Làm chủ công nghệ lượng tử và bán dẫn để Việt Nam đảm bảo chủ quyền số quốc gia
03/09/2025
Chia sẻ
Hợp tác giữa Đại học Quốc gia Hà Nội và Ban Cơ yếu Chính phủ không chỉ nhằm đào tạo nhân lực hay nghiên cứu, mà hướng đến mục tiêu chiến lược là tự chủ công nghệ, bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số...
Đại học Quốc gia Hà Nội và Ban Cơ yếu Chính phủ vừa chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược, mở ra một giai đoạn hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn của thế giới, bao gồm công nghệ lượng tử, an toàn thông tin và công nghệ vi mạch bán dẫn.
ĐƯA VIỆT NAM SỚM LÀM CHỦ CÁC CÔNG NGHỆ LÕI, BẮT KỊP XU THẾ TOÀN CẦU
Thỏa thuận này được xem là một bước ngoặt, thể chế hóa và nâng tầm mối quan hệ hợp tác đã được xây dựng trong nhiều năm qua. Trước đó, Đại học Quốc gia Hà Nội và Ban Cơ yếu Chính phủ đã có nhiều chương trình trao đổi chuyên môn và tọa đàm khoa học trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin.
Đặc biệt, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Viện Khoa học – Công nghệ mật mã (Ban Cơ yếu Chính phủ) đã tiên phong trong việc đề xuất xây dựng phòng thí nghiệm chung cấp quốc gia về công nghệ lượng tử, nghiên cứu các thuật toán mật mã hậu lượng tử, cũng như phát triển nhân lực chất lượng cao (thạc sĩ, tiến sĩ) trong các ngành mật mã, vi mạch, và khoa học máy tính.
Theo thỏa thuận, Đại học Quốc gia Hà Nội và Ban Cơ yếu Chính phủ sẽ cùng nhau phối hợp, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong công nghệ lượng tử, mật mã, an toàn thông tin và bán dẫn; hàng năm Ban Cơ yếu Chính phủ sẽ cử cán bộ theo học các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ tại ĐHQGHN; Triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ cấp quốc gia, đặc biệt trong các hướng tính toán lượng tử, truyền thông lượng tử và công nghệ vi mạch; Tổ chức hội thảo, hội nghị khoa học, khóa đào tạo chuyên sâu và chương trình trao đổi học thuật giữa cán bộ, giảng viên, sinh viên hai bên.
Thỏa thuận hợp tác có hiệu lực 5 năm kể từ ngày ký và có thể được gia hạn. Đây được coi là bước ngoặt quan trọng, mở ra giai đoạn hợp tác mới, lâu dài và thực chất hơn giữa Đại học Quốc gia Hà Nội và Ban Cơ yếu Chính phủ, góp phần đưa Việt Nam sớm làm chủ các công nghệ lõi, bắt kịp xu thế toàn cầu.
GS.TS Lê Quân, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, nhấn mạnh Đại học Quốc gia Hà Nội có thế mạnh vượt trội trong đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản, công nghệ thông tin, vật lý lượng tử và bán dẫn.
“Sự hợp tác này sẽ giúp hai bên cùng khai thác lợi thế, xây dựng tiềm lực quốc gia trong các công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ lượng tử – lĩnh vực được dự báo sẽ định hình nền kinh tế tri thức toàn cầu”, GS.TS Lê Quân nói.
CÔNG NGHỆ LƯỢNG TỬ SẼ CÓ TÁC ĐỘNG MẠNH MẼ HƠN CẢ AI
Trong cuộc trao đổi với báo chí trước đó, GS.TS Lê Quân cho biết công nghệ lượng tử hiện tại chưa thực sự đi vào đời sống, giống như AI hay ChatGPT cách đây 5 năm.
“Khi đó, mọi người đều bảo rằng tôi ứng dụng AI vào mọi lĩnh vực trong xã hội, đời sống, y tế, giao thông, vật liệu mới…, nhưng đấy mới là kỳ vọng thôi”, ông nói.
Khi ChatGPT ra đời và nhanh chóng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, xã hội đã từng bước chuyển đổi mạnh mẽ. “Công nghệ lượng tử cũng được kỳ vọng như thế, thậm chí còn hơn như thế”, GS.TS Lê Quân nói.
Ông nhấn mạnh hiện nay, khi nói về ứng dụng của công nghệ lượng tử, một số lĩnh vực đã bắt đầu triển khai, nhưng để khẳng định rằng công nghệ này đã thực sự tạo nên sức mạnh thay đổi toàn diện thì vẫn chưa thể. “Tuy nhiên, khi công nghệ lượng tử đạt đến thời điểm chín muồi, nó sẽ được ứng dụng rộng rãi, mang lại sự chuyển đổi sâu sắc cho mọi ngành nghề và lĩnh vực trong đời sống”, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội nói.
