Tham vọng "bình dân học vụ AI" cho 2 triệu giáo viên Việt Nam

Trong bối cảnh công nghệ giáo dục toàn cầu đổi mới từng ngày, giáo viên Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức: Lớp học đông, nguồn học liệu chưa thật sự tương tác và việc tiếp cận tài nguyên quốc tế còn hạn chế.

DỰ ÁN “OCTO AI: GIÁO VIÊN THỜI ĐẠI AI MỚI”

Những khó khăn này khiến nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Chính vì vậy, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp giáo viên nâng cao năng lực và tạo ra trải nghiệm học tập phù hợp hơn cho học sinh.

Ngày 19/10, STEAM for Vietnam cùng Meta, Vietnet-ICT và HOCMAI đã đồng tổ chức, chính thức công bố dự án “Octo AI: Giáo viên thời đại AI mới”, sáng kiến tiên phong đưa trí tuệ nhân tạo vào giáo dục phổ thông. Dự án đồng hành cùng đội ngũ giáo viên thời đại AI mới, hướng tới mục tiêu “bình dân học vụ AI”, giúp kiến thức và kỹ năng về AI trở nên phổ cập, dễ tiếp cận và trở thành năng lực cơ bản trong giảng dạy.

Tiến sĩ Trần Việt Hùng, Nhà sáng lập và tổng giám đốc STEAM for Vietnam, cho biết dự án đã trực tiếp đào tạo và tạo tác động đến gần 100.000 giáo viên, chứng kiến AI giúp thầy cô tăng hiệu quả, giảm tác vụ thủ công để tập trung vào sứ mệnh cốt lõi: nuôi dưỡng tri thức và truyền cảm hứng cho học sinh. Nhưng để chạm tới 2 triệu thầy cô, cần một giải pháp đột phá và liên minh đối tác trong, ngoài nước.

Dự án Octo AI có điểm khác biệt lớn là mô hình song hành, một trợ lý chuyên cung cấp kho học liệu AI đã được Việt hóa, trong khi trợ lý còn lại đóng vai “gia sư trực tuyến”, trực tiếp đồng hành cùng giáo viên trong việc bồi dưỡng kỹ năng số và gợi ý ứng dụng ngay tại lớp học. Ứng dụng có giao diện trực quan, cho phép giáo viên theo dõi tiến độ, tham gia lớp học và quản lý hành trình học tập, giúp giáo viên thích nghi trong thời đại AI mới.

Hệ thống có thể tự động xây dựng một khóa học đa phương tiện cùng bộ câu hỏi đi kèm chỉ với một yêu cầu, đồng thời hỗ trợ điều chỉnh tức thì theo mong muốn của người dùng. Theo bà Ngô Minh Trang, Giám đốc Trung tâm CNTT-Truyền thông Vietnet (Vietnet-ICT), dự án hướng tới giúp giáo viên Việt Nam tiếp cận và làm chủ công nghệ AI hiệu quả và có trách nhiệm, lan tỏa năng lực số đến các học sinh.

Ông Ruici Tio, Trưởng bộ phận phụ trách các chương trình An toàn và Toàn vẹn khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (APAC), đại diện Meta, cho biết trong dự án này, Meta đồng hành với vai trò cung cấp nền tảng công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm phát triển AI quy mô toàn cầu, giúp bảo đảm sản phẩm vừa hiện đại, vừa vận hành ổn định trong môi trường giáo dục Việt Nam.

“Chúng tôi mong muốn đưa công nghệ AI đến gần hơn với lớp học, đồng thời góp phần khẳng định vị thế tiên phong của Việt Nam trong việc ứng dụng AI vào đổi mới giáo dục”, ông Ruici Tio nói.

HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VỮNG VÀNG TRONG THỜI ĐẠI AI 

Đến tháng 10/2025, dự án đã hoàn tất giai đoạn phát triển kỹ thuật và nội dung, đồng thời ra mắt bản dùng thử tại Hội nghị Meta AI ở Singapore và công bố rộng rãi tại STEAMese Festival 2025 (19/10).

Bước tiếp theo, từ tháng 12/2025, chương trình sẽ mở rộng đào tạo thí điểm cho 5000 giáo viên trung học trên cả nước, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình phổ cập AI trong giáo dục. Hoạt động nghiên cứu kéo dài đến năm 2026 sẽ cung cấp dữ liệu khoa học và khuyến nghị chính sách, góp phần thực thi Nghị quyết 71 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời mở đường cho việc nhân rộng mô hình trên quy mô toàn quốc.

Điểm đặc biệt của nghiên cứu là việc triển khai theo cách so sánh đối chứng. Cụ thể, trong số hơn 5.000 giáo viên tham gia, có khoảng 2.500 thầy cô được trực tiếp sử dụng ứng dụng, còn 2.500 thầy cô khác chỉ tiếp cận nguồn học liệu thông thường.

Việc chia thành hai nhóm này cho phép theo dõi và so sánh kết quả một cách khách quan: Nhóm nào tiết kiệm thời gian hơn, nhóm nào cải thiện năng lực số tốt hơn, và nhóm nào thấy việc giảng dạy thuận lợi hơn. Nhờ đó, dự án có thể đưa ra bằng chứng thuyết phục về hiệu quả của OctoAI, đồng thời tạo cơ sở khoa học để nhân rộng mô hình trên toàn quốc.

Dự án dự kiến khép lại giai đoạn thí điểm bằng một hội nghị công bố kết quả tại Hà Nội, với sự tham gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng nhiều tổ chức, chuyên gia và đối tác chiến lược.

Ông Phạm Giang Linh, Tổng Giám đốc HOCMAI, cho biết đổi mới giáo dục chỉ có thể thành công khi giáo viên được hỗ trợ bằng những công cụ phù hợp. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục Việt Nam. Sự thành công của giai đoạn thí điểm sẽ là bước đệm quan trọng để các cơ quan quản lý, đối tác và cộng đồng giáo viên cùng nhân rộng mô hình, hướng tới xây dựng một đội ngũ giáo viên vững vàng trong thời đại AI mới.