Trung Quốc đang thúc đẩy mạnh mẽ “nền kinh tế thông minh”

Chiến lược mới mở ra kỳ vọng về một làn sóng tăng trưởng trong các lĩnh vực công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, robot hình người, giao diện não – máy và năng lượng tương lai. Những tín hiệu chính sách mới từ Bắc Kinh không chỉ củng cố niềm tin của giới đầu tư vào các ngành công nghệ cốt lõi mà còn mở rộng danh sách những lĩnh vực có thể trở thành “ngôi sao” mới trên thị trường chứng khoán.

CÔNG NGHỆ LÕI TRỞ THÀNH TRỤ CỘT TĂNG TRƯỞNG MỚI

Theo hãng tin Bloomberg, tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu hiện đang hướng về chiến lược xây dựng “nền kinh tế thông minh” của Trung Quốc – một định hướng phát triển được nhấn mạnh trong báo cáo công tác chính phủ năm nay. Các tín hiệu chính sách mới từ Bắc Kinh cho thấy nước này đang đẩy mạnh tự chủ công nghệ và nâng cấp công nghiệp nhằm tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế.

Theo đánh giá của các tổ chức tài chính lớn như Citigroup và Morgan Stanley, chiến lược này có thể thúc đẩy mạnh mẽ các ngành công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thời gian tới. Những lĩnh vực được hưởng lợi không chỉ dừng ở các ngành quen thuộc như sản xuất chip mà còn mở rộng sang nhiều ngành công nghệ tiên phong khác.

Các chuyên gia của Morgan Stanley nhận định rằng điểm nổi bật trong định hướng chính sách lần này là sự tập trung rõ rệt vào công nghệ cốt lõi và đổi mới sáng tạo. Trong một báo cáo phân tích, nhóm chiến lược gia do Laura Wang dẫn đầu cho biết Trung Quốc đã xác định khá cụ thể các “ngành công nghiệp tương lai” để thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế.

Danh sách những lĩnh vực được ưu tiên bao gồm công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo thế hệ mới, trí tuệ hiện thân, giao diện não – máy và mạng viễn thông 6G. Đây đều là các công nghệ được xem là nền tảng cho cuộc cạnh tranh công nghiệp toàn cầu trong thập kỷ tới.

Phản ứng của thị trường chứng khoán đã phần nào phản ánh kỳ vọng này. Sau khi báo cáo công tác chính phủ được công bố, cổ phiếu của các doanh nghiệp sản xuất chip AI, công ty nghiên cứu điện toán lượng tử và các doanh nghiệp liên quan đến giao diện não – máy đều ghi nhận mức tăng đáng kể.

Đáng chú ý, chỉ số theo dõi cổ phiếu các công ty robot hình người đã tăng 1,4%, chấm dứt chuỗi tám phiên giảm liên tiếp, trước khi tiếp tục đà tăng trong ngày giao dịch tiếp theo. Điều này cho thấy niềm tin của thị trường đối với các ngành công nghệ mới đang dần được củng cố.

Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu chịu tác động bởi nhiều biến động địa chính trị, đặc biệt là làn sóng bán tháo do xung đột tại Trung Đông, thị trường chứng khoán Trung Quốc vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn so với nhiều thị trường châu Á khác. Điều này càng củng cố niềm tin rằng công nghệ sẽ tiếp tục là động lực chính cho triển vọng kinh tế của nước này.

“NỀN KINH TẾ THÔNG MINH” VÀ BƯỚC CHUYỂN SANG THƯƠNG MẠI HÓA AI

Một trong những điểm đáng chú ý trong báo cáo của Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường là tần suất đề cập đến trí tuệ nhân tạo tăng mạnh. Cụm từ “trí tuệ nhân tạo” xuất hiện tới bảy lần trong báo cáo trình trước Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, tăng hơn gấp đôi so với ba lần của năm trước.

Sự nhấn mạnh này phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của AI trong chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc. Bắc Kinh đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giá trị gia tăng của các ngành cốt lõi trong nền kinh tế số lên 12,5% GDP vào năm 2030, so với mức 10,5% của năm ngoái.

Trong báo cáo, Thủ tướng Lý Cường khẳng định Trung Quốc sẽ “tạo ra những hình thái mới của nền kinh tế thông minh”. Cùng với đó, các khái niệm như “Internet vệ tinh”, “năng lượng tương lai” và “các dạng lưu trữ năng lượng mới” cũng được nhắc tới, nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư.

