SMIC cảnh báo ngành chip rơi vào “khủng hoảng”, nguy cơ đặt hàng ảo gia tăng

Nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc – Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) – cho rằng ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang rơi vào “chế độ khủng hoảng” khi các hãng điện tử chạy đua để đảm bảo nguồn cung chip nhớ trong bối cảnh thiếu hụt chưa từng có tiền lệ.

CẢNH BÁO TÌNH TRẠNG ĐƠN ĐẶT HÀNG ẢO 

Theo Nikkei, phát biểu mới đây, đồng CEO Zhao Haijun cho biết ông đã trải qua 5 chu kỳ “siêu tăng trưởng” của thị trường bộ nhớ và nhận thấy một đặc điểm lặp lại: trong giai đoạn cung không đủ cầu, hiệu ứng “đặt hàng chồng chéo” sẽ xuất hiện rất rõ.

“Giống như khi bạn mua vé máy bay. Nếu Air China hết vé, bạn sẽ chạy sang quầy China Eastern Airlines hoặc các hãng khác để hỏi mua. Điều đó khiến tổng số đơn đặt hàng trông có vẻ cao hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế”, ông Zhao ví von.

Các nhà sản xuất điện thoại di động phân khúc tầm trung và giá rẻ đang chịu sức ép lớn nhất từ tình trạng thiếu hụt này. Tuy vậy, ông Zhao vẫn bày tỏ sự lạc quan rằng SMIC có thể tiếp tục tăng trưởng nhờ các đơn hàng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), bộ nhớ và các ứng dụng trung – cao cấp.

Ông cũng thừa nhận một số kênh phân phối và tầng trung gian trong chuỗi cung ứng đã tích trữ lượng lớn chip nhớ với kỳ vọng bán ra ở mức giá cao hơn trong bối cảnh khan hàng. “Những tồn kho này có thể sẽ được tung ra thị trường khi công suất mới đi vào hoạt động vào cuối năm nay”, ông nhận định.

Theo kế hoạch, năng lực sản xuất chip nhớ mới sẽ được đưa vào vận hành trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, phần công suất này sẽ không thể ngay lập tức phục vụ các sản phẩm AI cao cấp như bộ nhớ băng thông cao (HBM), do quá trình xác minh kỹ thuật phức tạp và kéo dài. Thay vào đó, công suất mới có thể nhanh chóng được kiểm định và sử dụng cho các ứng dụng điện tử tiêu dùng.

SMIC cũng kêu gọi các nhà sản xuất thiết bị điện tử không nên quá bi quan trước cuộc khủng hoảng chip nhớ, đồng thời không nên cắt giảm đơn hàng đối với các dòng chip khác mà họ cần để sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh.

“Nếu nhu cầu bật tăng trở lại và công suất bộ nhớ mới đi vào hoạt động trong quý III, họ có thể sẽ không có đủ chip để sản xuất thiết bị”, ông Zhao cảnh báo. Theo ông, nhiều khách hàng đã được SMIC thuyết phục thu hẹp quy mô cắt giảm đơn hàng.

LÀN SÓNG NỘI ĐỊA HÓA THÚC ĐẨY SMIC MỞ RỘNG CÔNG SUẤT, CHI 8,1 TỶ USD ĐẦU TƯ NĂM 2026

Bên cạnh bức tranh thiếu hụt bộ nhớ, SMIC cho biết kết quả kinh doanh năm 2025 của hãng được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ hiệu ứng “tái cấu trúc” trong ngành chip nội địa, khi các nhà phát triển Trung Quốc chuyển dịch sản xuất từ nước ngoài về trong nước. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026.

Theo ông Zhao, các nhà sản xuất chip nội địa đang giành thêm thị phần từ các đối thủ nước ngoài ở nhiều phân khúc, trong đó có chip ô tô – một lĩnh vực chiến lược khi Trung Quốc đẩy mạnh phát triển xe điện và xe thông minh.

“Các sản phẩm analog chứng kiến sự dịch chuyển lớn nhất sang nhà cung cấp nội địa, tiếp theo là chip điều khiển màn hình, chip nhớ, camera, vi điều khiển, tín hiệu hỗn hợp và chip logic”, đồng CEO SMIC cho biết.

Ông cũng nhấn mạnh SMIC đang hưởng lợi từ quá trình tái cấu trúc tăng tốc của chuỗi cung ứng ô tô. Doanh thu wafer từ các ứng dụng công nghiệp và ô tô của công ty đã tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phù hợp với xu hướng Trung Quốc đẩy nhanh việc sử dụng chip nội địa trong ngành công nghiệp xe hơi trong nước.

Để đáp ứng nhu cầu gia tăng, SMIC cho biết sẽ duy trì mức đầu tư vốn kỷ lục trong năm 2026, tương đương khoảng 8,1 tỷ USD – tương tự mức chi của năm trước. Công ty kỳ vọng tốc độ tăng trưởng doanh thu năm nay sẽ vượt mức trung bình của toàn ngành trong các thị trường mà hãng tham gia.

Về năng lực sản xuất, SMIC đã tăng thêm 50.000 wafer mỗi tháng trong năm 2025 và dự kiến tiếp tục bổ sung khoảng 40.000 wafer mỗi tháng vào cuối năm nay. Tuy nhiên, việc đầu tư mạnh vào mở rộng công suất cũng kéo theo chi phí khấu hao thiết bị tăng cao, với mức khấu hao năm nay dự kiến cao hơn khoảng 30% so với ước tính trước đó.

Bất chấp áp lực chi phí, SMIC ghi nhận kết quả kinh doanh kỷ lục trong năm 2025. Doanh thu cả năm đạt 9,32 tỷ USD, trong khi lợi nhuận ròng tăng 38,9% lên 685 triệu USD. Riêng quý IV/2025, doanh thu đạt 2,48 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận ròng tăng 60,7% lên 172,85 triệu USD.

Tỷ lệ sử dụng nhà máy của SMIC trong quý cuối năm 2025 duy trì ở mức cao 95,7%, phản ánh nhu cầu mạnh mẽ đối với sản xuất trong nước.