"Siêu phòng thí nghiệm AI" của Meta: Cuộc đua tỷ đô đang thách thức nhà đầu tư

Theo Wall Street Journal, các nhà đầu tư đang thúc ép Mark Zuckerberg, CEO của Meta, cung cấp thêm thông tin chi tiết về phòng thí nghiệm “siêu trí tuệ” bí mật của công ty, trong bối cảnh ông đã chi hàng tỷ USD để tuyển dụng nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm hiện thực hóa tham vọng dẫn đầu ngành AI. 

Zuckerberg đã sử dụng các khoản tiền thưởng ký hợp đồng lên đến hàng trăm triệu USD để lôi kéo các chuyên gia AI từ OpenAI, Apple và Google trong những tuần gần đây, đánh dấu sự thay đổi chiến lược nhằm đưa Meta trở thành “nhà lãnh đạo AI” sau khi các mô hình AI của công ty bắt đầu tụt hậu so với đối thủ.

MARK ZUCKERBERG MUỐN TẠO RA MỘT ĐƠN VỊ GIỐNG NHƯ STARTUP TRONG META

Theo những người thân cận với kế hoạch của Zuckerberg, mục tiêu của ông là tạo ra một đơn vị giống như startup trong Meta, tập trung phát triển công nghệ AI tiên tiến mà không bị cản trở bởi bộ máy quan liêu của một công ty trị giá 1,8 nghìn tỷ USD, nhưng vẫn được hỗ trợ bởi nguồn vốn dồi dào của Meta.

Phòng thí nghiệm này được đặt tại một không gian làm việc riêng biệt trong trụ sở Meta tại Menlo Park, California, tách biệt với các nỗ lực AI khác của công ty. Zuckerberg đã trực tiếp gặp gỡ các thành viên đội ngũ khi họ gia nhập trong những tuần gần đây. Đứng đầu phòng thí nghiệm là Alexandr Wang, cựu CEO của Scale AI, và Nat Friedman, cựu lãnh đạo GitHub.

Công việc của phòng thí nghiệm được giữ kín ngay cả với nội bộ công ty. Các nhà đầu tư và thậm chí cả nhân viên Meta đều thiếu thông tin về tầm nhìn và ngân sách của dự án này, trong khi Meta dự kiến công bố mức tăng trưởng lợi nhuận chậm nhất trong hai năm vào báo cáo tài chính quý II.

Một người gần gũi với phòng thí nghiệm cho biết chưa có chiến lược rõ ràng được chia sẻ với nhân viên, vì đội ngũ vẫn đang được xây dựng và hoạt động tách biệt trong Meta. Uday Cheruvu, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Harding Loevner – một tổ chức đầu tư vào Meta – ví dự án này như “Dự án Manhattan”. Ông nói: “Họ đang đổ tiền vào AI và cố gắng tìm ra hướng đi. Các sản phẩm sẽ là gì? Không thể chỉ là một dự án táo bạo mà không có kế hoạch thương mại rõ ràng để nhà đầu tư có thể thấy. Nếu không, nhà đầu tư sẽ mất kiên nhẫn”.

LỊCH SỬ "CHƠI LIỀU" CỦA ZUCKERBERG

Đây không phải lần đầu Zuckerberg đặt cược lớn vào một công nghệ mới. Vào năm 2022, khi cơn sốt tài sản số đạt đỉnh, ông đã sử dụng quyền kiểm soát đa số để đổi tên công ty thành Meta, thể hiện cam kết với một dự án thua lỗ xây dựng “metaverse” – một thế giới số đầy avatar lấy cảm hứng từ tiền mã hóa. Tuy nhiên, tầm nhìn này thất bại, không thu hút được người dùng và chi phí khổng lồ đã gây ra chỉ trích gay gắt từ Wall Street, khiến giá cổ phiếu Meta chạm mức thấp nhất trong sáu năm.

