image Thứ Sáu, 20/11/2026

Báo chí chuyển đổi trước làn sóng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo

Bảo Bình

26/03/2024

Chia sẻ

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã chỉ rõ: trung tâm của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là công nghệ số, và trung tâm của công nghệ số là AI...

Báo chí chuyển đổi trước làn sóng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo

Hội báo toàn quốc năm 2024 đã trở thành địa chỉ quen thuộc cho các “nhà báo, nhà đài” trình diễn các sản phẩm truyền thông cũng như khẳng định vị thế báo chí trong công cuộc chuyển đổi mạnh mẽ trước làn sóng công nghệ số lên ngôi. 

Báo chí chuyển đổi số, báo chí với trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những điểm nhấn nổi bật của Hội báo Xuân toàn quốc năm nay. Hơi thở công nghệ thể hiện mạnh mẽ trong từng gian hàng của hơn 600 cơ quan báo chí Trung ương, địa phương tham dự Hội báo cũng như tại các phiên chuyên đề trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc năm 2024.

Với 10 phiên chuyên đề và 2 phiên khai mạc, bế mạc, ông Lê Quốc Minh, Tổng biên tập Báo Nhân dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, đã khẳng định báo chí có nhiều vấn đề cần giải quyết, nhưng Hội báo toàn quốc năm 2024 đã lựa chọn ra 10 chủ đề quan trọng nhất để tập trung.

Trong số 10 phiên chuyên đề này, các chủ đề liên quan đến công nghệ và báo chí chiếm một thời lượng lớn, xuyên suốt từ các chủ đề báo chí dữ liệu đến đầu tư, ứng dụng công nghệ hiệu quả tại các tòa soạn, từ sức mạnh AI đến chuyện bảo vệ bản quyền báo chí trong kỷ nguyên số.

Điều đó cho thấy công nghệ đang có sức ảnh hưởng lớn đến ngành báo chí, cũng như nhận thức cao của ngành báo chí về tầm quan trọng của công nghệ. Việc tập trung vào các vấn đề liên quan đến công nghệ không chỉ phản ánh xu hướng phát triển mới mẻ, mà còn thể hiện cam kết của báo chí Việt Nam thích ứng với những thay đổi. 

CÔNG NGHỆ SỐ ẢNH HƯỞNG MẠNH MẼ LÊN BÁO CHÍ

“Công nghệ số ảnh hưởng đầu tiên và mạnh mẽ nhất là đối với lĩnh vực báo chí, truyền thông và tạo ra sự thay đổi căn bản của lĩnh vực này”, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã khẳng định như vậy trong bài phát biểu khai mạc Diễn đàn báo chí toàn quốc 2024. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, công nghệ số lấy đi một số việc cũ nhưng cũng tạo ra những việc mới và báo chí phải làm những việc mới đó, phải đổi mới báo chí. Báo chí giờ đây không chỉ giải đáp những câu hỏi “Ai, cái gì, khi nào và ở đâu” nữa, mà phải rộng hơn rất nhiều. Trong quá trình đổi mới này, báo chí cần không gian mới, lực lượng sản xuất mới, nguồn lực sản xuất mới, yếu tố sản xuất mới và động lực mới. Tất cả những điều này đều liên quan đến “số”. 

Cụ thể, lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: “Không gian mới là không gian số. Lực lượng sản xuất mới là công nghệ số. Nguồn lực sản xuất mới là nhân lực số. Yếu tố sản xuất mới là dữ liệu số. Động lực mới là đổi mới sáng tạo số”. Bởi vậy, theo Bộ trưởng, đầu tư vào công nghệ số, nhân lực số, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo số sẽ là đầu tư vì tương lai của báo chí.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chỉ rõ: trung tâm của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là công nghệ số, và trung tâm của công nghệ số là AI. Sự đổi mới này sẽ chỉ làm tăng lên vai trò và sự đóng góp của báo chí cách mạng vào sự nghiệp xây dựng Việt Nam hùng cường và thịnh vượng. 

Bàn về những thách thức và cơ hội mới của báo chí, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, ông Lê Quốc Minh, cho rằng trí tuệ nhân tạo là một trong những thách thức lớn nhất, đồng thời cũng là cơ hội tiềm năng cho ngành báo chí. Thực tế, nhiều tòa soạn lớn trên thế giới cũng có chung nỗi lo trước những rủi ro mà AI có thể mang lại, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nội dung, như đối mặt với vấn nạn tin giả, sử dụng AI để bóp méo hình ảnh, tạo ra deep fake gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Mặc dù có những mặt trái như trên, báo chí vẫn không thể “tẩy chay” AI mà phải tận dụng các ưu điểm của công nghệ này để nâng cao hiệu quả sản xuất nội dung và có biện pháp bảo vệ bản quyền, phòng ngừa để giảm thiểu rủi ro. Theo kết quả khảo sát được Hội Nhà báo Việt Nam thực hiện, năm 2023 đã chứng kiến sự gia tăng đột biến của các trang tin tức sử dụng AI, với hơn 620 trang web cung cấp lượng lớn bài viết được tạo ra bởi máy móc bằng hơn 10 ngôn ngữ khác nhau.

