Lợi thế của Việt Nam trong con đường phát triển AI là dữ liệu Việt, bài toán Việt

Chiều ngày 29/8, Diễn đàn “AI trong Kỷ nguyên số” đã diễn ra tại Trung tâm triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) với sự góp mặt của lãnh đạo Bộ Khoa học & Công nghệ, các đại diện doanh nghiệp công nghệ, viện & trường đào tạo công nghệ trong và ngoài nước, cùng gần 200 đại biểu là khách mời, khách tham quan tại Triển lãm quan tâm tới Diễn đàn.

Diễn đàn được tổ chức bởi Bộ Khoa học và Công nghệ trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng 80 năm quốc khánh tại Triển lãm Thành tựu Khoa học, công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số Quốc gia nhằm trao đổi về chiến lược, chính sách phát triển và ứng dụng AI vì lợi ích quốc gia, đồng thời thúc đẩy các nền tảng AI Make in Vietnam. 

CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN AI VIỆT NAM: KẾT HỢP TOÀN CẦU, TỰ CHỦ DỮ LIỆU, LÀM CHỦ HẠ TẦNG

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ con đường phát triển AI của Việt Nam cần được xác định chính thức và gói gọn trong sự kết hợp giữa: Toàn cầu và địa phương; hợp tác và tự chủ; big tech và start-up; công nghệ và ứng dụng; sử dụng và làm chủ; kích thích sáng tạo và có kiểm soát; hạ tầng toàn cầu và hạ tầng quốc gia; dữ liệu mở và dữ liệu bảo vệ; ứng dụng nền tảng đa năng và ứng dụng chuyên sâu; công nghệ mở và công nghệ đóng. Đây là cách tiếp cận vừa hội nhập để học hỏi và đóng góp, vừa tự chủ để làm chủ và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Bộ trưởng Hùng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển AI "vừa nhanh, vừa an toàn, vừa nhân văn".

“Chúng ta ở đây để cùng bàn về tương lai phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số, cụ thể là về AI. Lợi thế của Việt Nam là dữ liệu Việt Nam, bài toán của Việt Nam, là mã nguồn mở AI, là con người Việt Nam, trí tuệ Việt Nam, và là sự linh hoạt thích ứng của văn hoá Việt Nam”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Với việc Kỷ nguyên AI là điều chắc chắn đang xảy ra, Bộ trưởng Hùng khẳng định: “Ai làm chủ được AI, người đó có lợi thế vượt trội trong sản xuất, kinh doanh, y tế, giáo dục, quốc phòng, an ninh.” 

Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đã dùng từ "nhanh" để mô tả sự phát triển của AI. Ông dẫn chứng Internet mất 7 năm để đạt 100 triệu người dùng, trong khi ChatGPT chỉ mất hai tháng. AI đang phổ cập nhanh hơn bất kỳ công nghệ nào khác, với 75% doanh nghiệp đã ứng dụng AI và chi phí sử dụng đã giảm tới 99% trong hai năm qua. Thứ trưởng Long cho biết thêm, khi càng phổ cập thì AI lại càng rẻ.

Sự phát triển vượt bậc này đã đưa AI trở thành tâm điểm cạnh tranh chiến lược của các quốc gia, bởi nó có thể thay đổi vị thế của một đất nước nếu làm chủ và dẫn dắt được công nghệ này. 

Thứ trưởng Phạm Đức Long khẳng định, AI đang là cuộc cạnh tranh toàn cầu, nhưng Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lịch sử để tham gia vào cuộc chơi này. Phát triển AI là sứ mệnh quốc gia của nhà nước, doanh nghiệp và mọi người dân. 

Theo thứ trưởng Long, Việt Nam có tầm nhìn tốt, chiến lược tự chủ, giờ là lúc hành động để biến tầm nhìn thành hiện thực. Với tầm nhìn rõ ràng và chiến lược tự chủ đã được xác định, giờ là lúc Việt Nam cần hành động mạnh mẽ để biến những cơ hội và tầm nhìn này thành hiện thực, biến Việt Nam trở thành một quốc gia hùng mạnh nhờ vào AI.

