Lãnh đạo ngành chip Trung Quốc kêu gọi chiến lược quốc gia, xây dựng “ASML của Trung Quốc”

Đây được xem là bước đi then chốt để nâng cao tự chủ công nghệ giữa cuộc cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt với Mỹ.

THÚC ĐẨY CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA ĐỂ PHÁT TRIỂN MÁY QUANG KHẮC

Theo hãng tin Reuters, các lãnh đạo hàng đầu của ngành bán dẫn Trung Quốc vừa kêu gọi một nỗ lực mang tính quốc gia nhằm phát triển hệ thống máy quang khắc hoàn chỉnh – thiết bị cốt lõi trong sản xuất chip tiên tiến – trong giai đoạn 2026–2030.

Lời kêu gọi này của ba lãnh đạo doanh nghiệp bán dẫn lớn của Trung Quốc, gồm ông Zhao Jinrong, Chủ tịch Naura Technology Group; ông Chen Nanxiang, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Yangtze Memory Technologies Co. (YMTC) và ông Liu Weiping, Chủ tịch Empyrean Technology.

Họ nhấn mạnh rằng Trung Quốc cần huy động và điều phối nguồn lực quốc gia để tích hợp các đột phá công nghệ rải rác tại nhiều viện nghiên cứu và doanh nghiệp khác nhau. Theo họ, chỉ khi có cơ chế phối hợp quy mô quốc gia, những thành tựu riêng lẻ mới có thể được kết nối thành một hệ thống máy quang khắc hoàn chỉnh.

Các lãnh đạo này lấy ví dụ từ hãng thiết bị bán dẫn Hà Lan ASML – nhà sản xuất duy nhất trên thế giới hiện nay cung cấp máy quang khắc cực tím bước sóng cực ngắn (EUV), công nghệ thiết yếu để sản xuất các thế hệ chip tiên tiến dùng trong điện thoại thông minh, trí tuệ nhân tạo và siêu máy tính.

Một hệ thống EUV của ASML bao gồm khoảng 100.000 linh kiện đến từ 5.000 nhà cung cấp trên toàn cầu, trong đó bản thân ASML đóng vai trò là đơn vị tích hợp hệ thống. Điều này cho thấy thành công của công nghệ quang khắc tiên tiến không chỉ nằm ở một doanh nghiệp đơn lẻ, mà là kết quả của một hệ sinh thái công nghiệp phức tạp.

TỰ CHỦ BÁN DẪN TRỞ THÀNH CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA

Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh ngành bán dẫn trở thành mặt trận trọng tâm trong cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ kể từ năm 2020.

Washington đã áp đặt hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm hạn chế khả năng của Trung Quốc trong việc phát triển và sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt là các công nghệ sản xuất dưới tiến trình 7 nanomet. Những hạn chế này khiến Bắc Kinh phải tăng tốc thúc đẩy chiến lược tự chủ công nghệ trong lĩnh vực bán dẫn.

Trung Quốc đã đạt được những bước tiến đáng kể ở nhiều khâu công nghệ của hệ thống EUV, bao gồm nguồn sáng laser EUV, hệ thống chuyển động của wafer và các thành phần quang học chính xác. Tuy nhiên, việc tích hợp các công nghệ này thành một hệ thống hoàn chỉnh vẫn là thách thức lớn cần được giải quyết trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030).

Các nhà lãnh đạo cũng chỉ ra nhiều “nút thắt cổ chai” trong hệ sinh thái bán dẫn của Trung Quốc. Trong đó đáng chú ý có phần mềm thiết kế chip, vật liệu và các thành phần đầu vào quan trọng. Các lĩnh vực cần được phối hợp ở cấp quốc gia bao gồm phần mềm thiết kế tự động hóa điện tử (EDA), vật liệu bán dẫn như wafer silicon và các loại khí điện tử dùng trong chế tạo chip.

Ngoài ra, họ đề xuất thành lập các nền tảng công cộng với năng lực sản xuất ở tiến trình tiên tiến, nhằm phục vụ nghiên cứu và kiểm chứng các công nghệ mới. Những nền tảng này sẽ hỗ trợ phát triển cấu trúc transistor thế hệ mới, thiết bị quy trình, vật liệu, linh kiện và phần mềm EDA.

Trong báo cáo công tác chính phủ mới nhất được công bố hôm 5/3, Trung Quốc tiếp tục xác định ngành bán dẫn là trụ cột chiến lược của nền kinh tế công nghệ cao, cùng với hàng không, công nghệ sinh học và “nền kinh tế tầm thấp” (low-altitude economy).

Thủ tướng Lý Cường của Trung Quốc nhấn mạnh những tiến triển trong hoạt động nghiên cứu và phát triển chip nội địa. Tuy vậy, lộ trình 5 năm không đề cập trực tiếp đến máy quang khắc EUV mà chỉ nêu mục tiêu nâng cao năng lực sản xuất ở các tiến trình tiên tiến và đẩy nhanh phát triển thiết bị, vật liệu và linh kiện cốt lõi.

Trong khi đó, Trung Quốc hiện vẫn duy trì lợi thế đáng kể ở các tiến trình sản xuất chip trưởng thành. Theo dữ liệu được dẫn trong bài viết, công suất sản xuất chip ở tiến trình 28 nm trở lên của Trung Quốc chiếm khoảng 33% tổng công suất toàn cầu – phân khúc ít chịu hạn chế từ các lệnh kiểm soát công nghệ của Mỹ.

Tuy nhiên, để tiến lên các thế hệ chip tiên tiến hơn, việc phát triển hệ thống máy quang khắc nội địa vẫn được xem là một trong những mục tiêu công nghệ khó khăn nhưng mang tính quyết định đối với tham vọng tự chủ bán dẫn của Trung Quốc trong thập kỷ tới.