Thách thức làm báo trong kỷ nguyên số: Nhà báo phải biết "luật chơi" của công nghệ
Bảo Bình
18/03/2023
Không chỉ phải biết luật chơi của công nghệ, phải biết SEO, biết “bắt trend”, nhà báo trong kỷ nguyên số còn đối mặt với thách thức đánh mất mình...
Trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2023, Liên chi hội nhà báo Cơ quan Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam, Chi hội Tạp chí Người Làm báo-Hội Nhà báo Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm “Người làm báo trong kỷ nguyên số” vào sáng ngày 18/3.
Tại chương trình, các diễn giả tham gia tọa đàm là các nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Cố vấn Ban Biên tập Tạp chí Người Làm Báo; Nhà báo Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. Hà Nội, Tổng Biên tập Báo Kinh tế & Đô thị; Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, Báo Điện tử Dân Việt/Nông Thôn Ngày nay, cùng đông đảo lãnh đạo, phóng viên các cơ quan báo chí và sinh viên ngành báo chí.
BÁO CHÍ HIỆN ĐẠI KHÔNG THỂ TÁCH RỜI NỘI DUNG VÀ CÔNG NGHỆ
Câu chuyện về mối quan hệ giữa nội dung và công nghệ đã làm “nóng” tọa đàm. Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nếu một bài báo có nội dung hay nhưng công chúng không biết đến thì sẽ không có sức lan tỏa. Vì thế, nội dung là vua thì bên cạnh đó công nghệ là nữ hoàng. Báo chí hiện đại không thể tách rời nội dung và công nghệ.
Tính sáng tạo ra một vấn đề rất lớn của các báo chí bởi vì báo chí là nghề của sáng tạo, sáng tạo từ cách thể hiện, sử dụng ngôn từ, cách nhìn cũng như sự xuất sắc về kiến thức, đề tài. Để có một tác phẩm báo chí tốt, trước hết nhà báo phải hoạt động đúng đường lối chính sách, tôn chỉ mục đích của tờ báo. Ngoài ra, một vấn đề quan trọng nữa là trình độ nghiệp vụ làm báo được học từ thực tế, từ đời sống, và đặc biệt là phải “viết ở trên nền tảng công nghệ số”. Điều này có nghĩa là bài báo phải được gia tăng tính lan tỏa trên các nền tảng công nghệ. Nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ theo thống kê trong báo chí thế giới, người ta đã tính trung bình có 3 người làm nội dung thì có 1 người làm công nghệ.
Trong khi đó, nhà báo Nguyễn Minh Đức đặt ra vấn đề những người làm báo trong kỷ nguyên số đang phải đối mặt với 3 vấn đề. Đó là nội dung, công nghệ và kinh tế báo chí. Nếu có nội dung, có công nghệ nhưng không mang lại kinh tế báo chí thì cũng không thể tồn tại. Vì thế, về mặt nội dung, ngoài thông tin mang tính thời sự, cần có những bài viết chuyên sâu để hướng tới thu phí đọc báo. Một số tờ báo trong nước, đặc biệt trên thế giới, đã thành công trong thu phí đọc báo. Vì thế, ngoài thông tin thời sự, nhà báo phải có bài viết chuyên sâu, giá trị, phải tạo ra những sản phẩm báo chí khác biệt, hướng đến những đối tượng sẵn sàng bỏ tiền ra mua. Nếu chúng ta làm ra những tác phẩm báo chí mà độc giả sẵn sàng mua, thì đó chắc chắn là những sản phẩm có giá trị.
Về mặt kết hợp giữa nội dung và công nghệ, Tổng Biên tập Báo Kinh tế & Đô thị chia sẻ trong những năm gần đây, báo Kinh tế và Đô thị thường tổ chức các lớp bồi dưỡng cho nhà báo sử dụng công nghệ, sử dụng công cụ để hỗ trợ làm báo đa phương tiện. Một phóng viên trong kỷ nguyên số phải biết quay phim, chụp ảnh, biết làm podcast, với sự hỗ trợ của kỹ thuật có thể dựng và lên hình. Áp lực của nhà báo trong thời đại số là phải làm chủ được báo chí đa phương tiện. Một biên tập viên phải biết xử lý infographic, xử lý hình ảnh.
NGUY CƠ ĐÁNH MẤT MÌNH CỦA NHÀ BÁO TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
Như đã nói, làm báo trong kỷ nguyên số, nhà báo phải biết nhiều kỹ năng, đó cũng chính là một thách thức của nhà báo hiện đại. “Nhà báo phải biết luật chơi của công nghệ, phải biết SEO, biết “bắt trend”, có tư duy báo mạng và sử dụng ngôn ngữ của báo chí số”, nhà báo Nguyễn Minh Đức nói và cho biết phóng viên trong kỷ nguyên số đối mặt với rất nhiều áp lực, trong đó có cả “áp lực view cao”, bởi vì nếu làm ra một sản phẩm báo chí mà không có người đọc thì không có giá trị, và thậm chí với một số tòa soạn báo, lượng view thấp sẽ không có nhuận bút.