NỀN TẢNG AI MỞ VÀ AN TOÀN DO NGƯỜI VIỆT XÂY DỰNG

Đồng quan điểm về những gì "kỷ nguyên AI" có thể mang lại, Chủ tịch HĐQT/Chủ tịch Điều hành Tập đoàn Công nghệ CMC Nguyễn Trung Chính cho biết doanh nghiệp của ông đã sớm nhận thức về AI và xây dựng chiến lược chuyển đổi AI mang tên AI-X. AI-X là quá trình ứng dụng công nghệ AI để thay đổi toàn diện cách thức hoạt động và tương tác trong mọi lĩnh vực của xã hội, từ Chính phủ, doanh nghiệp đến đời sống của người dân.

Đặc biệt, CMC đã ra mắt công ty CMC OpenAI (C-OpenAI) với tầm nhìn trở thành nền tảng AI mở và an toàn do người Việt Nam xây dựng, phát triển, chuyên về thiết kế, xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn và mô hình AI chuyên biệt cho từng lĩnh vực.

Ông Đặng Văn Tú – Phó Chủ tịch SVP/Giám đốc Công nghệ Tập đoàn, Tổng Giám đốc công ty CMC OpenAI khẳng định, đây là nền tảng giúp chúng ta làm chủ được dữ liệu, làm chủ được hạ tầng AI. “C-OpenAI chào đón tất cả doanh nghiệp, chuyên gia, đối tác, nhà nghiên cứu cùng tham gia, chung tay xây dựng năng lực AI của Việt Nam”, ông Tú nhấn mạnh. 

Nhiều câu hỏi mang tính xây dựng cao đã được nêu lên tại phiên tọa đàm thảo luận chuyên sâu về các chính sách thúc đẩy phát triển và quản lý AI với sự tham gia của GS.TS Hồ Tú Bảo, ông Phạm Hồng Quất - Cục trưởng Cục khởi nghiệp và doanh nghiệp Công nghệ, ông Đặng Hoài Bắc – Giám đốc Học viện Công nghệ BCVT và ông Nguyễn Trung Chính, dưới sự điều phối của ông Nguyễn Thiện Nghĩa - Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ KHCN. 

Nổi bật trong số đó là câu hỏi về việc làm thế nào để cân bằng giữa việc “mở” và bảo mật dữ liệu cá nhân trong bối cảnh Nghị định 13 đã được ban hành và Luật dữ liệu đang được dự thảo.

Ông Nguyễn Trung Chính hào hứng chia sẻ: “Muốn phát triển thì phải dựa vào trí tuệ toàn nhân loại - dựa vào các nền tảng mở. Vì đó mình cũng cần mở suy nghĩ của mình ra. Đó chính là triết lý open-mind (tư duy mở) của CMC, làm gì cũng mở, làm gì cũng kết nối. Tất nhiên về dữ liệu, chúng ta phải tuân thủ 100% Nghị định 13 và sắp tới là Luật dữ liệu. Quá trình huấn luyện cho các mô hình AI cần được đảm bảo không lộ lọt các thông tin bảo mật”. 

“Nhân đây tôi cũng xin đề xuất tới Bộ trưởng về việc cần có một chiến lược quốc gia về công nghệ mở, và có thể thành lập một hiệp hội công nghệ mở quốc gia. Với AI mở, chúng ta sẽ mở ra cơ hội mới, mở ra tương lai mới", Ông Nguyễn Trung Chính nêu kiến nghị.

Bên cạnh Diễn đàn “AI trong Kỷ nguyên số”, Triển lãm Thành tựu Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đối số Quốc gia bao gồm nhiều hoạt động diễn ra từ 28/08 tới hết 05/09 tại Trung tâm triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội). Triển lãm hướng tới việc tái hiện hành trình 80 năm đóng góp của ngành khoa học và công nghệ, ngành bưu chính, viễn thông trong sự nghiệp giành độc lập, thống nhất, xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Triển lãm được tổ chức theo cấu trúc theo dòng chảy lịch sử, tái hiện hành trình 80 năm phát triển của đất nước qua lăng kính khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với khu trung tâm và 5 phân khu nội dung, tương ứng với 5 giai đoạn lịch sử: Giai đoạn Kháng chiến và kiến quốc (1945-1954); Giai đoạn Giải phóng miền Nam, thống nhất Đất nước và xây dựng CNXH ở miền Bắc (1954-1975); Giai đoạn tiền Đổi mới (1975-1986); Giai đoạn Đổi mới và Hội nhập (1986-2025); và Kỷ nguyên mới (từ 2025 trở đi).