Trung Quốc thúc đẩy tự chủ công nghệ trong thiết kế chip bằng AI

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục ưu tiên phát triển các công nghệ cốt lõi trong nước, đặc biệt là những mắt xích đang phụ thuộc đáng kể vào các nhà cung cấp nước ngoài. Trong lĩnh vực thiết kế chip, phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử (EDA) được xem là một trong những công nghệ quan trọng nhất.

EDA là nhóm phần mềm chuyên dụng được các kỹ sư sử dụng để thiết kế, mô phỏng, kiểm thử và hoàn thiện vi mạch trước khi đưa vào sản xuất. Thị trường EDA toàn cầu hiện vẫn do các doanh nghiệp phương Tây như Synopsys, Cadence Design Systems và Siemens EDA chi phối. Vì vậy, xây dựng năng lực EDA trong nước đã trở thành một ưu tiên trong chiến lược tăng cường tự chủ công nghệ của Trung Quốc.

TỪ KỸ SƯ VẬN HÀNH CÔNG CỤ SANG CON NGƯỜI CHỈ HUY TÁC NHÂN AI

Theo South China Morning Post, Empyrean Technology, doanh nghiệp dẫn đầu Trung Quốc về phần mềm EDA, đang đẩy nhanh quá trình thiết kế chip thông qua các thuật toán được tối ưu bằng AI và những công cụ dựa trên tác nhân AI (AI agent).

Theo ông Liu Weiping, Chủ tịch Empyrean Technology, việc đưa tác nhân AI vào các công cụ mô phỏng và thiết kế bố trí mạch đã giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện một nhiệm vụ thiết kế. Một công việc bố trí mạch trước đây cần khoảng bốn tuần nay có thể hoàn thành trong một tuần.

Phát biểu tại Triển lãm Đổi mới Mạch tích hợp quốc tế 2026 tổ chức ở Thâm Quyến hôm 9/9, ông Liu cho rằng AI tác nhân đang tạo ra một “sự thay đổi mô hình” trong thiết kế chip.

Theo cách tiếp cận truyền thống, kỹ sư trực tiếp vận hành các công cụ EDA để thực hiện từng bước trong quy trình thiết kế. Với EDA tích hợp tác nhân AI, vai trò của con người có thể chuyển sang đưa ra yêu cầu và giám sát, trong khi tác nhân AI đảm nhiệm nhiều thao tác kỹ thuật phía sau.

Ông Liu mô tả sự thay đổi này là quá trình chuyển từ “con người vận hành công cụ” sang “con người chỉ huy tác nhân”.

Không chỉ tác động tới quy trình kỹ thuật, sự xuất hiện của AI tác nhân còn có thể làm thay đổi mô hình kinh doanh của ngành EDA. Theo lãnh đạo Empyrean, thị trường có thể dần chuyển từ mô hình cấp phép phần mềm truyền thống sang mô hình tính phí dựa trên mức tiêu thụ “token” khi sử dụng các tác nhân AI.

Empyrean đang phát triển một nền tảng EDA theo mô hình tác nhân AI và coi đây là một trong những trọng tâm chiến lược cho tương lai. Nền tảng này được thiết kế để các tác nhân do Empyrean phát triển có thể phối hợp với tác nhân AI của các đối tác, qua đó mở rộng khả năng tự động hóa trong toàn bộ quy trình thiết kế chip.

Sự chuyển dịch này cho thấy AI không chỉ được Trung Quốc xem là một công cụ để nâng cao năng suất, mà còn là một lớp công nghệ mới có thể thay đổi cách thức phát triển phần mềm chuyên ngành, trong đó có những phần mềm có mức độ phức tạp rất cao như EDA.

AI TRỞ THÀNH ĐÒN BẨY MỚI CHO MỤC TIÊU TỰ CHỦ BÁN DẪN

Nỗ lực của Empyrean diễn ra cùng lúc Bắc Kinh thúc đẩy việc ứng dụng AI để tăng tốc chương trình tự chủ công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn.

Trong kế hoạch hành động được Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố ngày 11/9, cơ quan này kêu gọi tăng cường tích hợp AI với phần mềm, bao gồm các phần mềm công nghiệp như EDA và các công cụ thiết kế có sự hỗ trợ của máy tính (CAD).

Mục tiêu được đặt ra là thúc đẩy ngành phần mềm Trung Quốc tiến lên các phân khúc có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu vào năm 2030.

Theo ông Wang Weiwei, một quan chức MIIT, sự phát triển nhanh chóng của AI đang định hình lại phần mềm truyền thống cũng như mô hình phát triển phần mềm. Ông đánh giá đây là một “cơ hội lịch sử” để tái định hình cục diện công nghệ và tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể rút ngắn khoảng cách với các đối thủ.

Đối với ngành bán dẫn, việc kết hợp AI với EDA có ý nghĩa đặc biệt bởi thiết kế chip là một trong những khâu đòi hỏi lượng lớn chuyên môn, thời gian và năng lực tính toán. Khi các công cụ AI có thể đảm nhận ngày càng nhiều nhiệm vụ từ mô phỏng, tối ưu thiết kế đến kiểm chứng, tốc độ phát triển sản phẩm có thể được cải thiện đáng kể.

Đồng thời, việc phát triển EDA trong nước giúp Trung Quốc giảm bớt sự phụ thuộc vào các công cụ thiết kế do các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp. Đây là vấn đề ngày càng được Bắc Kinh chú trọng trong bối cảnh công nghệ bán dẫn trở thành một lĩnh vực trọng yếu trong cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

CUỘC CHUYỂN DỊCH TRONG EDA ĐANG DIỄN RA TRÊN TOÀN CẦU

Tuy nhiên, Trung Quốc không phải quốc gia duy nhất đưa AI tác nhân vào thiết kế chip. Các doanh nghiệp EDA hàng đầu thế giới cũng đang nhanh chóng tích hợp công nghệ này vào sản phẩm.

Tháng 6 vừa qua, Cadence đã giới thiệu ChipStack AI Super Agent, được hãng mô tả là tác nhân AI tự chủ cấp độ 5 đầu tiên trong ngành, có khả năng tự thực hiện các quy trình kiểm chứng thiết kế chip phức tạp.

Điều này cho thấy cuộc chuyển dịch trong EDA đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. AI đang dần được đưa từ vai trò hỗ trợ kỹ sư sang trực tiếp thực hiện một phần các nhiệm vụ vốn đòi hỏi nhiều giờ làm việc của con người.

Với Trung Quốc, xu hướng này mang thêm một ý nghĩa chiến lược. Việc phát triển EDA tích hợp AI không chỉ nhằm rút ngắn thời gian thiết kế chip mà còn có thể tạo ra một hướng tiếp cận mới để xây dựng năng lực phần mềm bán dẫn trong nước. Nếu các tác nhân AI có thể đảm nhiệm ngày càng nhiều công đoạn trong quy trình thiết kế, lợi thế của những nền tảng EDA trong tương lai sẽ không chỉ nằm ở số lượng tính năng của phần mềm, mà còn ở khả năng phối hợp giữa con người, AI agent và hệ sinh thái công cụ.

Theo South China Morning Post, đó cũng là lý do Bắc Kinh đang xem AI như một đòn bẩy mới cho mục tiêu nâng cấp ngành phần mềm công nghiệp và củng cố năng lực tự chủ trong chuỗi giá trị bán dẫn.