Nói về thách thức khi làm báo trong trong kỷ nguyên số, ông Hồ Quang Lợi cho rằng các phóng viên có những phương tiện siêu việt để làm báo nhưng cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Điều nguy hiểm là phóng viên rất dễ đánh mất mình trong thời đại kỹ thuật số, không còn là nhà báo nữa mà chỉ theo đuổi mạng xã hội, nhiều trường hợp vì chạy đua tốc độ, chạy đua view mà ngay lập tức đưa một vấn đề đang nóng trên mạng xã hội lên báo và không kiểm chứng, không vận dụng nghiệp vụ làm báo.
Về vấn đề này, nhà báo Đỗ Doãn Hoàng đã đặt câu hỏi phóng viên ngày nay có thể viết bài, đưa tin liên tiếp, “nhưng cuối cùng sẽ để lại gì, đóng góp gì cho xã hội?” Chính vì thế, trong thời đại thông tin và tốc độ mạng xã hội cạnh tranh mạnh mẽ như thế này, nhà báo cần vừa đảm bảo tính thời sự, và đảm bảo tính chuyên sâu của đề tài. Độc giả cần những bài báo có sự thông thái, có phân tích sự kiện chứ không đơn thuần đưa tin.
Ngoài nguy cơ đánh mất mình, một thách thức đáng sợ nữa của phóng viên trong kỷ nguyên số là đánh mất lương tâm người làm nghề, đạo đức người làm nghề. Nhà báo không còn phục vụ xã hội nữa, mà phục vụ lợi ích của bản thân. “Vụ lợi là điều nguy hiểm nhất của người làm báo”, ông Hồ Quang Lợi nói.
Gửi gắm đến các thế hệ thanh niên, các sinh viên báo chí, nhà báo Hồ Quang Lợi đã “chốt” lại ở ba yếu tố, đó là học, lao động và sáng tạo. Trong khi đó, nhà báo Minh Đức nhấn mạnh tính yêu nghề, trách nhiệm xã hội, tinh thần học hỏi, sáng tạo. Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng lại truyền cảm hứng bằng việc khuyến khích các phóng viên trong thời đại số tinh thần thay đổi mỗi ngày, học hỏi mỗi ngày, đặc biệt là “đề phòng giữ mình khi làm báo, vì miếng pho mát miễn phí chỉ có ở bẫy chuột”.
Với chủ đề “Đoàn kết - Chuyên nghiệp - Văn hóa - Sáng tạo”, Hội Báo toàn quốc năm 2023 có nhiều hoạt động nghiệp vụ có ý nghĩa, chất lượng cao, có tính thời sự với công chúng và những người làm báo. Đặc biệt, câu chuyện ứng dụng công nghệ trong báo chí trở thành chủ đề “nóng” của Hội Báo. Chia sẻ trong phiên tọa đàm “Người làm báo trong kỷ nguyên số”, nhà báo Hồ Quang Lợi cho rằng công nghệ đang ăn sâu vào đời sống con người, không chỉ phát huy tính tích cực mà còn có cả những mặt tiêu cực, đôi khi làm bào mòn cảm xúc, tình cảm tự nhiên của con người. “Đây là một vấn đề rất lớn của thời đại số ngày nay mà báo chí phải có trách nhiệm gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh”.
Từ khóa:
Dòng sự kiện:
Hội báo toàn quốc 2023Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…
Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...
Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.
Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.
Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.
Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.
AI đang tạo ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất và thay đổi mô hình kinh doanh, nhưng đầu tư công nghệ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp lập tức có thêm giá trị. Năng lực tổ chức, văn hóa đổi mới và khả năng thích ứng mới là những yếu tố quyết định...
Sở hữu kênh YouTube hơn 150.000 người đăng ký, gần 10 triệu lượt xem, Lê Chí Đăng Minh đã kết hợp kinh nghiệm sáng tạo nội dung số với kiến thức Marketing và quản trị, trong bối cảnh AI đang thay đổi ngành này...
HANOISME và Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Huế đưa chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trọng tâm hợp tác, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp hai địa phương...
Sau nhiều năm làm việc tại Google và Meta, tiến sĩ Bryan Vuong (Vương Bá Quý) quyết định rời các tập đoàn công nghệ lớn để theo đuổi con đường khởi nghiệp, với mong muốn xây dựng những giải pháp bảo mật có khả năng giải quyết các rủi ro mới do AI tạo ra, đồng thời đưa công nghệ do người Việt phát triển tiếp cận thị trường toàn cầu…