Interpol: AI khiến tấn công mạng nhanh hơn, khó phát hiện hơn

Theo ông Bjorn R. Watne, Giám đốc an ninh thông tin toàn cầu của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), AI không tạo ra một cuộc cách mạng hoàn toàn mới trong tội phạm mạng mà chủ yếu làm thay đổi cách các thủ đoạn hiện có được triển khai. Ông Watne cho rằng sự thay đổi hiện nay nên được nhìn nhận là một quá trình tiến hóa thay vì một cuộc cách mạng.

“Đó là một sự tiến hóa chứ không phải một cuộc cách mạng”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh AI đang chủ yếu làm gia tăng “tốc độ và quy mô” của các kỹ thuật vốn đã được tội phạm sử dụng.

Theo CNBC, các nhóm lừa đảo có thể tận dụng AI để tiếp cận và nhắm mục tiêu tới nhiều nạn nhân cùng lúc. Khả năng dịch thuật ngày càng tốt cũng giúp các đối tượng dễ dàng tạo ra những nội dung phù hợp với ngôn ngữ và bối cảnh của nạn nhân, trong khi các công nghệ liên quan đến danh tính số khiến việc phân biệt một tương tác gian lận với một tương tác thực ngày càng khó khăn.

Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào việc chạy theo từng công nghệ hoặc hình thức tấn công mới xuất hiện, mà cần xác định rõ những tài sản quan trọng nhất đối với hoạt động của mình.

DOANH NGHIỆP CẦN XÁC ĐỊNH “TÀI SẢN CỐT LÕI” ĐỂ BẢO VỆ

Theo ông Watne, bước đầu tiên đối với doanh nghiệp là xác định những tài sản quan trọng nhất, có vai trò quyết định đối với khả năng duy trì hoạt động của tổ chức. Sau đó, doanh nghiệp cần xác định những đối tượng có khả năng quan tâm đến việc đánh cắp, phá hoại hoặc làm gián đoạn các tài sản này.

Vẫn còn nhiều ngành chưa nhận ra rằng ngày nay mọi doanh nghiệp đều là một công ty công nghệ thông tin

Từ đó, thông tin tình báo về mối đe dọa có thể được sử dụng để tìm hiểu các phương thức, kỹ thuật và công nghệ mà những đối tượng này sử dụng, qua đó xây dựng biện pháp phòng vệ phù hợp.

“Doanh nghiệp không nhất thiết phải cố gắng bảo vệ mọi thứ cùng một lúc khi đó không phải là mục tiêu của những mối đe dọa”, ông Watne nói.

Theo ông, cách thức phòng vệ cũng cần phụ thuộc vào loại đối tượng mà doanh nghiệp đang phải đối mặt, từ những nhóm tội phạm mạng mang tính cơ hội đến các nhóm có năng lực cao, hoạt động lâu dài và có mục tiêu cụ thể.

Một thách thức khác nằm ở chính nội bộ doanh nghiệp. Ông Watne cho rằng vẫn tồn tại khoảng cách giữa lãnh đạo cấp cao và chiến lược an ninh mạng của nhiều tổ chức.

“Vẫn còn nhiều ngành chưa nhận ra rằng ngày nay mọi doanh nghiệp đều là một công ty công nghệ thông tin”, ông nói.

Rủi ro mạng đang ngày càng được đưa lên cao hơn trong danh sách các rủi ro doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo ông Watne, an ninh mạng vẫn chưa thực sự trở thành một vấn đề được quan tâm đầy đủ ở cấp hội đồng quản trị tại nhiều doanh nghiệp.

Điều này có thể trở thành điểm yếu khi AI giúp các phương thức tấn công truyền thống được triển khai nhanh hơn, trên phạm vi rộng hơn và với khả năng cá nhân hóa cao hơn.

AI TÁC VỤ ĐẶT RA RỦI RO MỚI KHI CÓ KHẢ NĂNG HÀNH ĐỘNG

Bên cạnh việc AI hỗ trợ các thủ đoạn tấn công hiện có, ông Watne đặc biệt lưu ý đến sự phát triển của AI tác vụ (agentic AI), khi các hệ thống AI ngày càng có khả năng thực hiện hành động thay cho người dùng.

Theo ông, rủi ro khi đó không còn chỉ nằm ở việc AI cung cấp thông tin sai.

AI cung cấp thông tin sai là một chuyện. Nhưng khi AI thực sự hành động và bắt đầu thực hiện những hành động sai, đặc biệt trong môi trường vật lý, có thể dẫn đến những hậu quả liên quan đến an toàn thân thể của con người

“Một chuyện là AI cung cấp cho bạn thông tin sai. Nhưng khi AI thực sự thực hiện một hành động và bắt đầu thực hiện những hành động sai, đặc biệt trong môi trường vật lý, điều đó có thể dẫn đến những hậu quả liên quan đến an toàn thân thể của con người”, ông Watne cảnh báo.

Ông lấy việc AI ngày càng được triển khai trong các thiết bị như ô tô và phương tiện tự lái làm một ví dụ đáng chú ý.

Khi AI chỉ đưa ra một câu trả lời sai, người dùng vẫn có thể kiểm tra và quyết định có thực hiện theo hay không. Nhưng khi hệ thống có quyền tự động thực hiện một hành động, sai sót của AI có thể trực tiếp dẫn tới những hậu quả ngoài thế giới số.

Theo ông Watne, mức độ rủi ro này còn trở nên đáng lưu ý bởi con người thường có xu hướng đặt niềm tin rất cao vào công nghệ.

Trong lĩnh vực tài chính, người dùng thường có tâm lý kiểm soát chặt chẽ hơn. Họ sử dụng mã PIN, chú ý đến nguy cơ đánh cắp thông tin thẻ và thường cảnh giác trước những dấu hiệu bất thường.

Trong khi đó, với công nghệ, người dùng có thể dễ dàng chấp nhận các thiết bị và ứng dụng mới mà không duy trì mức độ thận trọng tương tự.

“Khi nói đến công nghệ, mức độ tin tưởng là rất cao”, ông Watne nhận xét, đồng thời chỉ ra việc người dùng sẵn sàng nhấp qua các thông báo hoặc cấp quyền truy cập cho những công nghệ mới.

Khi các hệ thống AI ngày càng có khả năng hành động thay con người, ông cho rằng chính mức độ tin tưởng này cần được xem xét kỹ hơn.