AI đang mở ra kỷ nguyên mới cho thiết kế, sản xuất và đổi mới sáng tạo

AI có an toàn không, AI có lấy đi việc làm của kỹ sư, AI có khiến ngành thiết kế trở nên lỗi thời? Tất cả những câu hỏi này liên tục được đưa ra, bởi vì trí tuệ nhân tạo (AI) đang là chủ đề trung tâm của mọi cuộc thảo luận, trong đó có các cuộc thảo luận về tương lai ngành kỹ thuật.

AI KHÔNG THAY THẾ KỸ SƯ MÀ ĐANG KHUẾCH ĐẠI NĂNG LỰC CỦA HỌ

Chia sẻ tại sự kiện 3DEXPERIENCE World 2026, CEO Solidworks, ông Manish Kumar, khẳng định AI đang và sẽ đảm nhận nhiều công việc lặp lại, mang tính quy luật, khiến một số nhiệm vụ thu hẹp và vai trò nghề nghiệp thay đổi. “Tuy nhiên, điều đó không làm suy giảm giá trị của kỹ sư”, CEO Solidworks nói.

Ông Manish Kumar cho rằng AI không thay thế con người, ngược lại, AI khuếch đại năng lực của họ. Trong làn sóng đổi mới dựa trên AI, khả năng phán đoán, tay nghề và hiểu biết về thế giới vật lý của kỹ sư sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. “Nhưng AI chỉ là công cụ và động cơ; con người mới là người điều khiển và tạo ra giá trị”, ông Manish Kumar khẳng định.

Đồng ý kiến, ông Pascal Daloz, CEO Dassault Systèmes, cho rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn tăng tốc chưa từng có và AI chính là động lực trung tâm của quá trình đó. Ông Pascal Daloz cũng khẳng định với lĩnh vực kỹ thuật, AI không làm suy yếu vai trò của kỹ sư mà ngược lại, đưa kỹ thuật trở thành trung tâm của mọi hoạt động. Nhờ AI, kỹ sư có thể khảo sát nhiều phương án thiết kế hơn, rút ngắn thời gian phát triển, hiểu rõ các đánh đổi kỹ thuật và tập trung vào nhiệm vụ quan trọng nhất: ra quyết định.

Một điểm đáng chú ý là theo ông Manish Kumar, AI không thể tách rời thế giới vật lý. Một hệ thống AI, dù thông minh đến đâu, vẫn cần “cơ thể” để tồn tại và hành động: từ robot, thiết bị y tế cho đến máy móc công nghiệp. AI có thể học quy luật, nhưng không thể vượt qua các giới hạn của vật lý. Chính vì vậy, vai trò của kỹ sư trong thiết kế cơ khí, vật liệu, nhiệt, độ bền và an toàn vẫn mang tính quyết định.

Đặc biệt, sự phát triển của AI cũng kéo theo nhu cầu tái thiết kế hàng loạt sản phẩm: nhiều cảm biến hơn trong không gian nhỏ hơn, nhiều bộ truyền động và cơ cấu chuyển động hơn. AI có thể giảm bớt công việc lặp lại, nhưng đồng thời tạo ra khối lượng công việc mới: thiết kế lại những cỗ máy để chúng có thể tự chủ và tương tác với thế giới thực.

MỞ RA KỶ NGUYÊN MỚI CHO THIẾT KẾ, SẢN XUẤT VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Theo Dassault Systèmes, thế giới ảo không còn đơn thuần phản ánh thế giới thực mà đang trực tiếp định hình nó, mở ra cái gọi là “nền kinh tế tạo sinh”, nơi sản phẩm ngày càng giống phần mềm và sở hữu trí tuệ trở thành tài sản giá trị nhất. Mỗi thiết kế, mô phỏng hay quy trình sản xuất đều tạo ra tri thức và giá trị có thể nhân rộng.

Trong bối cảnh đó, tại 3DEXPERIENCE World 2026, Dassault Systèmes đã giới thiệu giai đoạn phát triển tiếp theo mang tên “vũ trụ 3D” – bước tiến mới sau các thế hệ từ mô hình hóa 3D, thiết kế số, quản lý dữ liệu và vòng đời sản phẩm đến bản sao song sinh ảo. Vũ trụ 3D tích hợp mô hình hóa, mô phỏng, khoa học dữ liệu và AI, với AI được đặt ở trung tâm của hoạt động kỹ thuật, không phải như một lớp bổ sung bên ngoài.