Nhiều năm sau, sau thành công của ChatGPT từ OpenAI, Zuckerberg coi việc dẫn đầu công nghệ biến đổi tiếp theo là yếu tố then chốt để duy trì vị thế của Meta như một nền tảng xã hội và quảng cáo hàng đầu.

Các nguồn tin nội bộ cho biết tiềm năng của AI đối với mạng xã hội nằm ở việc cung cấp trải nghiệm cá nhân hóa, tạo nội dung không giới hạn và quảng cáo mục tiêu chính xác. Tập đoàn mạng xã hội X của Elon Musk đã bị công ty AI xAI của ông “nuốt chửng”.

Nỗ lực AI của Meta đã giúp tự động hóa quy trình quảng cáo và cải thiện công cụ đề xuất. Tuy nhiên, Meta đang cạnh tranh với các startup như OpenAI và Anthropic, được hỗ trợ bởi hàng tỷ USD từ các nhà đầu tư mạo hiểm sẵn sàng đặt cược vào những lời hứa tăng trưởng dài hạn. Các đối thủ Big Tech như Google và Amazon cũng tăng chi tiêu cho AI và đối mặt với một số phản ứng từ nhà đầu tư. Dù vậy, cổ đông Meta vẫn ủng hộ chiến lược AI của Zuckerberg, với cổ phiếu Meta tăng 20% trong năm nay.

CHIẾN LƯỢC TUYỂN DỤNG TÁO BẠO

Tuy nhiên, Zuckerberg cần sự ủng hộ của nhà đầu tư khi ông đẩy mạnh chiến lược vượt xa các đối thủ, đặc biệt với chiến dịch tuyển dụng gây chú ý trong tháng qua. Các nhà phân tích từ Moffett Nathanson nhận định rằng chiến lược AI của Meta hiện tại gắn kết hơn so với năm 2023, nhưng công ty vẫn đang tìm kiếm định hướng rõ ràng. Họ cho rằng chiến lược này sẽ thúc đẩy mảng kinh doanh quảng cáo của Meta, nhưng vẫn “thận trọng về khả năng Meta trở thành ứng dụng hoặc nền tảng AI hàng đầu”.

Meta dự kiến công bố tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng chậm hơn trong báo cáo tài chính quý II. Công ty đã nâng dự báo chi tiêu vốn thêm 10% vào tháng Tư, lên mức 64-72 tỷ USD. Nghiên cứu từ BNP Paribas ước tính việc tuyển dụng siêu trí tuệ có thể làm tăng chi tiêu nghiên cứu và phát triển thêm 1,5-3,5 tỷ USD mỗi năm. Nhà phân tích Brent Thill từ Jefferies nhận định rằng, dù chiến dịch tuyển dụng AI thể hiện “sự cấp bách”, nó có thể “gây áp lực lên lợi nhuận” trong ngắn hạn.

Zuckerberg tự tin rằng khoản đầu tư này sẽ mang lại kết quả. Trong một cuộc phỏng vấn với The Information tháng này, ông nói rằng hàng trăm tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nhân tài có thể được hỗ trợ bởi “mô hình kinh doanh rất mạnh tạo ra nhiều vốn” của Meta. Ông nhấn mạnh: “Bạn muốn một nhóm nhỏ nhất có thể hiểu toàn bộ dự án. Vì vậy, có một mức giá cao tuyệt đối cho những nhân tài xuất sắc nhất”.

Từ tháng Ba, Zuckerberg đã lập danh sách các nhà nghiên cứu AI hàng đầu và bắt đầu chiến dịch tuyển dụng cho một đội ngũ tập trung phát triển siêu trí tuệ – AI vượt qua trí tuệ con người. Ông đã tuyển khoảng 50 nhà nghiên cứu AI hàng đầu cho phòng thí nghiệm bí mật, với nhiệm vụ nâng cao giới hạn của các khả năng AI hiện tại của Meta, bao gồm phiên bản tiếp theo của mô hình Llama. Nhóm này hoạt động tách biệt nhưng cũng giám sát các nỗ lực AI chung của công ty.

