Giới công nghệ tại thung lũng Silicon làm việc "không kể ngày đêm" để vượt lên trong cuộc đua AI

Josh Batson – nhà nghiên cứu tại Anthropic – không còn dành thời gian cho mạng xã hội. Nguồn dopamine của anh giờ đây đến từ những cuộc thảo luận sôi nổi trên kênh Slack của công ty, nơi các đồng nghiệp trao đổi về mô hình ngôn ngữ và kiến trúc trí tuệ nhân tạo (AI).

“CƠN SỐT” AI VÀ NHỮNG NGƯỜI KHÔNG CÒN THỜI GIAN ĐỂ SỐNG

Batson là một trong những “chiến binh” đang sống trong guồng quay khốc liệt của Thung lũng Silicon – nơi những bộ óc hàng đầu về AI phải làm việc 80 đến 100 giờ mỗi tuần để chạy đua trong “cuộc chiến” giành ưu thế về trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI).

“Chúng tôi đang cố gắng rút ngắn 20 năm tiến bộ khoa học chỉ trong hai năm,” Batson nói. “Mỗi vài tháng lại xuất hiện một bước đột phá mới. Đây là câu hỏi khoa học thú vị nhất thế giới hiện nay.”

Bên trong các phòng thí nghiệm AI lớn nhất – từ Microsoft, Anthropic, Google, Meta, Apple cho đến OpenAI – các nhà lãnh đạo và kỹ sư đều xem công việc của họ như sứ mệnh lịch sử: mang trí tuệ nhân tạo đến với mọi người và định hình tương lai loài người.

Nhiều người trong số họ đã trở thành triệu phú, thậm chí là tỷ phú, nhưng hiếm ai có thời gian để tận hưởng khối tài sản khổng lồ ấy. “Không ai có điểm dừng tự nhiên. Ai cũng đang làm việc suốt ngày đêm,” Madhavi Sewak – nhà nghiên cứu cấp cao của DeepMind (Google) – chia sẻ.

Tại Meta, nhóm TBD Lab – phụ trách phát triển mô hình AI cốt lõi – làm việc ngay gần bàn của CEO Mark Zuckerberg tại trụ sở Menlo Park. Cường độ làm việc của họ được cho là cực đoan, đặc biệt sau khi công ty cắt giảm khoảng 600 nhân sự trong bộ phận AI hồi đầu tuần.

Những tuần làm việc 100 giờ không còn là ngoại lệ. Một số startup thậm chí ghi rõ trong hợp đồng kỳ vọng nhân viên sẽ làm việc hơn 80 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, phần lớn không cần quy định điều này – bởi các nhà nghiên cứu AI vốn đã tự nguyện đắm mình trong công việc, bị thôi thúc bởi trí tò mò và cuộc cạnh tranh khốc liệt.

LỊCH LÀM VIỆC “0-0-2” VÀ VĂN HÓA KIỆT SỨC Ở THUNG LŨNG SILICON

Nếu mô hình “9-9-6” (làm từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày/tuần) từng gây tranh cãi tại Trung Quốc, thì trong làn sóng AI, nhiều kỹ sư công nghệ cao đang bước sang cấp độ mới: “0-0-2” – tức làm việc từ nửa đêm đến nửa đêm, chỉ nghỉ hai tiếng vào cuối tuần.

Một giám đốc startup thừa nhận rằng đó là “trò đùa nửa thật nửa đùa” nhưng phản ánh đúng thực tế. Cường độ này tập trung ở nhóm nhỏ những nhà nghiên cứu đang phát triển mô hình nền tảng (foundation models) hoặc thử nghiệm tính năng mới – những người được xem là “trái tim” của cuộc đua AI.

“Bạn có hàng loạt ý tưởng và biết rằng mình đang chạy đua với thời gian,” Sewak nói. “Bạn không muốn bỏ lỡ bất kỳ khám phá nào. Khi có thời gian rảnh, bạn vẫn đang làm việc.”

Để thích nghi với nhịp sống gần như 24/7, các công ty công nghệ lớn đã thay đổi toàn bộ hệ thống vận hành. Bữa ăn được phục vụ cả cuối tuần. Các nhóm “captain” được chỉ định luân phiên để giám sát đầu ra mô hình, đảm bảo không có sai sót trong quá trình huấn luyện.

