AI và chuyển đổi số trong ngân hàng: Từ thực tiễn vận hành đến động lực thúc đẩy công nghệ Việt

Theo ông Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc SHB, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực trung tâm của tăng trưởng.

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã nhấn mạnh sự chuyển đổi mạnh mẽ từ xây dựng cơ chế sang tạo ra sản phẩm; từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra giá trị; từ chuẩn bị điều kiện sang đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước.

AI KHÔNG CHỈ LÀ BÀI TOÁN CÔNG NGHỆ

"Nếu trước đây chúng ta thường đặt câu hỏi 'AI có thể làm được gì?', thì hôm nay câu hỏi đã trở thành: Làm thế nào để ứng dụng AI nhanh hơn, an toàn hơn, hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn?", ông Đỗ Quang Vinh cho biết bên lề sự kiện khởi động chương trình Vietnam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026. 

Theo ông Đỗ Quang Vinh, AI là một trong những công nghệ có khả năng tạo tác động sâu rộng nhất đến nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, từ sản xuất, logistics, y tế, giáo dục đến tài chính – ngân hàng. "Tư duy về AI đang thay đổi rất nhanh", ông Vinh nói.

Chia sẻ với báo chí, ông Vinh cho biết ngân hàng đang từng bước ứng dụng AI vào nhiều khâu hoạt động khác nhau, từ cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, nâng cao năng suất lao động đến quản trị hệ thống và quản trị rủi ro.

Chẳng hạn, ở tuyến đầu tiếp xúc khách hàng, các ứng dụng như chatbot hay voicebot giúp mở rộng khả năng phục vụ, rút ngắn thời gian phản hồi và nâng cao trải nghiệm giao dịch. Trong khi đó, ở phía sau hệ thống, AI được kỳ vọng hỗ trợ tự động hóa nhiều quy trình, giúp ngân hàng nâng cao khả năng vận hành liên tục, chủ động phát hiện và kiểm soát rủi ro.

Theo lãnh đạo SHB, mục tiêu cuối cùng không phải chỉ là xây dựng một hệ thống vận hành nhanh hơn, mà là tạo ra những trải nghiệm thuận tiện hơn cho khách hàng và giúp họ tiếp cận các dịch vụ tài chính một cách linh hoạt, hiệu quả.

Chia sẻ với báo chí mới đây, ông Đinh Văn Thiện, Giám đốc Vùng 1 Phía Bắc, Ngân hàng Shinhan Việt Nam, cũng cho biết hiện nay công nghệ đang thay đổi cơ cấu vận hành của các chi nhánh ngân hàng. Nếu trước đây một chi nhánh đòi hỏi hàng trăm nhân sự để vận hành bộ máy, thì hiện nay, con số này có thể đã giảm xuống mức khoảng 15-20 người nhờ các giải pháp số hóa.

"Đây là xu hướng chung của ngành ngân hàng hiện đại. Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua việc một số ngân hàng bắt đầu thử nghiệm robot có khả năng quét võng mạc, nhận diện và chào hỏi khách hàng", ông Đinh Văn Thiện nói.

Cũng như các ngân hàng khác, Shinhan Việt Nam tập trung vào các giải pháp công nghệ nhằm cải thiện trải nghiệm khách hàng. Bản chất của việc nâng cao trải nghiệm là đáp ứng nhu cầu được phục vụ nhanh chóng và tiện lợi. Cụ thể, các quy trình từ vay vốn đến mở tài khoản đang được số hóa để giảm thời gian chờ đợi tại quầy. 

Ông Thiện nêu ví dụ, chẳng hạn, khách hàng có thể chủ động nhập thông tin qua Internet Banking trước, sau đó ngân hàng sẽ hẹn lịch để khách hàng đến ký hợp đồng và hoàn tất giải ngân. Mục tiêu của các giải pháp công nghệ là tối ưu hóa những thao tác này, giúp quy trình giao dịch trở nên liền mạch và hiệu quả hơn cho người dùng. 

ĐƯA BÀI TOÁN THỰC TIỄN CỦA NGÂN HÀNG ĐẾN CỘNG ĐỒNG CÔNG NGHỆ VÀ AI

Trong khi đó, SHB xác định AI là một trong những nền tảng quan trọng trong chiến lược chuyển đổi công nghệ với định hướng "5 FIRST". Trong đó, Data + AI FIRST được xem là một ưu tiên chiến lược nhằm nâng cao năng lực quản trị, tối ưu vận hành và cải thiện chất lượng phục vụ khách hàng.

Tuy vậy, các ngân hàng không chỉ mong muốn ứng dụng công nghệ nói chung hay AI nói riêng, ông Đỗ Quang Vinh của SHB cho biết ngân hàng "mong muốn không chỉ là nơi ứng dụng AI, mà còn có thể đóng vai trò là người đặt hàng, đối tác phát triển, môi trường thử nghiệm và bệ phóng thị trường cho những giải pháp có giá trị".

Theo ông, đây cũng là cách SHB hiện thực hóa tinh thần "AI for Everyone", trong đó AI phải tạo ra giá trị cho mọi chủ thể tham gia, từ nhân viên, doanh nghiệp đến khách hàng. 

Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, AI đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức học tập, nghiên cứu, sản xuất kinh doanh và quản lý xã hội, đồng thời mở ra những cơ hội phát triển to lớn cho mỗi quốc gia.

"Việc phát hiện, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là giới trẻ có năng lực về công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, là nhiệm vụ có ý nghĩa rất quan trọng đối với tương lai phát triển của đất nước", ông Nguyễn Quyết Chiến nói.

TẠO THỊ TRƯỜNG CHO CÁC SẢN PHẨM AI "MAKE IN VIETNAM"

Theo bà Thảo Griffiths, Giám đốc Chính sách công phụ trách thị trường Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar của Meta, VAIC giúp chuyển các công cụ AI dễ tiếp cận thành giải pháp phục vụ những thách thức trong đời sống. Qua đó, Việt Nam có thể tiến từ một quốc gia sẵn sàng ứng dụng AI sang cộng đồng có khả năng sáng tạo, phát triển và đưa sản phẩm AI vào nền kinh tế số. 

Lãnh đạo SHB cho rằng doanh nghiệp không chỉ là những đơn vị ứng dụng công nghệ mà còn cần đóng vai trò là bên đặt hàng, thử nghiệm và tạo thị trường cho các sản phẩm AI "Make in Vietnam". Ngân hàng kỳ vọng tận dụng mạng lưới đối tác công nghệ như Huawei, Viettel, FPT hay CMC để kết nối nền tảng công nghệ, kinh nghiệm triển khai và nguồn lực nghiên cứu, từ đó thúc đẩy quá trình đưa các giải pháp AI vào ứng dụng thực tiễn.

"Để trí tuệ Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới, cần có sự kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện trường, chuyên gia và cộng đồng đổi mới sáng tạo", ông Vinh nói.