image Thứ Ba, 17/11/2026

Mỹ tăng tốc đầu tư vào sản xuất nam châm đất hiếm, quyết cạnh tranh với Trung Quốc

Thanh Minh

04/11/2025

Chia sẻ

Hoa Kỳ vừa có khoản đầu tư lịch sử vào startup sản xuất đất hiếm. Đây được xem là bước đi chiến lược của Washington…

Đất hiếm được xem là “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng công nghệ quốc phòng. Ảnh: Bloomberg
Đất hiếm được xem là “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng công nghệ quốc phòng. Ảnh: Bloomberg

Chính quyền Mỹ vừa công bố một loạt khoản đầu tư lớn nhằm phát triển ngành sản xuất nam châm đất hiếm trong nước - lĩnh vực được xem là “mắt xích chiến lược” trong chuỗi cung ứng công nghệ quốc phòng và năng lượng, vốn lâu nay do Trung Quốc thống trị.

BƯỚC ĐI CHIẾN LƯỢC CỦA WASHINGTON

Theo hãng tin Bloomberg, Bộ Thương mại và Bộ Quốc phòng Mỹ hôm thứ Hai (3/11) đã cam kết cung cấp tài chính và có thể cả cổ phần trong Vulcan Elements, một doanh nghiệp có trụ sở tại bang North Carolina chuyên sản xuất nam châm vĩnh cửu – loại linh kiện không thể thiếu trong máy bay chiến đấu, tua-bin gió, xe điện và nhiều thiết bị công nghệ cao khác.

Tuyên bố từ Bộ Thương mại cho biết chính phủ Mỹ đã ký thư bày tỏ ý định để cấp 50 triệu USD từ quỹ Đạo luật CHIPS 2022 cho Vulcan Elements, giúp doanh nghiệp này mua sắm thiết bị phục vụ sản xuất. Đây là lần đầu tiên quỹ CHIPS – vốn chủ yếu dành cho ngành bán dẫn – được mở rộng sang lĩnh vực vật liệu chiến lược.

Song song đó, Vulcan Elements cho biết công ty sẽ nhận thêm 620 triệu USD vốn vay trực tiếp từ Văn phòng Vốn Chiến lược thuộc Bộ Quốc phòng, cùng với 550 triệu USD vốn tư nhân để xây dựng nhà máy sản xuất nam châm công suất 10.000 tấn mỗi năm ngay tại Mỹ.

“Đây thực sự là một giấc mơ trở thành hiện thực”, ông John Maslin, Giám đốc điều hành Vulcan Elements, chia sẻ. “Mục tiêu của chúng tôi là mở rộng quy mô sản xuất, đưa Mỹ đạt được năng lực tự chủ có ý nghĩa về mặt quốc gia”.

Khoản đầu tư khổng lồ này đánh dấu nỗ lực rõ rệt của Washington trong việc giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia hiện nắm giữ gần như toàn bộ chuỗi giá trị từ khai thác, tinh luyện đến sản xuất nam châm đất hiếm. Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, các vật liệu chiến lược như đất hiếm đang trở thành “vũ khí” mềm trong cuộc đua kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

THAM VỌNG TỰ CHỦ VÀ CANH BẠC CHÍNH TRỊ TRONG CHUỖI CUNG ỨNG CHIẾN LƯỢC

Tuyên bố đầu tư vào Vulcan Elements được giới quan sát xem là minh chứng cho cam kết của chính quyền Tổng thống Trump trong việc xây dựng thị trường đất hiếm độc lập với Trung Quốc – một mục tiêu táo bạo nhưng đầy rủi ro. Mỹ hiện gần như không có năng lực chế biến hay sản xuất nam châm ở quy mô thương mại, trong khi Trung Quốc chiếm hơn 90% thị phần toàn cầu.

Bộ Thương mại Mỹ nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào Vulcan Elements sẽ “tăng tốc sản xuất nam châm đất hiếm cho các nhà sản xuất Mỹ”
Bộ Thương mại Mỹ nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào Vulcan Elements sẽ “tăng tốc sản xuất nam châm đất hiếm cho các nhà sản xuất Mỹ”

Theo Wall Street Journal, Bộ Thương mại Mỹ nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào Vulcan Elements sẽ “tăng tốc sản xuất nam châm đất hiếm cho các nhà sản xuất Mỹ”, qua đó giúp củng cố nền công nghiệp trong nước và bảo đảm an ninh quốc phòng. Bộ trưởng Howard Lutnick tuyên bố: “Chúng tôi đang tập trung toàn lực để đưa ngành sản xuất vật liệu chiến lược và đất hiếm trở lại nước Mỹ”.

Ông Lutnick, người gần đây cũng cho phép chuyển đổi quỹ CHIPS thành vốn cổ phần trong Intel Corp nhằm hỗ trợ tập đoàn bán dẫn Mỹ vượt qua giai đoạn khó khăn, cho thấy một cách tiếp cận mới mẻ: sử dụng nguồn vốn nhà nước như công cụ đầu tư sinh lợi, đồng thời đảm bảo lợi ích quốc gia. Theo một số nguồn tin, Bộ Thương mại có thể nắm cổ phần trong Vulcan, tương tự như thương vụ Intel, nếu dự án được triển khai đầy đủ.

