Định hình hệ sinh thái Blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn

Blockchain là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, đóng góp trực tiếp vào việc thực hiện mục tiêu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

NHỮNG YÊU CẦU BẮT BUỘC CỦA MỘT HẠ TẦNG BLOCKCHAIN AN TOÀN

Tại Hội thảo “Định hình hệ sinh thái Blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) phối hợp cùng 1Matrix, True IDC và Tether tổ chức sáng 9/12, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA, Chủ tịch 1Matrix, nhấn mạnh phát triển hạ tầng blockchain cần cân bằng giữa đảm bảo chủ quyền quốc gia thông qua việc lưu trữ các dữ liệu có yêu cầu bảo mật cao tại các trung tâm dữ liệu được cấp phép trong nước; đồng thời tối ưu hiệu năng và khả năng mở rộng thông qua các dịch vụ cloud nước ngoài.

Bên cạnh đó, ông Trung cho rằng việc triển khai một hệ thống truy vết hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố (AML/CFT) là những yêu cầu bắt buộc của một hạ tầng blockchain an toàn.

“Đây cũng là các mục tiêu mà Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) đang hướng tới nhằm kiến tạo một hệ sinh thái Blockchain Việt Nam bền vững”, ông Phan Đức Trung nhấn mạnh.

Đối với hạ tầng vật lý dữ liệu, yếu tố đầu tiên trong tổng thể hạ tầng blockchain, ông Nguyễn Đình Hùng, Giám đốc điều hành True IDC Việt Nam, cho biết nhu cầu sử dụng hạ tầng Cloud đang tăng mạnh khi dữ liệu lớn, AI và blockchain được triển khai rộng rãi.

Quy mô thị trường Public Cloud tại châu Á dự kiến đạt hơn 200 tỷ USD trong năm 2025, với mức tăng trưởng hàng năm 19,32% giai đoạn 2025-2029. Tại Việt Nam, thị trường này được dự báo tăng trưởng trung bình 25,24%/năm. Khoảng 70-80% nút mạng (node) của các blockchain lớn đang chạy trên Public Cloud. Hoạt động on-chain tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APAC) đến tháng 6/2025 đã tăng 69% so với cùng kỳ khiến Cloud trở thành nền tảng mặc định cho mô hình Blockchain hiện đại.

BA VAI TRÒ TRỌNG YẾU CỦA MẠNG DỊCH VỤ ĐA CHUỖI BLOCKCHAIN VIỆT NAM

Hiện nay, Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) đã được xây dựng nhằm giải quyết bài toán về hạ tầng blockchain trong nước. Hệ thống do Công ty 1Matrix thiết kế, với sự tư vấn của BCG và Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), theo kiến trúc năm tầng và mô hình đa chuỗi, hướng đến mục tiêu đảm bảo khả năng mở rộng, an toàn và liên thông.

VBSN được kỳ vọng hỗ trợ quá trình số hóa dài hạn, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển ứng dụng mà không cần đầu tư lại hạ tầng, đồng thời tăng cường tính minh bạch trong quản lý và giám sát cho cơ quan quản lý.

Điểm đáng chú ý là hệ thống cho phép triển khai nhiều blockchain Layer 1 độc lập, có thể tùy chỉnh thuật toán đồng thuận và tốc độ xử lý theo từng nhóm ứng dụng. Cấu trúc đa chuỗi giúp phân tách tải, hạn chế tình trạng nghẽn mạng và duy trì sự ổn định khi lưu lượng giao dịch tăng cao.

Theo ông Trần Trung Hiếu, Quản lý cao cấp Hạ tầng 1Matrix, Mạng VBSN đảm nhiệm ba vai trò trọng yếu.

Một là bảo đảm khả năng tương tác giữa nhiều ứng dụng từ định danh, tài chính số đến dữ liệu chuyên ngành thông qua lớp liên thông chuẩn hóa.

Hai là đáp ứng yêu cầu tốc độ, hướng tới mục tiêu xử lý hàng triệu giao dịch mỗi giây.

Ba là tuân thủ các chuẩn bảo mật hiện đại, hỗ trợ cơ chế giám sát và kiểm chứng độc lập nhằm hạn chế gian lận đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn theo Luật Bảo vệ dữ liệu 2024, Luật Bảo vệ Dữ liệu cá nhân 2025, Tiêu chuẩn toàn cầu về an ninh thông tin ISO/IEC 27001 và Tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư 27701.

TRUY VẾT ONCHAIN GÓP PHẦN ĐỊNH HÌNH HẠ TẦNG SỐ AN TOÀN

Theo ông Maksym Dragunov, Giám đốc Chính sách và Tư vấn, Crystal Intelligence, công ty phân tích dữ liệu Web3 toàn cầu, hệ thống của họ đang theo dõi hơn 105.000 địa chỉ ví được gán định danh, ghi nhận hơn 11 triệu giao dịch rủi ro và giám sát hơn 3.800 loại tài sản số.

“Các hình thức gian lận như address poisoning - thủ đoạn tạo ra địa chỉ ví giả có ký tự đầu hoặc cuối giống hệt địa chỉ thật để đánh lừa người dùng, hay lợi dụng địa chỉ ví tùy chỉnh để gây nhầm lẫn, đang tạo ra thách thức lớn cho cơ quan chức năng”, ông Maksym Dragunov cho biết tại phiên thảo luận “Tái định hình hệ sinh thái Blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn”.

Không những thế, kẻ gian còn lạm dụng các cầu nối chuyển tài sản giữa các blockchain và dịch vụ đổi tiền nhanh để xóa dấu vết, khiến việc truy vết trở nên khó khăn. Ông Maksym Dragunov khuyến cáo doanh nghiệp và cá nhân cần lập danh sách địa chỉ ví an toàn, kiểm tra kỹ từng ký tự trước khi chuyển tiền và sử dụng các công cụ cảnh báo rủi ro tự động để bảo vệ tài sản.

Các chuyên gia đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng và triển khai một hệ thống truy vết on-chain toàn diện. Hệ thống này không chỉ hỗ trợ giám sát giao dịch mà còn đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện, ngăn chặn và giảm thiểu các hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố hay các hành vi lạm dụng tài sản mã hoá ngày càng tinh vi, giúp cơ quan quản lý chủ động kiểm soát rủi ro, tạo môi trường an toàn hơn cho nhà đầu tư trong lĩnh vực Web3.

Phiên thảo luận đã tập trung phân tích cách dung hòa giữa yêu cầu bảo đảm chủ quyền dữ liệu và nhu cầu tối ưu hiệu năng, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai hạ tầng Cloud quy mô lớn. Các diễn giả cũng đề cập vai trò của những chứng nhận quốc tế trong việc thiết lập môi trường vận hành node blockchain an toàn và đáng tin cậy.

Một nội dung quan trọng khác là khả năng chuyển hóa blockchain thành giá trị kinh tế thực cho doanh nghiệp thông qua các tầng dịch vụ được tiêu chuẩn hóa. Nhóm chuyên gia cho rằng đây sẽ là nền tảng để mở rộng các mô hình ứng dụng mà không làm gia tăng chi phí đầu tư hạ tầng.

Triển vọng ứng dụng blockchain trong dịch vụ công cũng được các chuyên gia đề cập, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi xác thực nguồn gốc dữ liệu và giám sát giao dịch theo thời gian thực. Những ứng dụng này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế số.