo ngày càng nghiêm trọng về rủi ro của trí tuệ nhân tạo (AI), lãnh đạo các công ty AI lớn tại Mỹ đồng loạt ủng hộ đề xuất của Dario Amodei, CEO Anthropic, về việc “điều chỉnh tốc độ” phát triển công nghệ. Tuy nhiên, đề xuất này đang đặt ra câu hỏi về khả năng thực thi và vai trò của chính phủ trong giám sát AI.

CÁC CEO CÙNG KÊU GỌI KIỂM SOÁT TỐC ĐỘ CÁC HỆ THỐNG AI TIÊN TIẾN

Theo Guardian, đề xuất được đưa ra sau khi các nhà nghiên cứu của Anthropic liên tục cảnh báo AI có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng đối với nhân loại, thậm chí có khả năng dẫn tới kịch bản tuyệt chủng vào năm 2030. Trước phản ứng ngày càng mạnh, CEO Dario Amodei của Anthropic cuối tuần qua đã công bố sáng kiến mang tên “We Must Pace the Frontier”, kêu gọi kiểm soát tốc độ phát triển các hệ thống AI tiên tiến nhằm tăng cường an toàn.

Đáng chú ý, đề xuất nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ lãnh đạo những công ty AI lớn nhất tại Mỹ.

Sam Altman, CEO OpenAI, cho biết ông đồng tình với Amodei và cam kết áp dụng một trong những đề xuất quan trọng của Anthropic: cho phép các đơn vị đánh giá độc lập tiếp cận hệ thống ở mức tương đương nhân viên để kiểm tra các thực hành an toàn.

“Tôi đồng ý với Dario rằng chúng ta cần điều chỉnh tốc độ phát triển của AI tiên phong”, Altman viết trên X. “Cam kết cho phép các đơn vị đánh giá độc lập tiếp cận ở mức tương đương nhân viên là một ý tưởng tuyệt vời, và chúng tôi cũng sẽ làm như vậy”.

Demis Hassabis, CEO Google DeepMind, nhận xét đề xuất của Amodei “chỉ ra con đường đúng đắn phía trước”.

Trong khi đó, Elon Musk, chủ sở hữu xAI, phản hồi ngắn gọn: “Dario nói đúng”.

Đề xuất của Amodei tập trung vào ba trụ cột. Thứ nhất là cam kết cho phép các đơn vị đánh giá bên ngoài có quyền tiếp cận ở mức tương đương nhân viên để giám sát rủi ro. Thứ hai là xây dựng các thỏa thuận giữa những quốc gia dân chủ về các tiêu chuẩn an toàn AI. Thứ ba là phối hợp trên phạm vi toàn cầu, bao gồm cả với các chính phủ có chế độ quản trị khác biệt như Trung Quốc, trong những vấn đề liên quan đến an ninh.

Các đề xuất về phối hợp quốc tế không hoàn toàn mới. CEO Amodei và nhiều nhân vật trong ngành AI từng đưa ra những lời kêu gọi tương tự trước khi các cảnh báo gần đây về khả năng AI trở nên quá mạnh hoặc có mức độ tự chủ cao xuất hiện.

Rahm Emanuel, cựu nghị sĩ Mỹ và từng là Chánh văn phòng Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Barack Obama, cho rằng việc một ngành công nghiệp chủ động đề nghị tăng cường quản lý là điều đáng chú ý.

“Tôi có thể nói với các bạn lần gần nhất một CEO hoặc cả một ngành công nghiệp đề nghị được quản lý là khi nào: chưa bao giờ”, ông Emanuel viết trên X. Theo ông, đề xuất của Amodei cho thấy ngành AI đang tiến vào một lĩnh vực nhiều rủi ro và cần có các biện pháp kiểm soát phù hợp.

CỔ PHIẾU AI TOÀN CẦU GIẢM ĐỒNG LOẠT

Theo Reuters, các cổ phiếu liên quan đến AI đã đồng loạt giảm trong phiên giao dịch đầu tuần tại châu Á, sau khi lãnh đạo các công ty phát triển những mô hình AI tiên tiến nhất cảnh báo tốc độ phát triển cần được chậm lại để hạn chế những rủi ro đối với con người.

Ông Altman cũng cho biết OpenAI sẽ không tiến hành IPO trong năm nay, trong bối cảnh những lo ngại về an toàn AI ngày càng tăng.