Một thành công lớn vừa đến là Meta công bố tuyển được Shengjia Zhao, nhà nghiên cứu hàng đầu của OpenAI và đồng sáng tạo ChatGPT, làm trưởng khoa học AI của phòng thí nghiệm, báo cáo trực tiếp cho Wang. Cơn sốt lôi kéo nhân tài tại Thung lũng Silicon đã gây xôn xao. Sam Altman, CEO OpenAI, đáp trả bằng một lời công kích ngầm, gọi Meta là những “lính đánh thuê” thiếu sứ mệnh ngoài lợi nhuận.

Dù các bổ nhiệm này tạo ra sự phấn khích trong Meta, thành quả từ chiến dịch của Zuckerberg còn hạn chế, với chỉ một phần nhỏ các nhà nghiên cứu nổi tiếng được mời đồng ý gia nhập. Meta cũng xem xét mua lại hai startup do cựu giám đốc OpenAI sáng lập – Safe Superintelligence và Thinking Machines Lab – nhưng cả hai đều từ chối. Tuy nhiên, Meta đã lôi kéo được Daniel Gross, đồng sáng lập Safe Superintelligence.

Một lãnh đạo cấp cao tại phòng thí nghiệm đối thủ cho rằng các mức lương và tiền thưởng cao, cùng với sự tâng bốc để thu hút nhân tài, đã dẫn đến việc nhiều cá nhân nổi bật va chạm nhau tại Meta. “Bạn có thể tập hợp một đội toàn sao, nhưng điều đó không có nghĩa là một đội ngũ toàn sao”, họ nói.

CHIẾN DỊCH TUYỂN DỤNG GÂY BẤT AN NỘI BỘ

Trong nội bộ, chiến dịch tuyển dụng gây bất an cho một số nhân viên AI hiện tại, những người cảm thấy Zuckerberg đang thay đổi hướng đi quá nhanh trong cuộc đua thống trị. Họ lo sợ bị gạt ra lề bởi đội ngũ mới được đưa vào cấp trên. Một nhân viên hiện tại chia sẻ: “Có cảm giác Mark đang cố ‘thay thế’ đội ngũ AI tạo sinh hiện tại”. Nhiều người cho rằng Meta thiếu một sứ mệnh AI “gây được tiếng vang”.

Chưa rõ những thay đổi này sẽ ảnh hưởng thế nào đến công việc của các nhà nghiên cứu AI như Yann LeCun, trưởng khoa học AI của bộ phận nghiên cứu Fair, người hiện cũng báo cáo cho Wang. LeCun khẳng định sứ mệnh của ông tại Meta “không thay đổi”.

Đội ngũ mới này đang bắt đầu từ vị trí bất lợi. Zuckerberg thất vọng vì mô hình Llama 4 mới nhất hoạt động kém so với đối thủ, bị các nhà phát triển chỉ trích, trong khi việc ra mắt mô hình Behemoth lớn hơn bị trì hoãn vì không đạt tiêu chuẩn của ông. Một phát ngôn viên Meta cho biết: “Chúng tôi vẫn hoàn toàn cam kết phát triển Llama và dự kiến sẽ có nhiều bản phát hành trong năm nay”.

Khi niềm tin vào Llama giảm sút nội bộ, Meta bắt đầu cho phép các nhóm sử dụng mô hình của công ty khác thay vì Llama, theo hai nguồn tin. Một cựu nhân viên nói: “Mark muốn nhanh, và các mô hình của chính Meta đang là hạn chế.”

Với áp lực từ nhà đầu tư và thách thức nội bộ, phòng thí nghiệm siêu trí tuệ của Zuckerberg là một canh bạc lớn, và thành công của nó sẽ phụ thuộc vào việc đội ngũ này có thể biến tham vọng thành hiện thực hay không.