Ông cho biết Đại học Quốc gia Hà Nội đã quan tâm, đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực công nghệ lõi như lượng tử, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, an toàn an ninh mạng. Đồng thời, trường cũng đã đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực lõi và xây dựng mạng lưới hợp tác sâu rộng với các đại học hàng đầu thế giới.
Cụ thể, triển khai Nghị quyết 57 - NQ/TW, Đại học Quốc gia Hà Nội đã thành lập Công viên Công nghệ cao và Công nghệ tiên tiến tại Hòa Lạc, tạo nền tảng cho hợp tác với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước. Hiện Đại học Quốc gia Hà Nội đã xây dựng mạng lưới hợp tác rộng khắp với 27 đại học hàng đầu Nhật Bản, 5 đại học hàng đầu Trung Quốc, cùng các đối tác tại Nga; đồng thời mời nhiều giáo sư uy tín hàng đầu thế giới đến hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Đại học Quốc gia Hà Nội sẵn sàng thực hiện các "đặt hàng" từ Ban Cơ yếu Chính phủ để giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ, khẳng định vai trò then chốt của ngành trong việc bảo mật, an toàn thông tin quốc gia suốt 80 năm qua. Ông cho biết: "Trong bối cảnh mới, Ban Cơ yếu đặc biệt quan tâm tới các lĩnh vực như lượng tử, chuỗi khối, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Hợp tác với một trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu như Đại học Quốc gia Hà Nội là một bước đi tất yếu và chiến lược”.
Việc hợp tác song phương không chỉ tạo điều kiện phát triển đội ngũ nhân lực trình độ cao mà còn là yếu tố then chốt góp phần đưa Việt Nam sớm làm chủ các công nghệ lõi, bắt kịp xu thế toàn cầu. Quan trọng hơn, sự hợp tác này sẽ đóng góp trực tiếp vào việc bảo đảm chủ quyền số và an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
AI đang lan truyền với tốc độ quá nhanh, thâm nhập vào hầu hết mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề trong xã hội Việt Nam. Dù muốn hay không, AI đang và sẽ trở thành môi trường sống, không gian hoạt động mà con người phải song hành...
Tết càng cận, câu hỏi quen thuộc lại vang lên trong văn phòng: "Bao giờ có thưởng Tết?". Người lao động chờ tiền để lo cho gia đình. Người điều hành chật vật giữ dòng tiền qua mùa thấp điểm. Giữa hai phía là một khoảng lặng rất khó gọi tên: sự thấu hiểu.
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là con đường ngắn nhất để bứt phá năng lực tự chủ và tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế…
Danh mục bao phủ nhiều trụ cột công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, blockchain, mạng viễn thông, bán dẫn, robot và tự động hóa, đến các công nghệ năng lượng mới, vật liệu tiên tiến, y - sinh học, công nghệ sinh học thế hệ mới...
Mục tiêu cốt lõi của Luật AI là hài hòa giữa quản trị rủi ro và thúc đẩy phát triển, trong đó trọng tâm được đặt nhiều hơn vào việc thúc đẩy phát triển AI thay vì siết chặt quản lý rủi ro...
Các trường đại học Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc chương trình đào tạo, chuyển mạnh sang phát triển năng lực, tích hợp AI và gắn chặt hơn với nhu cầu luôn biến động của thị trường lao động...
Các “bản sao số” (virtual twin) mở ra cơ hội để sinh viên và kỹ sư bán dẫn có thể bắt đầu thiết kế, thử nghiệm và học hỏi trong môi trường số, thay vì phải đầu tư ngay vào hạ tầng vật lý tốn kém...
Trong thập kỷ tới, các hệ thống robot với đủ mọi kích thước và hình dạng khác nhau xuất hiện, trong đó có cả robot hình người – phiên bản robotics của trí tuệ nhân tạo tổng quát, sẽ phát triển mạnh mẽ...
AI đang tạo ra áp lực chưa từng có lên ngành năng lượng - một ngành vốn phát triển chậm hơn nhiều so với máy tính và công nghệ số. Nhưng theo CEO Nvidia Jensen Huang, AI lại là lực đẩy thị trường mạnh mẽ nhất để giải bài toán năng lượng…
Nếu không có dữ liệu dùng chung, mọi nỗ lực xây dựng đô thị thông minh sẽ chỉ là những mảnh ghép rời rạc…