Meta vừa ký hợp đồng điện hạt nhân kỷ lục, nuôi tham vọng AI

Meta – tập đoàn sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp – vừa tạo ra một dấu mốc chưa từng có trong lịch sử ngành công nghệ Mỹ khi ký loạt hợp đồng mua điện hạt nhân quy mô lớn nhằm phục vụ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI). Với tổng công suất cam kết lên tới 6,6 gigawatt, Meta đang trở thành một trong những khách hàng doanh nghiệp mua điện hạt nhân lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

ĐỦ ĐỂ CUNG CẤP ĐIỆN CHO MỘT ĐÔ THỊ KHOẢNG 5 TRIỆU HỘ GIA ĐÌNH

Theo ước tính của Bloomberg, lượng điện này đủ để cung cấp cho một đô thị khoảng 5 triệu hộ gia đình, cho thấy quy mô khổng lồ của nhu cầu năng lượng mà các hệ thống AI thế hệ mới đang đòi hỏi. Các thỏa thuận được Meta công bố vào ngày 9/1, trong bối cảnh các “đại gia” công nghệ toàn cầu đang chạy đua mở rộng hạ tầng AI và đồng thời đối mặt với áp lực ngày càng lớn về phát thải carbon cũng như tải trọng lưới điện.

Trọng tâm của các hợp đồng là ba nhà máy điện hạt nhân hiện hữu của Vistra tại bang Ohio và Pennsylvania, gồm Perry và Davis-Besse (Ohio) cùng Beaver Valley (Pennsylvania). Meta đã ký các hợp đồng mua điện kéo dài 20 năm, qua đó đảm bảo nguồn năng lượng ổn định, liên tục và ít phát thải cho hệ thống trung tâm dữ liệu AI đang mở rộng nhanh chóng của mình.

Song song với việc mua điện từ các nhà máy đang vận hành, Meta còn bắt tay với hai nhà phát triển công nghệ hạt nhân thế hệ mới là Oklo và TerraPower. Các dự án này tập trung vào xây dựng lò phản ứng hạt nhân nhỏ (SMR) – một hướng đi được kỳ vọng sẽ giúp ngành hạt nhân linh hoạt hơn, giảm chi phí và rút ngắn thời gian triển khai. TerraPower là công ty do tỷ phú Bill Gates hậu thuẫn, trong khi Oklo đang thu hút sự chú ý lớn của giới đầu tư nhờ mô hình lò phản ứng gọn nhẹ, phù hợp cấp điện trực tiếp cho trung tâm dữ liệu.

Dù Meta không công bố chi tiết tài chính của các hợp đồng, phản ứng của thị trường cho thấy giới đầu tư đánh giá rất cao bước đi này. Cổ phiếu của Oklo và Vistra đồng loạt tăng hơn 13% trong phiên giao dịch sáng cùng ngày tại Mỹ, phản ánh kỳ vọng lớn vào làn sóng hồi sinh của điện hạt nhân nhờ nhu cầu từ AI.

Theo ông Joel Kaplan, Giám đốc phụ trách các vấn đề toàn cầu của Meta, chuỗi thỏa thuận này sẽ “đưa Meta trở thành một trong những doanh nghiệp mua điện hạt nhân quan trọng nhất trong lịch sử Mỹ”. Đây không chỉ là một quyết định năng lượng, mà còn là tuyên bố chiến lược về cách Meta nhìn nhận tương lai của AI.

ĐIỆN HẠT NHÂN NỔI LÊN NHƯ TRỤ CỘT NĂNG LƯỢNG CHO KỶ NGUYÊN AI

Việc Meta đẩy mạnh đầu tư vào điện hạt nhân không phải là bước đi đơn lẻ, mà phản ánh bài toán năng lượng ngày càng gay gắt của các hãng công nghệ lớn. Các mô hình AI hiện đại – đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn và hệ thống học sâu – đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ, kéo theo mức tiêu thụ điện tăng theo cấp số nhân. Những trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn có thể tiêu thụ điện tương đương cả một thành phố vừa và nhỏ.

Trong bối cảnh đó, các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió hay điện mặt trời, dù sạch, lại có nhược điểm là phụ thuộc vào thời tiết và khó đảm bảo cung cấp điện liên tục 24/7. Ngược lại, điện hạt nhân có lợi thế nổi bật về tính ổn định, công suất nền cao và phát thải carbon rất thấp, khiến nó trở thành lựa chọn ngày càng hấp dẫn đối với các “hyperscaler” – những tập đoàn vận hành hạ tầng điện toán siêu quy mô.

Meta cho biết họ đầu tư vào điện hạt nhân vì đây là “nguồn năng lượng sạch và đáng tin cậy, thiết yếu để thúc đẩy tham vọng AI và củng cố vai trò dẫn dắt của Mỹ trong đổi mới năng lượng”. Bà Urvi Parekh, Trưởng bộ phận Năng lượng Toàn cầu của Meta, nhấn mạnh rằng AI không thể phát triển bền vững nếu thiếu các nguồn điện ổn định trong dài hạn.

Thực tế, Meta đã sớm thể hiện sự quan tâm đến điện hạt nhân. Năm ngoái, tập đoàn này từng ký thỏa thuận với Constellation Energy nhằm hỗ trợ duy trì hoạt động của nhà máy Clinton Clean Energy Center tại bang Illinois. Hợp đồng đó giúp đảm bảo đầu ra dài hạn cho nhà máy, qua đó tránh nguy cơ bị đóng cửa sớm – một kịch bản từng xảy ra với nhiều nhà máy hạt nhân tại Mỹ do áp lực chi phí.

Không chỉ Meta, các đối thủ lớn như Google và Microsoft cũng đang tích cực tìm kiếm các hợp đồng điện hạt nhân hoặc đầu tư trực tiếp vào công nghệ lò phản ứng mới để đáp ứng nhu cầu tính toán ngày càng tăng của AI. Điều này cho thấy một xu hướng rõ rệt: điện hạt nhân đang quay trở lại trung tâm chiến lược năng lượng của ngành công nghệ, sau nhiều năm bị lu mờ bởi các tranh luận về an toàn và chi phí.

Dù vậy, theo trang Quartz, điện hạt nhân không phải là lời giải dễ dàng. Việc xây dựng và vận hành nhà máy hạt nhân đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian dài và khung pháp lý chặt chẽ. Các dự án lò phản ứng mới, đặc biệt là SMR, vẫn cần thêm thời gian để chứng minh tính khả thi về kinh tế. Tuy nhiên, với nhu cầu điện cho AI dự kiến tiếp tục tăng mạnh trong nhiều năm tới, giới phân tích cho rằng các tập đoàn công nghệ lớn sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc “cứu” và tái định hình ngành điện hạt nhân.