Ngành chip Trung Quốc phớt lờ chiến tranh thương mại, lạc quan sẽ được hưởng lợi

Một loạt công ty bán dẫn niêm yết tại Trung Quốc mới đây đã trấn an giới đầu tư rằng doanh nghiệp sẽ hầu như không bị ảnh hưởng bởi việc Bắc Kinh tăng thuế nhập khẩu, một phần là do các động thái từ phía Mỹ trước đó đã giúp giảm thiểu tác động.

Bộ Tài chính Trung Quốc ngày 9/4/2025 theo giờ Trung Quốc đã công bố nâng thuế quan đối với toàn bộ hàng hóa từ Mỹ lên mức 84%, bắt đầu có hiệu lực ngày 10/4/2025, đáp trả lại mức thuế mà Washington áp đặt lên nước này. 

Trong động thái mới nhất ngày 11/4/2025, Bắc Kinh tiếp tục nâng con số thuế quan trả đũa lên mức 125% sau khi phía Mỹ công bố tăng thuế lên mức 145% với hàng hóa từ Trung Quốc, gia tăng căng thẳng chiến tranh thuế quan. 

Về phía Mỹ, Washington cho biết đã bắt đầu tiến hành các kế hoạch áp dụng thuế quan mới đối với sản phẩm công nghệ từ Bắc Kinh với lý do an ninh quốc gia. Bộ trưởng Thương mại Mỹ ngày 13/4 xác nhận các mặt hàng điện tử sẽ nằm trong danh sách đánh thuế bán dẫn sắp tới và dự kiến có hiệu lực trong 1 hoặc 2 tháng tới.

DOANH NGHIỆP CHIP TRUNG QUỐC LẠC QUAN

Dù trong bối cảnh mối quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng khi các biện pháp thuế trả đũa liên tục được tung ra, nhiều doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc vẫn lạc quan do hoạt động kinh doanh của họ gần như không bị ảnh hưởng đáng kể, tác giả Wency Chen đưa ra nhận định trên tờ South China Morning Post

Đơn cử như Cambricon Technologies, công ty chuyên phát triển chip AI niêm yết tại Thượng Hải, cho biết doanh thu từ thị trường nước ngoài trong cả năm 2023 và 2024 chỉ chiếm chưa đến 1% tổng doanh thu. Cambricon Technologies là một trong những công ty phải chịu các hạn chế nghiêm ngặt kể từ khi bị Mỹ đưa vào danh sách hạn chế (Entity List) từ năm 2022.

“Việc tăng thuế mới sẽ không ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động kinh doanh của chúng tôi”, công ty tuyên bố.

Loongson Technology, một hãng thiết kế vi xử lý, cũng khẳng định các mức thuế mới “không gây ra tác động tiêu cực nào”, đồng thời nhấn mạnh cam kết phát triển độc lập các dòng chip, hệ điều hành và chuỗi cung ứng tự chủ, hoàn toàn không có doanh thu từ Mỹ.

Bên cạnh đó, Leaguer Microelectronics, doanh nghiệp phát triển chip dành cho các thiết bị kết nối Internet (IoT) có trụ sở tại Thâm Quyến, cho hay phần lớn nguyên vật, liệu của doanh nghiệp là sản phẩm trong nước, toàn bộ doanh thu đến từ thị trường nội địa.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp khác lại nhấn mạnh chiến lược toàn cầu nhằm giảm thiểu ảnh hưởng từ các mức thuế. Longsys Electronics, nhà cung cấp giải pháp lưu trữ lớn, cho biết chi nhánh tại Brazil đã giúp công ty vượt qua những tác động của căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Doanh nghiệp này cũng đánh giá cao các mối quan hệ hợp tác với những nhà cung ứng wafer cho chip nhớ đến từ Hàn Quốc, Mỹ và Trung Quốc. “Chúng tôi có khả năng linh hoạt và nhanh chóng điều chỉnh chiến lược để thích ứng với các thay đổi bên ngoài”, Longsys khẳng định.

