Kỹ sư fintech và chuyên gia tài sản số nằm trong Top nghề tăng trưởng nhanh nhất đến 2030

Thông tin được bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho biết tại hội thảo “Tài sản mã hoá: Cơ hội, rủi ro và nhận diện lừa đảo” do VBA phối hợp cùng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII (Viện ABAII) và Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức ngày 28/10/2025.

Sự kiện có sự tham dự của gần 800 sinh viên và giảng viên, là hoạt động nằm trong chuỗi ABAII Unitour 2025, hướng đến mục tiêu phổ cập tri thức công nghệ và pháp lý về tài sản mã hoá, blockchain, AI đến các trường đại học trên toàn quốc của VBA và Viện ABAII. Theo TS. Lê Linh Lương, Phó Viện trưởng Viện ABAII, ABAII Unitour là cầu nối giữa tri thức học thuật, doanh nghiệp và chính sách công nghệ.

“Chúng tôi muốn mang blockchain và tài sản mã hoá đến gần hơn với sinh viên, những người sẽ trực tiếp tham gia định hình thị trường trong thời gian tới. Đây cũng là cách Việt Nam chuẩn bị nguồn nhân lực cho kỷ nguyên kinh tế số,” ông nhấn mạnh.

VIỆT NAM CẦN KHOẢNG 200.000 NHÂN SỰ TRONG CÁC LĨNH VỰC BLOCKCHAIN, FINTECH VÀ AI

Trong bài chia sẻ với chủ đề “Tài sản mã hoá: Bức tranh toàn cảnh và khung pháp lý tại Việt Nam", bà Nguyễn Vân Hiền cho biết thị trường tài sản mã hoá toàn cầu đang tăng trưởng nhanh, đạt vốn hoá hơn 3.800 tỷ USD, với trên 600 triệu người dùng và 25 triệu dự án token được phát hành.

Riêng tại Việt Nam, hơn 17 triệu người đang sở hữu tài sản mã hoá, đưa Việt Nam vào Top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á, Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận tài sản mã hoá. Cùng với đó, khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện với điểm nhất là Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hoá trong 5 năm tới là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào dòng chảy công nghệ toàn cầu.

“Từ thực tiễn thị trường cũng như tiềm năng mà blockchain, tài sản số mang lại đã đặt ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức, chuyên môn trong lĩnh vực này”, bà Hiền nhấn mạnh.

Dẫn chứng từ Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2025, bà Hiền cho biết, năm 2024 đã có hơn 39.000 lập trình viên mới tham gia ngành blockchain và nhóm kỹ sư fintech và chuyên gia tài sản số nằm trong Top nghề tăng trưởng nhanh nhất đến 2030. Châu Á hiện là khu vực có nhiều nhân sự blockchain nhất thế giới, vượt cả Bắc Mỹ. Trong khi đó, Ấn Độ, Việt Nam, Singapore nổi lên là các trung tâm phát triển nhân lực blockchain mới.

Mức lương của các nhân sự hoạt động trong lĩnh vực này cũng lên tới 148.000 USD/năm tại Mỹ, trong khi tại Anh trung bình khoảng 58.000 bảng Anh/năm; tại Singapore khoảng 108.000 SGD/năm.

Tại Việt Nam, theo Báo cáo TopDev 2025, Việt Nam sẽ cần bổ sung khoảng 200.000 nhân sự trong các lĩnh vực Blockchain, Fintech và AI trong ba năm tới. Trong đó, các vị trí được săn đón nhất là lập trình viên blockchain, chuyên viên phân tích dữ liệu on-chain và chuyên viên pháp lý tài sản số, những ngành nghề đang mở rộng nhanh trong bối cảnh kinh tế số.

Ông Hairil Izwan Isamuddin, Giám đốc Phát triển khu vực Đông Nam Á, CompTIA, cho biết nhân sự sở hữu các chứng chỉ công nghệ thông tin quốc tế như A+, Network+, Security+ thường có mức thu nhập cao hơn 20 - 30% so với mặt bằng chung và có nhiều cơ hội làm việc tại các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

“Chúng tôi nhận thấy thế hệ sinh viên Việt Nam đang ở giai đoạn bứt phá mạnh về kỹ năng số. Nếu được đào tạo bài bản và sở hữu chứng chỉ quốc tế, họ hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường nhân lực công nghệ toàn cầu,” ông Hairil nhận định.