Dữ liệu giao dịch thẻ doanh nghiệp do startup Ramp tổng hợp cho thấy, đơn đặt hàng đồ ăn từ các nhà hàng ở khu vực San Francisco vào ngày thứ Bảy – từ trưa đến nửa đêm – đã tăng vọt so với các năm trước, phản ánh thực tế rằng hàng nghìn nhân viên AI đang làm việc xuyên cuối tuần.

Sự cạnh tranh về nhân tài cũng đẩy thị trường lên mức chưa từng có. Khi Mark Zuckerberg bắt đầu “săn” chuyên gia AI từ các đối thủ, sẵn sàng chi trả hàng triệu USD cho mỗi cá nhân, làng công nghệ nhận ra rằng nhóm người này chính là “tài nguyên quý giá nhất hành tinh”.

Aparna Chennapragada – Giám đốc sản phẩm AI của Microsoft – cho rằng, khác với thời kỳ bong bóng dot-com hay làn sóng di động sau khi iPhone ra đời, sự bùng nổ AI diễn ra với tốc độ “phi tự nhiên”. “Chỉ sau vài năm, 90% trong số Fortune 500 đã ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh,” bà nói.

KHOẢNG CÁCH GIỮA NGHIÊN CỨU VÀ THƯƠNG MẠI HÓA RÚT NGẮN “TỪ VÀI NĂM XUỐNG CÒN… MỘT NGÀY”

Khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa giờ đây rút ngắn “từ vài năm xuống còn… một ngày”, theo cách ví von của Chennapragada. Sức ép từ nhu cầu thị trường khiến mọi công ty đều phải tăng tốc.

Để đối phó với khối lượng công việc khổng lồ, bà gọi đây là “ca làm thứ hai” – phần trách nhiệm không ai ép buộc nhưng ai cũng tự nguyện nhận. Chính vì vậy, Chennapragada đã tạo ra công cụ AI riêng để hỗ trợ mình: một tiện ích trình duyệt luôn hỏi bà rằng “Liệu AI có thể giúp bạn làm việc này hiệu quả hơn không?” mỗi khi mở tab mới.

Bà cũng nhấn mạnh rằng, trong kỷ nguyên này, “làm việc 24/7 không nên là con người – mà là AI”. Microsoft đang khuyến khích nhân viên tận dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để giảm tải, thay vì bị cuốn vào vòng xoáy công việc vô tận.

Tuy nhiên, với những người như Batson, cơn say mê khám phá vẫn mạnh hơn mọi lý trí. Anh cho biết, việc huấn luyện mô hình AI giống quá trình tiến hóa hơn là kỹ thuật: “Bạn không bao giờ biết chính xác điều gì sẽ xảy ra cho đến khi thử nghiệm và triển khai trong thế giới thực.”

Batson so sánh cường độ làm việc hiện tại với thời điểm anh từng tham gia nhóm nghiên cứu Covid-19 trong giai đoạn đại dịch. “Chúng tôi đang cố gắng hiểu AI nhanh hơn tốc độ mà chính nó đang thay đổi – và tôi nghĩ chúng tôi đang tiến gần mục tiêu đó,” anh nói.

Sewak của DeepMind cũng chia sẻ niềm tự hào khi chứng kiến những người “mọt công nghệ” cuối cùng được thế giới công nhận. “Tôi rất vui vì những người nerd như chúng tôi đang có khoảnh khắc của mình,” cô nói. Nhưng niềm vui ấy đi kèm cái giá đắt:

“Tôi không thấy ai thay đổi lối sống cả. Không ai đi nghỉ, không ai gặp bạn bè hay dành thời gian cho người mình yêu. Họ chỉ làm việc, suốt ngày,” Sewak thừa nhận.

Khi cơn sốt AI tiếp tục bùng nổ, những người đứng sau các bước tiến kỳ diệu của nhân loại đang phải đối mặt với giới hạn thể chất và tinh thần của chính họ. Họ là những người tạo ra tương lai – nhưng có lẽ cũng đang đánh đổi hiện tại để làm điều đó.