Đẩy mạnh ứng dụng AI trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Ngày 18–19/8/2026, Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 do Bộ Tư pháp Việt Nam đăng cai tổ chức đã chính thức diễn ra tại Hà Nội. Sự kiện quy tụ khoảng 100 đại biểu là lãnh đạo, quan chức pháp luật cấp cao các nước ASEAN cùng các đối tác quốc tế.

Với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số”, diễn đàn tập trung thảo luận các nội dung trọng tâm bao gồm định hướng chủ quyền quốc gia trong ứng dụng AI, quản trị hợp tác khu vực công ASEAN, trọng tài trong kỷ nguyên số và cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong ứng dụng AI.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết Việt Nam đã đạt được một số kết quả bước đầu trong ứng dụng AI vào lĩnh vực pháp luật.

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển Cổng Pháp luật quốc gia giai đoạn 2026-2030, thiết lập nền tảng truy cập thống nhất về dữ liệu pháp luật. Thủ tướng Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Tư pháp đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu pháp luật quốc gia và các công cụ ứng dụng AI có chuẩn mực, phù hợp với Khung kiến trúc của quốc gia.

Bên cạnh sự hoàn thiện của hệ thống cơ sở dữ liệu và thể chế, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cũng đã và đang phát triển các công cụ AI chuyên biệt trong lĩnh vực pháp luật.

Giới thiệu tại diễn đàn, CMC OpenAI cho biết mô hình Clex do đơn vị này phát triển được xây dựng nhằm phục vụ rà soát toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam, giải quyết các mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống văn bản pháp luật và tính tương thích với các điều lệ Đảng, các công ước, điều ước quốc tế.

Nền tảng này cũng hướng tới mục tiêu hỗ trợ đắc lực cho Chính phủ trong việc xây dựng thể chế, pháp luật ở Việt Nam với nguồn dữ liệu tập trung, đảm bảo Đúng - Đủ - Sạch - Sống và giúp hệ thống hành chính vận hành tinh gọn hơn, cán bộ được giảm tải, nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Đối với doanh nghiệp, Clex giúp đảm bảo tính tuân thủ, đảm bảo quyền lợi và tạo ra sự chủ động pháp lý cần thiết cho các quyết định kinh doanh. 

Với kho dữ liệu hiện có lên tới hơn 2 triệu văn bản, công cụ này tập trung dữ liệu lập pháp, tư pháp và hành pháp từ nguồn chính thức trên toàn quốc, cung cấp khả năng tham mưu với căn cứ pháp lý và có thể truy vết đến nguồn văn bản còn hiệu lực.

Theo đại diện CMC, mô hình này được doanh nghiệp làm chủ từ khâu huấn luyện đến tinh chỉnh, không phụ thuộc vào việc gọi API từ mô hình nền tảng quốc tế. Đây cũng là một trong hai nền tảng AI được Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá đạt tiêu chuẩn và lựa chọn tham gia thí điểm tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi toàn quốc, phục vụ cho nền tảng AI công vụ quốc gia hỗ trợ công chức, viên chức toàn quốc. 

Clex phiên bản cho Chính phủ đã được Bộ Tư pháp đánh giá chất lượng sản phẩm và chấp thuận đạt tiêu chuẩn đưa lên cổng pháp luật quốc gia. Đồng thời được giới thiệu tới các cơ quan bộ, ngành ứng dụng trong chương trình tổng rà soát pháp luật đến cuối tháng 12 năm nay. 

Phát biểu bế mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh, diễn đàn đã mang đến một nền tảng đối thoại cởi mở, đa chiều và thực chất về những vấn đề đang đặt ra đối với lĩnh vực pháp luật và tư pháp trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ. 

Từ những trao đổi tại Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh, có thể rút ra một số thông điệp quan trọng, đó là AI không chỉ là đối tượng điều chỉnh của pháp luật mà còn đang trở thành công cụ hỗ trợ ngày càng hiệu quả trong toàn bộ quá trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, diễn đàn chia sẻ nhận thức thống nhất rằng việc phát triển và ứng dụng AI cần đặt trên nền tảng của pháp quyền, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hướng tới sự phát triển bền vững.

Việc Việt Nam đăng cai Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2026 diễn ra trong bối cảnh Việt Nam vừa ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo (tháng 12/2025) – một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới có luật riêng điều chỉnh lĩnh vực này, thể hiện định hướng chủ động của Việt Nam trong xây dựng khuôn khổ pháp lý cho công nghệ AI, đồng thời mở ra không gian hợp tác nghiên cứu, ứng dụng AI có trách nhiệm trong lĩnh vực pháp luật giữa các quốc gia ASEAN.