NÂNG CAO NĂNG LỰC NHẬN DIỆN LỪA ĐẢO TÀI SẢN MÃ HOÁ 

Tuy nhiên, tài sản mã hóa cũng đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho các hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

ThS. Bùi Ngọc Phương, Kỹ sư trưởng Công ty Cổ phần Nippy Labs, dẫn báo cáo của Chainalysis 2024 cho thấy, thiệt hại toàn cầu do tội phạm tài sản số lên tới 40,9 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước. Tại Việt Nam, các cơ quan chức năng đã ghi nhận gần 20.000 vụ việc, liên quan hơn 17.000 đối tượng, gây thiệt hại hơn 12.000 tỷ đồng.

Ông Phương cũng đưa ra kịch bản thường thấy mà các đối tượng thường sử dụng để lừa đảo người dùng. Bước đầu tiên, đối tượng lừa đảo sẽ tìm nạn nhân qua mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò, hoặc qua mối quan hệ thân thiết. Sau đó sẽ tạo dựng mối quan hệ gần gũi với nạn nhân trong thời gian dài để củng cố lòng tin. Kế tiếp, các đối tượng đưa ra cơ hội đầu tư giả mạo, thường liên quan đến các dịch vụ điện tử. Sau đó khuyến khích nạn nhân đầu tư nhỏ, giả mạo lợi nhuận ban đầu để thúc đẩy đầu tư thêm. Khi nạn nhân muốn rút tiền, kẻ lừa đảo yêu cầu thêm phí hoặc thuế để hoàn tất giao dịch.

“Và cuối cùng, sau khi nhận được số tiền lớn, các đối tượng lừa đảo sẽ cắt đứt liên lạc và biến mất”, ông Phương phân tích.

Ông cũng giới thiệu công cụ ChainTracer, chương trình trọng điểm của Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, cho phép truy vết và cảnh báo giao dịch bất thường trên blockchain, một bước tiến trong nỗ lực xây dựng môi trường tài sản số an toàn tại Việt Nam.

TS. Phạm Xuân Lâm, Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, nhà trường đã đưa blockchain vào giảng dạy và đang triển khai nhiều dự án thực hành blockchain, hợp tác doanh nghiệp và trung tâm nghiên cứu tài sản số: “Chúng tôi muốn sinh viên có thể chạm vào công nghệ thật, qua đó hiểu cách vận hành của các nền tảng blockchain và tài sản mã hoá".

Theo TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc 1Matrix, sinh viên Việt Nam đang có “lợi thế tự nhiên” khi bước vào ngành này: “Thế hệ trẻ Việt Nam nhanh nhạy và năng động. Nhưng để thành công, cần trang bị kỹ năng công nghệ, hiểu biết pháp lý và tư duy toàn cầu, là ba yếu tố không thể tách rời trong ngành blockchain”.

Đánh giá cao tiềm năng của sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên ngành công nghệ nói riêng, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển Khu vực APAC Tether, cho biết các doanh nghiệp quốc tế hiện luôn tìm kiếm nhân sự có kiến thức, tư duy độc lập, trung thực và hiểu về an toàn tài chính số.

“Sinh viên Việt Nam có tiềm năng rất lớn, chỉ cần chịu khó thay đổi, chịu khó tiếp cận, chịu khó học hỏi thì chắc chắn các bạn trẻ Việt Nam sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình phát triển của nền kinh tế số”, bà Quỳnh nói.

Các chuyên gia cho rằng tài sản mã hoá là cơ hội lớn của thế hệ sinh viên công nghệ, nhưng chỉ có thể bền vững khi được phát triển trên ba trụ cột: đào tạo, an toàn và hội nhập quốc tế. Việt Nam đang đứng trước thời điểm đặc biệt, khi khung pháp lý, công nghệ và nhân lực cùng hội tụ, còn sinh viên chính là ‘hạt giống’ của nền kinh tế số mới.

“Cơ hội và rủi ro đi song song. Hãy học cách xác minh dự án, hiểu mã nguồn và kiểm tra thông tin, vì trong blockchain, kiến thức chính là ‘lá chắn’ mạnh nhất”, ông Phạm Gia Khánh, Giám đốc Công nghệ Nippy Labs, nhấn mạnh.