Maxscend Microelectronics, công ty chuyên thiết kế chip tần số vô tuyến có trụ sở tại tỉnh Giang Tô, cũng trấn an nhà đầu tư rằng việc công ty chú trọng chuỗi cung ứng trong nước giúp doanh nghiệp “gần như không chịu ảnh hưởng bởi các biện pháp thuế quan mới”.

CƠ HỘI CHO NGÀNH CHIP TRUNG QUỐC?

Những phản ứng lạc quan của doanh nghiệp đang cho thấy một phần kết quả của quá trình tách rời giữa ngành bán dẫn Trung Quốc và Mỹ cũng như nỗ lực tự chủ công nghệ của Bắc Kinh trong nhiều năm. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng chip toàn cầu ngày càng phức tạp, việc xác định xuất xứ thực sự của nhiều sản phẩm trở nên khó khăn.

Các nhà phân tích nhận định rằng, cuộc chiến thuế quan leo thang có thể là động lực thúc đẩy việc sử dụng các loại chip, thiết bị và linh kiện do Trung Quốc tự phát triển ngày càng rộng rãi hơn.

Ông Gu Wenjun, Chuyên gia phân tích trưởng từ ICwise – một hãng nghiên cứu ngành bán dẫn, viết trong bài bình luận trên Caixin rằng các mức thuế mới “sẽ góp phần thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng độc lập với Mỹ”.

Cùng với đó, quá trình kết nối chuỗi cung ứng khó khăn và gián đoạn vì các hàng rào thuế quan sẽ mang lại lợi ích cho ngành bán dẫn Trung Quốc, theo ông Fan Zhiyuan, chuyên gia phân tích ngành điện tử tại Sinolink Securities.

“Các lệnh trừng phạt của Mỹ đã khiến nhiều linh kiện Mỹ không thể đến các nhà máy sản xuất bán dẫn quan trọng tại Trung Quốc ngay từ đầu năm nay. Đồng thời, nhiều công ty thiết bị bán dẫn của Mỹ cũng đã rút nhân sự bảo trì khỏi các nhà máy sản xuất tấm bán dẫn nội địa. Các mức thuế mới là cơ hội lớn khác dành cho các nhà cung cấp thiết bị trong nước”, ông Fan viết trong một nghiên cứu.

Thời gian qua, các biện pháp của Mỹ dường như đang bị tác dụng phụ khi truyền cảm hứng và thúc đẩy không chỉ Trung Quốc mà còn các xưởng đúc chip, các kỹ sư nước này đổi mới, phát triển các phân khúc cao cấp cũng như gia tăng thị phần trong các loại chip thế hệ trước trên 28nm. 

Những loại chip này dù không phải tiên tiến nhất nhưng lại là loại tiêu chuẩn không thể thiếu trong máy tính xách tay, điện thoại thông minh, đồ gia dụng, ô tô và nhiều mặt hàng khác. 

Các công ty bán dẫn khổng lồ của Trung Quốc là Semiconductor Manufacturing International Corporation và Shanghai Micro Electronics Equipment đã liên tục tăng mức sản xuất hàng loạt trong thập kỷ qua, với mục tiêu hướng tới khả năng tự cung tự cấp vật liệu bán dẫn của quốc gia.

Không chỉ vậy, trong ba năm qua, Trung Quốc đã rót hàng chục tỷ USD từ ngân sách cho ngành công nghiệp bán dẫn, dần thu hẹp khoảng cách giữa chip cũ và chip tiên tiến.

Bằng chứng là, Trung Quốc đã xuất khẩu gần 300 tỷ con chip trong năm 2024, tăng gần 12% so với năm trước đó. Không chỉ vậy, theo dữ liệu do cơ quan hải quan công bố ngày 14/4, xuất khẩu chíp ba tháng đầu năm nay của nước này tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể 22% về số lượng và 12% về giá trị.