5 bí quyết sử dụng AI tránh ảo giác và sai lệch

Các thẩm phán trên khắp thế giới đang đối mặt với vấn đề ngày càng nghiêm trọng: vô số bản tóm tắt pháp lý được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI) chứa đầy lỗi, chẳng hạn như trích dẫn vụ án không tồn tại, theo Euronews Next.

Xu hướng này là lời cảnh tỉnh cho những ai đang cố gắng sử dụng công cụ AI trong công việc. Nhiều nhà tuyển dụng mong muốn chiêu mộ nhân tài biết tận dụng công nghệ mới nhằm hỗ trợ một số nhiệm vụ như nghiên cứu hay soạn thảo báo cáo. Khi giáo viên, kế toán hay chuyên viên marketing bắt đầu sử dụng chatbot và trợ lý AI để hình thành ý tưởng cũng như nâng cao năng suất, nhiều người phát hiện ra hầu hết chương trình đều có thể mắc sai lầm.

Nhà khoa học dữ liệu kiêm luật sư người Pháp Damien Charlotin ghi nhận ít nhất 490 hồ sơ tòa án trong sáu tháng qua chứa “ảo giác” – tức phản hồi của AI có thông tin sai hoặc gây hiểu lầm. Tốc độ tăng nhanh chóng mặt khi ngày càng nhiều người sử dụng AI, ông Charlotin nhận định.

“Ngay cả nhóm người dùng thành thạo cũng gặp vấn đề”, vị chuyên gia chia sẻ. “AI có thể là công cụ tuyệt vời, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro”.

Ông Charlotin hiện đảm nhiệm vai trò nghiên cứu viên cao cấp tại HEC Paris, đã tạo cơ sở dữ liệu nhằm theo dõi các trường hợp mà thẩm phán kết luận AI sinh nội dung bịa đặt như án lệ giả hoặc trích dẫn sai.

Phần lớn vụ việc xảy ra tại Hoa Kỳ, trong đó nguyên đơn tự đại diện mà không có luật sư. Dù đa số thẩm phán chỉ đưa ra cảnh báo, một số đã áp dụng mức phạt.

Ngay cả công ty nổi tiếng cũng mắc lỗi. Một thẩm phán liên bang tại bang Colorado (Hoa Kỳ) tuyên bố luật sư của MyPillow Inc. đã nộp bản tóm tắt có gần 30 trích dẫn sai trong vụ kiện phỉ báng chống lại công ty và nhà sáng lập Michael Lindell.

Không chỉ ngành luật, nhiều lĩnh vực khác cũng phải vật lộn với sai sót từ AI. Ví dụ như phần tổng hợp thông tin AI hiển thị ở đầu kết quả tìm kiếm web thường xuyên chứa lỗi.

Bên cạnh đó, AI còn đặt ra lo ngại về quyền riêng tư. Người lao động ở mọi ngành nghề cần cẩn trọng với thông tin tải lên hoặc đăng nhập nhằm bảo vệ dữ liệu mật của doanh nghiệp cũng như khách hàng.

HÃY COI AI NHƯ TRỢ LÝ

Đừng tin tưởng AI khi ra quyết định quan trọng. Một số người dùng chỉ coi công cụ này như một thực tập sinh: giao việc và luôn cần kiểm tra lại kết quả.

“Hãy nghĩ đến AI như công cụ hỗ trợ quy trình làm việc của bạn”, bà Maria Flynn, Giám đốc Điều hành tổ chức phi lợi nhuận Jobs for the Future, cho biết. AI có thể hỗ trợ viết email hoặc tìm hiểu hành trình du lịch, nhưng không thể thay thế con người hoàn toàn.

Khi chuẩn bị cho một cuộc họp bất kỳ, vị CEO thường thử nghiệm công cụ AI nội bộ, yêu cầu gợi ý câu hỏi thảo luận dựa trên bản báo cáo mà nhóm đang xem xét. “Một số câu hỏi AI đưa ra không phù hợp với bối cảnh tổ chức, nên tôi phản hồi lại... và sau đó công cụ có thể đưa ra năm câu hỏi rất hợp lý”.

