OpenAI và Anthropic tạo doanh thu gấp 10 lần các mô hình AI Trung Quốc cộng lại

Ước tính của Rhodium Group cho thấy tổng doanh thu định kỳ hằng năm (ARR) của các công ty AI lớn tại Trung Quốc hiện chỉ bằng khoảng 10% mức doanh thu của OpenAI và Anthropic cộng lại.

DOANH THU AI TRUNG QUỐC THẤP HƠN NHIỀU SO VỚI CÁC HÃNG AI MỸ

Theo báo cáo của Rhodium Group, được công bố ngày 17/9, các mô hình AI của Trung Quốc đang có mức độ sử dụng tăng nhanh, song doanh thu vẫn ở mức tương đối thấp. Các số liệu được nhóm nghiên cứu tổng hợp dựa trên chỉ số doanh thu định kỳ hằng năm (Annual Recurring Revenue - ARR), một cách tính thường được sử dụng trong ngành công nghệ để phản ánh tốc độ tăng trưởng, bằng cách lấy doanh thu của một tháng gần nhất và nhân với 12.

Trong nhóm các công ty AI lớn của Trung Quốc, DeepSeek được Rhodium ước tính có ARR khoảng 500 triệu USD. MiniMax đạt khoảng 800 triệu USD, trong khi Moonshot đạt khoảng 1 tỷ USD. Riêng Z.ai cho biết với các nhà đầu tư hôm 16/9 rằng ARR mới nhất của công ty đã đạt 1,8 tỷ USD.

Dù cộng thêm khoảng 4 tỷ USD ARR của ByteDance và 2,4 tỷ USD của Alibaba, tổng quy mô doanh thu của các công ty AI Trung Quốc vẫn thấp hơn đáng kể so với các doanh nghiệp dẫn đầu tại Mỹ. Rhodium ước tính OpenAI đạt khoảng 40 tỷ USD, còn Anthropic đạt 65 tỷ USD.

Khoảng cách này đáng chú ý bởi các mô hình AI Trung Quốc, đặc biệt là những mô hình mã nguồn mở, đang được triển khai với tốc độ nhanh và thường có chi phí sử dụng thấp hơn. Theo Artificial Analysis, chi phí cho mỗi tác vụ đối với các mô hình AI hàng đầu của OpenAI và Anthropic cao hơn đáng kể so với nhiều mô hình của Trung Quốc.

Tuy nhiên, mức độ phổ cập và chi phí thấp chưa đồng nghĩa với khả năng chuyển hóa thành doanh thu tương ứng. Rhodium cho rằng sự chênh lệch giữa doanh thu và định giá đang đặc biệt rõ ở một số startup AI Trung Quốc.

Báo cáo ước tính tỷ lệ định giá trên doanh thu của Moonshot ở mức khoảng 50 lần và DeepSeek khoảng 163 lần. Trong khi đó, tỷ lệ tương ứng được Rhodium đưa ra đối với OpenAI là khoảng 34 lần và Anthropic là 21 lần.

Các số liệu này được đưa ra trong bối cảnh một số công ty AI Trung Quốc đang chuẩn bị hoặc được cho là đang xem xét kế hoạch niêm yết. Moonshot được Bloomberg đưa tin đã nộp hồ sơ bí mật cho một đợt IPO tại Hong Kong, với mục tiêu huy động tới 5 tỷ USD trong năm nay. DeepSeek cũng được Reuters đưa tin đang chuẩn bị cho khả năng niêm yết và đã thuê một chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng đầu tư làm giám đốc tài chính.

Anthropic được cho là đang hướng tới IPO tại Mỹ vào tháng tới, trong khi OpenAI đã lùi kế hoạch IPO sang năm sau. Moonshot cho biết công ty không bình luận về những tin đồn hoặc suy đoán trên thị trường. DeepSeek và Anthropic chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

BÀI TOÁN DOANH THU VÀ KHOẢNG CÁCH TÀI CHÍNH

Rhodium đồng thời lưu ý rằng bức tranh doanh thu có thể đã thay đổi nhanh chóng. Phân tích của nhóm nghiên cứu chủ yếu dựa trên những số liệu mới nhất có được trong mùa hè, trong khi mức độ sử dụng các mô hình AI Trung Quốc đã tăng mạnh từ đầu năm đến nay.

Z.ai, chẳng hạn, hôm 16/9 nâng dự báo ARR cuối năm lên 3 tỷ USD, từ mức 2,4 tỷ USD trước đó. Điều này cho thấy doanh thu của các công ty AI Trung Quốc vẫn đang tăng nhanh và những số liệu hiện tại có thể chưa phản ánh đầy đủ tốc độ mở rộng thị trường.

Một vấn đề khác nằm ở cách các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc thu tiền từ hệ sinh thái bên ngoài. Rhodium cho biết các công ty này đang tìm cách gia tăng phần doanh thu thu được từ bên thứ ba cung cấp quyền truy cập vào mô hình.

Đặc điểm mã nguồn mở của nhiều mô hình Trung Quốc khiến người dùng hoặc các nhà cung cấp dịch vụ có thể tải mô hình về và vận hành độc lập nếu sở hữu hạ tầng tính toán đủ mạnh. Điều này mở rộng khả năng phổ cập mô hình nhưng đồng thời khiến nhà phát triển khó kiểm soát toàn bộ dòng doanh thu phát sinh từ việc sử dụng mô hình.

Trong khi đó, phần lớn các mô hình AI của Mỹ vẫn được cung cấp theo mô hình đóng, qua đó các nhà phát triển có khả năng kiểm soát trực tiếp hơn việc truy cập và thu phí.

Logan Wright, đối tác tại Rhodium Group và đồng tác giả báo cáo cùng nhà phân tích Endeavour Tian, cho rằng khoảng cách về nguồn vốn có thể khiến các phòng thí nghiệm AI tiên phong của Trung Quốc gặp khó khăn hơn trong việc mở rộng quy mô một cách bền vững.

Theo ông, các công ty này sẽ phụ thuộc đáng kể vào điều kiện thuận lợi của thị trường vốn cổ phần, trong khi đây vốn không phải là nguồn vốn dễ dự đoán tại Trung Quốc. Nguồn vốn nhà nước đã đóng vai trò đáng kể trong việc phát triển phần cứng và năng lực tính toán, nhưng theo Wright, khả năng nhà nước trực tiếp tài trợ cho các phòng thí nghiệm AI tiên phong có thể hạn chế.

Rhodium ước tính hơn 60% vốn đầu tư cổ phần vào lĩnh vực chip AI và máy chủ tại Trung Quốc đến từ các nguồn có liên hệ với nhà nước.