Thỏa thuận giữa chính phủ và Vulcan còn có sự tham gia của ReElement Technologies, một công ty khởi nghiệp khác chuyên tái chế và tinh luyện kim loại hiếm. Bộ Quốc phòng Mỹ dự kiến sẽ nhận quyền mua cổ phiếu trong cả hai doanh nghiệp, tuy nhiên giá trị cụ thể chưa được công bố. Điều này cho phép chính phủ hưởng lợi nếu các công ty này thành công về lâu dài - mô hình đầu tư mang hơi hướng “quỹ chủ quyền” trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.

MỸ SẴN SÀNG CHI "TIỀN THẬT" ĐỂ GIÀNH QUYỀN KIỂM SOÁT NỀN KINH TẾ CÔNG NGHỆ

Dù vậy, các điều khoản trong thỏa thuận hiện vẫn mang tính sơ bộ và chưa ràng buộc pháp lý, đặc biệt đối với nguồn vốn 50 triệu USD từ quỹ CHIPS. Bộ Quốc phòng Mỹ cũng chưa đưa ra thông cáo chính thức, và giới chức từ chối bình luận về thời điểm giải ngân.

Các chuyên gia cảnh báo rằng chặng đường phía trước không hề dễ dàng. Xây dựng một nhà máy sản xuất nam châm quy mô lớn đòi hỏi công nghệ cao, chuỗi cung ứng ổn định và thời gian dài để đạt sản lượng thương mại. Ngoài ra, Trung Quốc hoàn toàn có thể phản ứng bằng các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm, khiến chi phí sản xuất của Mỹ tăng mạnh.

Tuy nhiên, xét trên tổng thể, đây được xem là bước đi táo bạo và cần thiết. Trong bối cảnh Mỹ đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn, năng lượng và quốc phòng, việc mở rộng sang lĩnh vực vật liệu chiến lược như đất hiếm sẽ giúp củng cố thế chủ động trong dài hạn.

“Đây không chỉ là một khoản đầu tư công nghiệp”, một chuyên gia chính sách công nghệ tại Washington nhận định. “Đó là tuyên bố rằng Mỹ sẵn sàng chi tiền thật để giành lại quyền kiểm soát những mắt xích cốt lõi của nền kinh tế công nghệ”.


VinFuture 2026 tập trung vào AI, y tế và công nghệ đại dương

Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...

15:12 16/11/2026
EmbedIT và VNFITE hợp tác nâng cấp năng lực công nghệ cho khối BFSI Việt Nam

Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...

09:27 13/11/2026
Hà Nội ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp AI

Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…

09:26 13/11/2026
Quantropi gia nhập thị trường Việt Nam thông qua quan hệ đối tác chiến lược với VNet nhằm thúc đẩy mức độ sẵn sàng hậu lượng tử

Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).

09:26 13/11/2026
Mỹ phát triển tinh thể kim cương mới, mở hướng tản nhiệt cho chip thế hệ mới

Diamond Foundry công bố chế tạo thành công tinh thể kim cương đơn tinh thể đường kính 200 mm, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực đưa một trong những vật liệu dẫn nhiệt tốt nhất tự nhiên vào ngành công nghiệp bán dẫn...

14:25 10/11/2026
Nhà sản xuất robot hình người đầu tiên của Mỹ lên sàn chứng khoán

Agility Robotics, doanh nghiệp phát triển robot hình người được Nvidia hậu thuẫn, đã chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq, trở thành công ty robot hình người chuyên biệt đầu tiên tại Mỹ có mặt trên thị trường chứng khoán…

12:08 09/11/2026
Esports Việt Nam: Từ sân chơi trực tuyến đến không gian kết nối cộng đồng

Esports không chỉ là hoạt động thi đấu và giải trí trên nền tảng trực tuyến, mà đang mở rộng thành không gian gặp gỡ, giao lưu của một cộng đồng có chung sở thích…

12:07 09/11/2026
Thị trường E Ink Việt Nam không còn bó hẹp trong máy đọc sách

Thị trường E Ink năm 2026 không còn giới hạn ở máy đọc sách truyền thống mà đang hình thành một hệ sinh thái thiết bị với nhiều kích thước, thiết kế và mục đích sử dụng khác nhau, từ phục vụ nhu cầu học tập, làm việc đến tranh nghệ thuật kỹ thuật số và trang trí nội thất…

12:07 09/11/2026
Nhật Bản ưu tiên trung tâm dữ liệu, đất hiếm trong chiến lược tăng trưởng

Nhật Bản sẽ ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực như điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu phục vụ AI trong quá trình triển khai chiến lược tăng trưởng quốc gia...

12:07 09/11/2026
Giải mã gene 1.000 giống lúa Việt Nam

Tại Việt Nam, nhiều giống lúa truyền thống và lúa hoang vẫn được lưu giữ ở các ngân hàng gen, viện nghiên cứu và trường đại học. Đây là nguồn vật liệu quý cho nghiên cứu và lai tạo giống...

20:41 06/11/2026