Chiến lược sản xuất iPhone tại Ấn Độ của Apple gặp khó

Đây là lần triệu hồi nhân sự thứ hai trong vài tháng gần đây, xảy ra trong bối cảnh Bắc Kinh được cho là đang siết chặt xuất khẩu công nghệ để ngăn chặn dòng chảy sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Sự việc này không chỉ làm nổi bật sự phụ thuộc vào nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng từ Trung Quốc mà còn thử thách nỗ lực đa dạng hóa sản xuất của gã khổng lồ công nghệ Mỹ.

Theo báo South China Morning Post, Foxconn đã rút các kỹ sư Trung Quốc khỏi nhà máy của Yuzhan Technology – một đơn vị con chuyên sản xuất linh kiện – tại bang Tamil Nadu, miền Nam Ấn Độ. .

Để bù đắp khoảng trống, Foxconn bắt đầu đưa kỹ sư từ Đài Loan sang thay thế. Vào tháng trước, Bloomberg News đưa tin Foxconn đã yêu cầu hàng trăm kỹ sư và kỹ thuật viên Trung Quốc trở về từ các nhà máy lắp ráp iPhone ở Ấn Độ. The Economic Times cũng đã báo cáo về việc nhân viên Trung Quốc tại Yuzhan đang rời đi.

Nhà máy Yuzhan chuyên sản xuất vỏ kim loại và mô-đun màn hình cho các mẫu iPhone cũ hơn, chưa tham gia vào dây chuyền iPhone 17 mới nhất. Nhà máy này chỉ mới bắt đầu hoạt động cách đây vài tháng, và Apple vẫn phải nhập khẩu hầu hết màn hình từ nước ngoài. Hiện tại, Apple và Foxconn chưa phản hồi về các yêu cầu bình luận.

Mặc dù chưa rõ lý do chính xác đằng sau quyết định triệu hồi nhân sự, nhưng động thái này được cho là liên quan đến chỉ đạo từ Bắc Kinh. Đầu năm nay, các quan chức Trung Quốc đã khuyến khích các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương hạn chế chuyển giao công nghệ và xuất khẩu thiết bị sang Ấn Độ cũng như Đông Nam Á.

Đây có thể là nỗ lực nhằm giữ chân các công ty sản xuất khỏi việc di dời khỏi Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Sự phụ thuộc vào kỹ thuật viên Trung Quốc – những người có kinh nghiệm lâu năm trong chuỗi cung ứng phức tạp – đang trở thành rào cản lớn đối với Apple. Các sản phẩm công nghệ cao như iPhone đòi hỏi độ chính xác cao, và việc mất đi nhân lực này có thể làm chậm tiến độ địa phương hóa chuỗi cung ứng tại Ấn Độ.

Hiện tại, Apple có thể tăng cường nhập khẩu màn hình và dựa vào các nhà cung cấp địa phương cho vỏ máy, nhưng về lâu dài, điều này đe dọa mục tiêu mở rộng nhanh chóng của công ty tại quốc gia đông dân thứ hai thế giới.

NỖ LỰC CHUYỂN SẢN XUẤT RA KHỎI TRUNG QUỐC CỦA APPLE

Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã là "công xưởng" chính của Apple, với hơn 90% iPhone được lắp ráp tại đây vào đầu những năm 2010. Các đối tác như Foxconn, Pegatron và Wistron đã xây dựng hệ thống nhà máy khổng lồ tại các tỉnh như Trịnh Châu (thường gọi là "thành phố iPhone"), nơi hàng triệu công nhân làm việc với hiệu suất cao, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ linh kiện đến lắp ráp cuối cùng.

Trung Quốc mang lại lợi thế về lao động giá rẻ, cơ sở hạ tầng hiện đại và mạng lưới nhà cung cấp địa phương, giúp Apple sản xuất hàng trăm triệu thiết bị mỗi năm.

Tuy nhiên, từ năm 2018, Apple bắt đầu đa dạng hóa do các yếu tố như căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, tăng chi phí lao động tại Trung Quốc, và rủi ro từ đại dịch COVID-19. Theo báo cáo của Bloomberg, sản lượng iPhone tại Trung Quốc đã giảm dần, từ hơn 200 triệu chiếc/năm xuống còn khoảng 150-170 triệu chiếc vào năm 2024, khi Apple chuyển một phần sang các quốc gia khác.

Ấn Độ nổi lên như điểm đến thay thế hàng đầu, nhờ dân số trẻ, lao động dồi dào và các chính sách khuyến khích từ chính phủ. Apple bắt đầu sản xuất iPhone tại Ấn Độ từ năm 2017 với mẫu iPhone SE, ban đầu chỉ dành cho thị trường nội địa. Đến nay, quốc gia này đã trở thành trung tâm sản xuất quan trọng thứ hai của Apple, với các nhà máy của Foxconn, Pegatron và Tata Group (đơn vị lắp ráp iPhone duy nhất của Ấn Độ). 

Chương trình Khuyến khích Sản xuất Liên kết (PLI) của chính phủ Ấn Độ cung cấp trợ cấp lên đến 6% giá trị sản xuất, giúp thu hút đầu tư nước ngoài. Kết quả là, sản lượng iPhone tại Ấn Độ đã tăng vọt: từ khoảng 6 triệu chiếc năm 2020 lên hơn 30 triệu chiếc năm 2024, và đạt khoảng 22 tỷ USD giá trị sản xuất trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2025 – tăng 60% so với năm trước.

APPLE DỰ KIẾN CHUYỂN TOÀN BỘ SẢN XUẤT IPHONE CHO THỊ TRƯỜNG MỸ SANG ẤN ĐỘ VÀO CUỐI NĂM 2026

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Apple sản xuất toàn bộ bốn mẫu iPhone 17 – bao gồm cả phiên bản Pro cao cấp – tại Ấn Độ ngay từ ngày ra mắt, lần đầu tiên tất cả các biến thể mới được lắp ráp ở đây. Apple đang mở rộng tại năm nhà máy ở Ấn Độ, bao gồm hai nhà máy mới, nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Apple dự kiến chuyển toàn bộ sản xuất iPhone cho thị trường Mỹ sang Ấn Độ vào cuối năm 2026, với mục tiêu nâng tỷ lệ sản xuất tại Ấn Độ lên 25-30% tổng sản lượng toàn cầu vào năm 2025, từ mức 14% hiện tại. Điều này không chỉ giúp tránh thuế quan từ Mỹ mà còn tận dụng thị trường tiêu dùng Ấn Độ đang bùng nổ.

Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn đối mặt với thách thức: thiếu hụt lao động lành nghề, chuỗi cung ứng chưa hoàn thiện (ví dụ, hầu hết linh kiện cao cấp vẫn nhập từ Trung Quốc hoặc Đài Loan), và vấn đề cơ sở hạ tầng.

Các nhà cung cấp Ấn Độ như Tata đôi khi gặp "vấn đề ban đầu" trong sản xuất, trong khi các đối tác Trung Quốc đã có kinh nghiệm gần hai thập kỷ. Sự thu hồi nhân sự gần đây càng làm nổi bật khoảng cách này, khi Apple chủ động tránh đưa đối tác Trung Quốc lớn vào Ấn Độ để tuân thủ quy định địa phương và giảm rủi ro địa chính trị.