“Nhiều thiết bị, công nghệ mới xuất hiện đã và đang tạo ra cơ hội lớn cho báo chí phát triển. Trong năm 2024, chúng ta sẽ chứng kiến sự xuất hiện của những thiết bị mới ngoài điện thoại thông minh, sử dụng các cách thức tương tác như ra lệnh bằng giọng nói, chuyển động của mắt hoặc tay" ông Lê Quốc Minh cho biết.

GIẢI BÀI TOÁN ĐẦU TƯ VÀ NHỮNG THÁCH THỨC KHI ỨNG DỤNG AI

Không còn cơ quan báo chí nào có thể đứng ngoài “cơn sốt AI”, tuy nhiên việc ứng dụng AI như thế nào vẫn là một bài toán gây tranh cãi. Bởi vì, bên cạnh cơ hội là những thách thức lớn mà báo chí phải đối mặt trong thời đại AI, thậm chí là cạnh tranh với AI. Các trang tin tức AI có khả năng sản xuất tin tức với tốc độ chóng mặt và số lượng khổng lồ. Ví dụ, một trang tin tức AI có thể tạo ra trung bình 1.200 bài viết mỗi ngày, cao hơn nhiều so với con số 250 bài/ngày của tờ The New York Times. 

Nhận thức rõ sức nóng của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo với báo chí, tuy nhiên câu chuyện đầu tư, ứng dụng công nghệ hiệu quả tại các tòa soạn báo ở Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Phó Tổng biên tập Báo điện tử VietnamPlus, ông Nguyễn Hoàng Nhật, cho biết báo chí không thể tách rời công nghệ và nhiều cơ quan báo chí lớn đã bắt đầu chuyển mình theo hướng trở thành các công ty công nghệ báo chí, theo mô hình media-tech. Song, nhiều cơ quan báo chí vẫn đứng trước câu hỏi: Liệu việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ có thực sự mang lại nguồn thu tương xứng, các nền tảng số có bù đắp được phần doanh thu sụt giảm của các mô hình báo chí truyền thống.

Giới thiệu về mô hình tòa soạn hội tụ, ông Bùi Công Duyến, Giám đốc sản phẩm ONECMS, cho rằng tòa soạn hội tụ với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo sẽ giúp các cơ quan báo chí tiết kiệm rất nhiều nguồn lực khi từ một bài viết gốc có thể dễ dàng chuyển đổi thành các loại hình báo chí khác nhau, tận dụng thế mạnh của từng loại hình báo chí để hỗ trợ cho nhau...

Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 13-2024 phát hành ngày 25/03/2024. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

https://postenp.phaha.vn/chi-tiet-toa-soan/tap-chi-kinh-te-viet-nam

VnEconomy

Dòng sự kiện:

Hội báo toàn quốc 2024

Doanh nghiệp thích ứng thế nào khi AI tham gia quyền lựa chọn?

Từ việc tìm kiếm, đánh giá đến lựa chọn sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng ngày càng có thể ủy quyền cho AI thực hiện một phần quá trình này. Sự thay đổi đặt ra yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược thương hiệu, Marketing và Sales để duy trì năng lực cạnh tranh.

14:20 20/11/2026
Quản trị thông minh trong kỷ nguyên số: Đặt con người làm trung tâm

Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo chỉ có thể đóng góp cho phát triển bền vững khi đi cùng đổi mới thực chất phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả tổ chức và bảo đảm vai trò của người lao động...

08:52 20/11/2026
Tiến sĩ AI từ Ý trở về Việt Nam, chọn bài toán khó của ngành chăn nuôi để khởi nghiệp

Thay vì chờ gà nở cả tháng mới phân biệt trống, mái và sau đó phải tiêu hủy gà con trống, HBC Nexus, startup Việt đã dùng AI, nhận diện giới tính phôi gà ngay từ ngày thứ 4 ấp trứng. Công nghệ này không chỉ mở ra khả năng giảm chi phí cho các trại giống mà còn hướng tới hạn chế hàng tỷ gà trống con bị tiêu hủy mỗi năm trên thế giới...

15:59 19/11/2026
Làm công nghệ lõi không thể "ăn xổi", kiến nghị tài trợ nghiên cứu theo gói dài hạn

Có những sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đầu tư trong 1-2 năm, nhưng với công nghệ lõi cần khoảng 5 năm. Đặc biệt, những sản phẩm công nghệ lõi có chiều sâu, định hướng dài hạn có thể cần tới 10 năm để phát triển...

10:45 19/11/2026
Từ điện tử sang bán dẫn: Việt Nam có thể tận dụng những năng lực nào?

Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…

09:48 18/11/2026
Đầu tư R&D, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ robot Việt Nam

Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...

14:34 17/11/2026
Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung

Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.

14:34 17/11/2026
CTO của Quantropi: Chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử không cần phải thay đổi toàn bộ hạ tầng

Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.

10:07 17/11/2026
Chuẩn bị nguồn lực và chiến lược cho kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử

Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.

08:39 17/11/2026
Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam

Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.

08:38 17/11/2026