KIỂM TRA TÍNH CHÍNH XÁC

Bà Flynn cũng nhận thấy vấn đề trong kết quả của công cụ AI. Ví dụ, khi được yêu cầu tổng hợp thông tin về công việc tổ chức đã thực hiện ở các bang khác nhau, AI lại coi đề xuất tài trợ là dự án đã hoàn thành.

“Trong trường hợp đó, công cụ không thể phân biệt giữa những gì mới đề xuất và những gì đã hoàn tất”, bà Flynn bày tỏ.

May mắn là bà Flynn thường xuyên cập nhật thông tin nội bộ để nhận ra lỗi. “Nếu bạn mới gia nhập tổ chức, hãy hỏi đồng nghiệp xem kết quả có chính xác không”, vị Giám đốc gợi ý.

Tất nhiên, AI có thể hỗ trợ lên ý tưởng, nhưng dựa vào công cụ để cung cấp thông tin thực tế là rất rủi ro. Hãy dành thời gian kiểm tra lại độ chính xác, dù điều đó có thể mất công.

“Mọi người thường cho rằng chỉ cần nghe có vẻ hợp lý là được, và điều đó rất tiện lợi”, ông Justin Daniels, luật sư tại Atlanta (bang Georgia, Hoa Kỳ), cho biết. “Tôi phải kiểm tra lại tất cả trích dẫn, hay khi đọc bản tóm tắt hợp đồng do AI tạo, tôi vẫn phải xem lại hợp đồng gốc. Có thể hơi bất tiện, nhưng đó là điều bắt buộc. Dù bạn tin rằng AI có thể thay thế công việc này — nhưng thực tế là không thể”.

CẨN TRỌNG VỚI CÔNG CỤ GHI CHÚ TỰ ĐỘNG

Nhiều người có xu hướng sử dụng AI để ghi âm và tạo biên bản họp. Một số công cụ có thể tổng hợp nội dung và liệt kê hành động cần làm.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức yêu cầu sự đồng ý từ người tham gia trước khi tiến hành ghi âm cuộc thảo luận. Trước khi sử dụng AI để ghi chú, hãy cân nhắc xem cuộc trò chuyện có cần bảo mật hay không, theo bà Danielle Kays, đối tác tại hãng luật Fisher Phillips có trụ sở tại Chicago (Illinois, Hoa Kỳ).

Bà Kays khuyên nên tham khảo ý kiến bộ phận pháp lý hoặc nhân sự trước khi sử dụng công cụ trong những tình huống nhạy cảm như điều tra, đánh giá nhân viên hoặc thảo luận chiến lược pháp lý.

“Giới chuyên gia đang tranh luận xem việc sử dụng AI có cần các cấp độ đồng ý khác nhau, và vấn đề đang được nhiều tòa án xem xét”, bà Kays nói.

BẢO VỆ THÔNG TIN

Nếu bạn đang sử dụng công cụ AI miễn phí để soạn thảo bản ghi nhớ hoặc chiến dịch marketing, đừng nhập thông tin nhận dạng hay bí mật doanh nghiệp. Một khi tải lên, dữ liệu có thể bị người khác tìm thấy.

Bởi khi người khác đặt câu hỏi, AI có thể truy cập thông tin bạn từng cung cấp để tạo câu trả lời, CEO Flynn giải thích. “AI không phân biệt được đâu là thông tin công khai, đâu là riêng tư”, bà Flynn nói thêm.

SỬ DỤNG ĐÚNG CÁCH

Nếu công ty không cung cấp khóa học AI, hãy tự trải nghiệm một số công cụ miễn phí như ChatGPT hoặc Microsoft Copilot. Một số trường đại học và công ty công nghệ đang tổ chức khóa học miễn phí giúp bạn hiểu cách AI hoạt động và ứng dụng hiệu quả.

Theo bà Flynn, khóa học dạy cách viết lệnh (prompt) hiệu quả hoặc thực hành trực tiếp đều rất hữu ích.

Dù AI có thể gây rắc rối, việc hiểu rõ cách sử dụng vẫn mang lại lợi thế lớn trong thời đại công nghệ phổ biến.

“Rủi ro lớn nhất trong kỷ nguyên AI chính là không học cách sử dụng công nghệ”, vị chuyên gia nhấn mạnh. “Tất cả chúng ta đều cần thành thạo AI, và việc sớm làm quen, hiểu biết hay thoải mái khi sử dụng công cụ này là điều cực kỳ quan trọng”.