Đối với nhiều nhà phân tích thị trường trong nước, việc thuật ngữ “nền kinh tế thông minh” lần đầu tiên xuất hiện trong báo cáo công tác chính phủ mang ý nghĩa chiến lược, chứ không chỉ là yếu tố thúc đẩy tâm lý thị trường trong ngắn hạn.

Theo các chuyên gia của China International Capital Corp., chiến lược AI của Trung Quốc đang chuyển từ giai đoạn tập trung vào các đột phá công nghệ sang giai đoạn thương mại hóa rộng rãi. Điều này có nghĩa là cơ hội tăng trưởng sẽ không chỉ tập trung ở các nhà sản xuất chip hay các công ty phát triển mô hình AI.

Thay vào đó, hệ sinh thái AI sẽ mở rộng sang nhiều lĩnh vực hạ tầng như trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và năng lực tính toán, cũng như các ứng dụng cụ thể trong đời sống và sản xuất.

Các lĩnh vực được dự báo hưởng lợi mạnh bao gồm robot công nghiệp, xe tự lái và các hệ thống sản xuất thông minh. Khi AI được triển khai rộng rãi trong nền kinh tế, nhu cầu về phần cứng, phần mềm và dịch vụ liên quan cũng sẽ tăng mạnh, tạo ra chuỗi giá trị mới cho thị trường.

NĂNG LƯỢNG TƯƠNG LAI VÀ NHỮNG LĨNH VỰC MỚI NỔI

Bên cạnh công nghệ số và AI, lĩnh vực năng lượng cũng nổi lên như một trọng tâm mới trong chiến lược công nghiệp của Trung Quốc.

Các nhà phân tích tại China Galaxy Securities và GF Securities cho rằng cơ hội đầu tư mới đang hình thành trong lĩnh vực năng lượng sau khi Bắc Kinh đưa “năng lượng tương lai” lên vị trí ưu tiên trong chương trình phát triển các ngành công nghiệp mới nổi.

Theo nhận định của nhóm chuyên gia do Zhang Jun dẫn đầu tại China Galaxy, sự thay đổi này cho thấy tầm quan trọng chiến lược của công nghệ năng lượng trong vòng cạnh tranh công nghiệp toàn cầu mới. Những lĩnh vực được ưu tiên bao gồm hydrogen, công nghệ lưu trữ năng lượng tiên tiến và phản ứng nhiệt hạch có thể kiểm soát.

Ngay sau khi chính phủ công bố kế hoạch mở rộng công suất các nguồn năng lượng này đến năm 2030, cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện gió, điện hạt nhân và thủy điện tích năng đã ghi nhận mức tăng đáng kể.

Tuy vậy, không phải tất cả các nhà đầu tư đều hoàn toàn lạc quan. Một số chuyên gia cho rằng nhiều nội dung trong kế hoạch lần này thực chất chỉ là sự tiếp nối các định hướng đã được đưa ra trong những năm gần đây, thay vì một sự thay đổi chính sách mang tính đột phá.

Vey-Sern Ling, Giám đốc điều hành tại Union Bancaire Privee, nhận định rằng việc tiếp tục nhấn mạnh vào công nghệ và đổi mới sáng tạo là điều thị trường đã dự đoán trước. Theo ông, dù định hướng này đáng được đánh giá cao, nhưng kế hoạch vẫn chưa đưa ra những biện pháp hỗ trợ cụ thể mới.

Dù vậy, việc thị trường bắt đầu tìm kiếm các “người chiến thắng” mới có thể tạo thêm động lực cho chứng khoán Trung Quốc, vốn đã chững lại trong thời gian gần đây. Chỉ số công nghệ STAR 50 hiện đã giảm hơn 9% so với mức đỉnh hồi tháng 1, trong khi chỉ số CSI 300 gần như đi ngang trong nhiều tuần.

Các chuyên gia của Citigroup dự báo những biện pháp chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới có thể được công bố trong năm 2026. Bên cạnh các lĩnh vực như hàng không vũ trụ, công nghệ lượng tử và y sinh, ngân hàng này cũng tỏ ra lạc quan về triển vọng của ngành chăm sóc sức khỏe.

Theo nhà phân tích Pierre Lau và các cộng sự, công nghệ và y tế đều nằm trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm của chương trình nghị sự kinh tế hiện nay của Trung Quốc, và nhiều khả năng sẽ nhận được sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ trong thời gian tới.

“Chương trình phát triển lần này không chỉ đơn thuần là lặp lại các chính sách cũ”, nhóm chuyên gia của Citigroup nhận định. “Nó phản ánh một chiến lược dài hạn nhằm xây dựng các động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế”.