Trọng tâm của cách tiếp cận này là các mô hình thế giới công nghiệp, được xây dựng trên nền tảng vật lý, chất lượng, khả năng truy xuất và chứng nhận. AI trong công nghiệp vì thế được định vị là người bạn đồng hành của kỹ sư: đáng tin cậy, dựa trên khoa học và gắn chặt với tri thức kỹ thuật thực tiễn, thay vì một “hộp đen” tự vận hành.

“Đổi mới sáng tạo luôn nảy sinh khi chúng ta đối diện với những góc nhìn khác nhau. Đó chính là cách mà các trợ lý ảo hoạt động”, CEO Dassault Systèmes nói. Tại 3DEXPERIENCE World 2026, Dassault Systèmes đã chính thức ra mắt và trình diễn các trợ lý AI AURA, LEO và MARIE tích hợp vào SolidWorks (phần mềm CAD 3D chủ lực của hãng).

AURA là trợ lý AI cơ bản, ra mắt từ năm 2025, hỗ trợ tổng quát từ hướng dẫn thiết kế đến truy vấn kiến thức cộng đồng và đảm bảo tính bảo mật cao đối với các tài sản trí tuệ (IP).

LEO tập trung vào kỹ thuật cơ khí, mô phỏng (simulation), phân tích hiệu suất, chuyển đổi sketch-to-3D parametric và hỗ trợ đưa sản phẩm đến sản xuất.

MARIE chuyên về vật liệu (materials), hóa học, khoa học (chemistry & science), cung cấp câu trả lời chuyên sâu liên quan đến lĩnh vực này. Sự phối hợp giữa các trợ lý ảo cho phép đánh giá đa chiều và lựa chọn phương án tối ưu.

CEO Pascal Daloz cho biết Dassault Systèmes không chỉ mô hình hóa hình dạng sản phẩm, mà còn xây dựng các bản sao song sinh ảo mô tả đầy đủ hành vi, hiệu năng, khả năng sản xuất và vận hành trong suốt vòng đời sản phẩm. Đây là nền tảng cốt lõi cho mọi hoạt động phát triển công nghệ của tập đoàn.

AI ĐỊNH HÌNH LẠI THẾ GIỚI VẬT LÝ

Với nền tảng 3DEXPERIENCE và hệ thống trợ lý ảo, Dassault Systèmes cho rằng người dùng sẽ trải nghiệm ba thay đổi lớn.

Thứ nhất là cách tương tác hoàn toàn mới, mang tính nhập vai cao, cho phép kỹ sư không chỉ làm việc trước màn hình mà trực tiếp “bước vào” không gian thiết kế của mình.

Thứ hai là hiệu suất, với mức cải thiện được mô tả là mang tính đột phá. Nhờ các trợ lý ảo theo từng lĩnh vực, quy trình thiết kế và phát triển sản phẩm được rút ngắn đáng kể, số thao tác giảm, chu kỳ đổi mới nhanh hơn và mở ra những phương án, giải pháp mà trước đây chưa từng khả thi.

Thứ ba, chính thay đổi này tác động trực tiếp đến cách đào tạo kỹ sư. Trong bối cảnh AI hiện diện ở khắp nơi, nền tảng vật lý vẫn được xác định là yếu tố cốt lõi. Kỹ sư tương lai cần kết hợp kiến thức cơ bản vững chắc, chuyên môn sâu và khả năng làm việc hiệu quả cùng các trợ lý ảo. Vì vậy, giáo dục, kỹ năng và cộng đồng được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển, từ sinh viên đến các chuyên gia đang hành nghề.

“Lịch sử cho thấy các công nghệ đột phá thường khởi đầu từ những ứng dụng rất hẹp, trước khi làm thay đổi toàn bộ xã hội. AI hiện nay cũng đang ở giai đoạn tương tự: được dùng để ghi chép, tóm tắt, tạo nội dung hay hỗ trợ lập trình, nhưng tiềm năng thực sự của AI lớn hơn rất nhiều. AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là một nguồn đổi mới, mở đường cho những ứng dụng và ngành công nghiệp chưa từng tồn tại”, CEO Solidworks, ông Manish Kumar, nói.

Ông Manish Kumar nhấn mạnh: “Trí tuệ nhân tạo đang định hình cách con người làm việc – tự động hóa các tác vụ nhưng cũng tạo thêm thời gian cho sáng tạo và đổi mới”. 3DEXPERIENCE World 2026 sẽ minh họa giá trị của danh mục sản phẩm được hỗ trợ bởi AI trên nền tảng SOLIDWORKS và 3DEXPERIENCE – di sản đổi mới giúp thúc đẩy phát triển sản phẩm, phục vụ hơn 8 triệu người dùng trên toàn cầu.