Cổ phiếu lượng tử bùng nổ, đón dòng vốn “khủng” từ Big Tech

Theo thông tin trên CNBC, các cổ phiếu liên quan đến lượng tử như Rigetti Computing, D-Wave Quantum, Quantum Computing hay Arqit Quantum đều ghi nhận mức tăng hai chữ số, có mã tăng tới hơn 30% chỉ trong vài phiên giao dịch. 

Tính từ đầu năm đến nay, giá trị vốn hóa của Rigetti đã gấp đôi, trong khi D-Wave đã tăng gấp ba lần. CNBC cho rằng sự bùng nổ này không đơn thuần là hiệu ứng tâm lý ngắn hạn, mà phản ánh những động thái đầu tư, nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới đang gia tăng nhanh chóng trong lĩnh vực lượng tử – một lĩnh vực vốn được kỳ vọng có thể thay đổi căn bản cách thế giới xử lý dữ liệu trong thập kỷ tới.

Theo giới quan sát, cú hích gần đây đến từ thông tin Rigetti đã ký kết các hợp đồng trị giá 5,7 triệu USD để cung cấp hai hệ thống máy tính lượng tử Novera 9-qubit cho khách hàng tại châu Á và Mỹ. Đây là dấu mốc quan trọng, bởi nó cho thấy công nghệ lượng tử bắt đầu dịch chuyển ra khỏi phòng thí nghiệm để bước vào thị trường thương mại, dù mới ở quy mô nhỏ. 

Song song đó, quỹ đầu tư do chính phủ Đan Mạch và tập đoàn dược phẩm Novo Nordisk hậu thuẫn cũng vừa công bố gói đầu tư 300 triệu euro vào một quỹ mạo hiểm chuyên về công nghệ lượng tử. Nvidia, trong một bài viết trên blog tuần này, nhấn mạnh rằng điện toán tăng tốc (accelerated computing) có thể trở thành bệ phóng giúp những đột phá lượng tử “hôm nay và ngày mai” trở thành hiện thực. Những tín hiệu này càng củng cố niềm tin của nhà đầu tư, kéo theo làn sóng mua mạnh cổ phiếu trong ngành.

CÔNG NGHỆ LƯỢNG TỬ ĐANG THU HÚT DÒNG VỐN KHỔNG LỒ TỪ BIG TECH 

Trong tháng 9 vừa qua, Quantinuum – công ty được tách ra từ Honeywell và hiện được xem là một trong những “ngôi sao sáng” của ngành – đã huy động thành công 600 triệu USD từ nhiều nhà đầu tư lớn, trong đó có NVentures, quỹ mạo hiểm trực thuộc Nvidia. Sau vòng gọi vốn này, định giá của Quantinuum được đẩy lên khoảng 10 tỷ USD, một con số cho thấy sự tin tưởng rằng lượng tử có thể trở thành ngành công nghệ mũi nhọn tiếp theo sau AI.

Ở một diễn biến khác, startup SandboxAQ – công ty con trước đây của Alphabet – cũng vừa thông báo huy động thêm 150 triệu USD, nâng tổng vốn gọi được lên 450 triệu USD. Các nhà đầu tư tham gia vòng này bao gồm Google, Nvidia và ngân hàng BNP Paribas. SandboxAQ đang theo đuổi hướng phát triển các mô hình “Large Quantitative Models” (LQMs), một dạng mô hình học máy được tăng cường bởi các thuật toán lượng tử, có khả năng xử lý những bài toán phức tạp trong hóa học, tài chính và an ninh mạng. Khoản vốn mới không chỉ giúp công ty mở rộng quy mô nghiên cứu mà còn chứng minh rằng mối giao thoa giữa AI và lượng tử đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của giới đầu tư.

Amazon cũng không đứng ngoài cuộc chơi. Gã khổng lồ thương mại điện tử đã công bố chip lượng tử Ocelot, thiết kế dựa trên cấu trúc “cat qubit” với khả năng sửa lỗi vượt trội, nhằm cải thiện tính ổn định và khả năng mở rộng của hệ thống lượng tử. Trong khi đó, Microsoft tiếp tục đầu tư vào nền tảng Azure Quantum và giới thiệu Majorana 1 – một bộ xử lý lượng tử 8 qubit dựa trên qubit topo. Dù còn nhiều tranh cãi về hiệu quả thực sự, đây là bước tiến quan trọng thể hiện quyết tâm của Microsoft trong việc tạo ra thế hệ qubit bền vững, tự bảo vệ trước sai số.

Không chỉ các “ông lớn”, những công ty khởi nghiệp cũng đang ghi dấu ấn đáng kể. IonQ, trụ sở tại Maryland, đã mua lại Oxford Ionics của Anh trong một thương vụ trị giá khoảng 1,1 tỷ USD, với tham vọng đẩy nhanh lộ trình xây dựng hệ thống lượng tử có khả năng chịu lỗi hoàn chỉnh. Công ty này cũng hợp tác với Nvidia, Amazon Web Services và hãng dược AstraZeneca để mô phỏng các phản ứng hóa học phức tạp. Tại châu Âu, startup IQM của Phần Lan đã kêu gọi được 320 triệu USD, tiếp tục duy trì vị thế là một trong những công ty lượng tử non trẻ có tốc độ phát triển nhanh nhất khu vực.

Mặc dù đà tăng của cổ phiếu lượng tử đang thổi bùng kỳ vọng, nhiều chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Công nghệ lượng tử hiện nay vẫn chủ yếu dừng ở giai đoạn NISQ – tức là những máy tính lượng tử quy mô trung bình nhưng còn nhiều sai số. Khả năng ứng dụng thực tế vào các lĩnh vực như dược phẩm, vật liệu mới, an ninh mạng hay tài chính vẫn còn cần thêm nhiều năm nghiên cứu. Google Quantum AI, trong một tuyên bố hồi tháng 3, dự đoán phải mất ít nhất 5 năm nữa mới có thể chứng kiến một “bước ngoặt thật sự” của ngành.