Tại Nhật Bản, cổ phiếu SoftBank, một nhà đầu tư của OpenAI, có thời điểm giảm 13,2% ngay đầu phiên. Cổ phiếu nhà sản xuất chip nhớ Kioxia giảm 9,8%, trong khi Tokyo Electron, doanh nghiệp cung cấp thiết bị cho chuỗi sản xuất chip, giảm 3,7%.

Tại Đài Loan, cổ phiếu Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) giảm 1,2%. Ở Hàn Quốc, SK Hynix giảm 5,3% và Samsung Electronics giảm 3,7%.

“Áp lực bán nhiều khả năng sẽ tác động đến nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn tại Tokyo, sau một loạt bình luận cuối tuần kêu gọi giảm tốc độ phát triển AI”, ông Takayuki Miyajima, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sony Financial Group, nhận định.

Theo ông, tâm lý thị trường cũng tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi những bất ổn liên quan đến tình hình Trung Đông.

Tại Thượng Hải, cổ phiếu nhà sản xuất chip nhớ CXMT giảm 2,7%, trong khi Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) giảm 1,4%. Tại Hồng Kông, Zhongji Innolight giảm 4,1%, còn Minimax giảm 5,4%. Cổ phiếu Z.ai, công ty phát triển dòng mô hình AI GLM, có thời điểm giảm 10,5% sau khi doanh nghiệp thực hiện một đợt phát hành cổ phiếu với mức giá chiết khấu.

Trong một cuộc phỏng vấn, CEO Sam Altman cho rằng nguy cơ AI gây ra sự tuyệt chủng của con người là “không thể chấp nhận”.

NHỮNG LUẬN ĐIỂM TRÁI CHIỀU

Một số nghị sĩ Mỹ đã bày tỏ quan ngại về tốc độ phát triển nhanh của AI và kêu gọi ban hành các quy định mới. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 13/9 đã bác bỏ lời kêu gọi làm chậm tốc độ phát triển AI, đồng thời viện dẫn cạnh tranh với Trung Quốc.

“Ai thắng AI, người đó thắng”, ông nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ireland đồng thời nhấn mạnh mục tiêu duy trì vị thế dẫn đầu của Mỹ trong ngành AI.

Các giao dịch liên quan đến AI đã đóng góp đáng kể vào đà tăng của thị trường chứng khoán toàn cầu kể từ khi OpenAI ra mắt ChatGPT vào năm 2022. Tuy nhiên, thời gian gần đây, các cuộc tấn công mạng do những tác nhân AI tự động thực hiện cùng sự phản đối của công chúng đối với việc xây dựng các trung tâm dữ liệu đang tạo thêm sức ép đối với quá trình phát triển ngành.

Chính quyền Mỹ nhiều lần coi AI là một lĩnh vực cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc, trong đó mục tiêu duy trì vị thế dẫn đầu về công nghệ được đặt ở mức ưu tiên cao. Quan điểm này cũng từng được ngành công nghệ sử dụng để phản đối một số đề xuất quản lý AI. Mỹ và Trung Quốc được cho là sẽ tiến hành các cuộc thảo luận về an toàn AI trong khuôn khổ các cuộc trao đổi song phương diễn ra trong tháng này.

Trang Guardian cho rằng lời kêu gọi phối hợp quốc tế và can thiệp ở cấp liên bang trong đề xuất của Amodei đối mặt với một hướng tiếp cận chính sách khác: duy trì tốc độ phát triển để bảo đảm vị thế của Mỹ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson cho biết Quốc hội sẽ không phải là lực lượng dẫn đầu trong việc xây dựng các quy định về an toàn AI, đồng thời cho rằng trách nhiệm này trước hết thuộc về các công ty AI.

Trong khi đó, bản thân các doanh nghiệp AI cũng chịu áp lực phải liên tục đưa ra những mô hình và sản phẩm mới. Các startup AI đang hướng tới những đợt huy động vốn và niêm yết có quy mô rất lớn, làm gia tăng yêu cầu về tăng trưởng và thương mại hóa công nghệ.

Đây là một trong những mâu thuẫn lớn nhất của lời kêu gọi “giảm tốc”: các công ty AI có thể đồng thuận về sự cần thiết của an toàn, nhưng đồng thời vẫn phải cạnh tranh về năng lực mô hình, sản phẩm và vốn đầu tư.