Thiếu hụt kỹ sư, Nhật Bản tìm kiếm nhân tài công nghệ từ Ấn Độ

Trong bối cảnh thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực kỹ thuật, Nhật Bản đang tăng tốc thu hút nhân tài trẻ từ Ấn Độ. Cả chính phủ lẫn doanh nghiệp tư nhân đều tham gia vào nỗ lực này, nhằm lấp đầy khoảng trống trong các ngành khoa học và công nghệ vốn đang khát nhân lực chất lượng cao.

ĐƯA NGHIÊN CỨU SINH VÀ TIẾN SĨ TỪ ẤN ĐỘ SANG NHẬT NGHIÊN CỨU

Theo Nikkei, cuối tháng 7 vừa qua, 42 nhà nghiên cứu trẻ người Ấn Độ đã tham dự một sự kiện tại Đại sứ quán Ấn Độ ở Tokyo. Đây là một phần trong Chương trình LOTUS – sáng kiến do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn, với mục tiêu đưa các nghiên cứu sinh và tiến sĩ từ Ấn Độ sang Nhật nghiên cứu trong một năm.

Chương trình do Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST) vận hành, phối hợp cùng các trường đại học hàng đầu của Ấn Độ như Học viện Công nghệ Ấn Độ (IIT), các trường đại học và viện nghiên cứu quốc gia Nhật Bản.

LOTUS chia sẻ chi phí giữa hai nước: JST tài trợ khoảng 3 triệu yen (20.300 USD) mỗi nhà nghiên cứu mỗi năm, Ấn Độ chịu trách nhiệm chi phí vé máy bay, còn các trường và viện tiếp nhận ở Nhật lo phần kinh phí nghiên cứu.

Sau giai đoạn thử nghiệm năm ngoái với 55 suất, trong đó 80% đã sang Nhật, chương trình hiện bước vào năm hoạt động chính thức đầu tiên. Kết quả, 300 nhà nghiên cứu đã được tuyển chọn từ 1.300 hồ sơ. Hạn chót nộp đề tài nghiên cứu là cuối tháng 8 vừa qua. Theo ông Kazuhito Hashimoto – Chủ tịch JST: “Sự quan tâm từ phía Ấn Độ vượt xa dự đoán. Trong tương lai, chúng tôi kỳ vọng mở rộng lên 3.000 suất mỗi năm”.

Chương trình hiện chấp nhận đề tài ở 7 lĩnh vực mũi nhọn: trí tuệ nhân tạo và công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, năng lượng, khoa học vật liệu, khoa học lượng tử, bán dẫn và viễn thông. Năm đầu tiên, khoảng 70% đề tài đến từ ba lĩnh vực AI & CNTT, khoa học vật liệu và công nghệ sinh học. JST cho biết không ưu tiên riêng AI & CNTT mà đánh giá từng đề xuất dựa trên chất lượng.

Đặc biệt, các nhà nghiên cứu Ấn Độ tham gia LOTUS sẽ có cơ hội thực tập tại doanh nghiệp Nhật Bản, được Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật hỗ trợ chi phí sinh hoạt và nghiên cứu. Điều này không chỉ giúp họ trải nghiệm môi trường làm việc thực tế mà còn mở ra cơ hội sự nghiệp dài hạn tại Nhật – yếu tố then chốt quyết định sự thành công của chương trình.

DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN VÀO CUỘC: CƠ HỘI TỪ LÀN SÓNG NHÂN LỰC ẤN ĐỘ

Không chỉ các cơ quan nhà nước, nhiều công ty tư nhân Nhật Bản cũng đang chủ động tuyển dụng nhân tài Ấn Độ. Zenken, một doanh nghiệp nổi bật trong lĩnh vực này, đã đưa hơn 400 kỹ sư Ấn Độ sang Nhật làm việc từ năm 2018. Công ty có quan hệ hợp tác với 51 trường đại học ở Ấn Độ, tập trung quanh thành phố Bengaluru – được mệnh danh là “Thung lũng Silicon của Ấn Độ”.

Zenken phối hợp với các chi nhánh địa phương của doanh nghiệp Nhật và trung tâm hướng nghiệp tại trường đại học để tiếp cận sinh viên muốn sang Nhật làm việc. Hiện công ty có khoảng 5.000 sinh viên trong danh sách ứng tuyển, sẵn sàng tham gia các vòng phỏng vấn trực tiếp ngay tại Ấn Độ khi doanh nghiệp Nhật sang tuyển.

Ban đầu tập trung vào công nghệ thông tin, Zenken nay mở rộng sang kỹ thuật điện, cơ khí và xây dựng. Các tập đoàn lớn có thể tổ chức phỏng vấn tới 300 ứng viên, trong khi doanh nghiệp vừa và nhỏ thường chọn khoảng 100. Mức lương khởi điểm phổ biến cho kỹ sư mới tốt nghiệp từ Ấn Độ vào khoảng 3 – 4,5 triệu yen/năm (tương đương 20.000 – 30.000 USD).

Do đa số doanh nghiệp Nhật yêu cầu ứng viên biết tiếng Nhật, Zenken còn tổ chức chương trình học ngôn ngữ kéo dài 470 giờ, cho phép ứng viên học từ xa trong một năm trước khi sang Nhật.

Mặc dù vậy, số lượng sinh viên Ấn Độ tại Nhật vẫn còn khiêm tốn. JST thống kê chỉ có khoảng 800 sinh viên Ấn Độ đang học tập ở Nhật, so với 130.000 người tại Mỹ. Trong khi đó, tính đến tháng 10/2024, Nhật có khoảng 91.000 lao động nước ngoài trong ngành công nghệ, một nửa đến từ Trung Quốc, còn Ấn Độ thậm chí chưa lọt vào top 10.

Giới chuyên gia cho rằng đây chính là cơ hội lớn cho Nhật. Theo ông Kazuhito Hashimoto, Chủ tịch JST, lãnh đạo các viện công nghệ Ấn Độ “hiểu rõ văn hóa và ngành công nghiệp Nhật Bản, và mong muốn mạnh mẽ đưa sinh viên sang đây”. Ông Junnosuke Hayashi – Giám đốc Zenken – cũng nhận định: “Việc Mỹ đang siết chặt cửa đối với nhân tài nước ngoài chính là cơ hội để Nhật Bản thu hút nhân lực chất lượng cao từ Ấn Độ”.