Điện hạt nhân quy mô nhỏ: Giải pháp “nguồn nền” cho lộ trình năng lượng quốc gia bền vững

Sáng ngày 11/5, tại Trung tâm BMC (Hà Nội), Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp cùng Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VINATOM) trang trọng tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề: "Điện hạt nhân quy mô nhỏ: Giải pháp chiến lược cho an ninh năng lượng Việt Nam".

Sự kiện thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế với sự hiện diện trực tiếp của phái đoàn ngoại giao cấp cao từ Đại sứ quán Liên bang Nga, Đại sứ quán Ấn Độ cùng các chuyên gia đầu ngành. Đáng chú ý là sự góp mặt của lãnh đạo các đơn vị hạt nhân hàng đầu thế giới như Tập đoàn Rosatom (Nga) và sự kết nối trực tuyến của các đối tác, tổ chức năng lượng từ đầu cầu Canada.

Về phía các doanh nghiệp trong nước, hội thảo ghi nhận sự tham gia của đại diện lãnh đạo các đơn vị chủ chốt như Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Stavian, cùng đông đảo đại diện từ các tổ chức kinh tế và hiệp hội ngành nghề. Sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra những thảo luận chuyên sâu về lộ trình năng lượng sạch và bền vững cho Việt Nam trong tương lai.

Điện hạt nhân quy mô nhỏ: Giải pháp chiến lược cho an ninh năng lượng Việt Nam

Điện hạt nhân mô-đun nhỏ SMR là một trong những công nghệ được nhiều nước quan tâm và đã trở thành xu thế, bắt đầu được triển khai trong khu vực

Phát biểu khai mạc, ông Đào Quang Bính, Tổng Giám đốc Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, nhận định ngành năng lượng toàn cầu đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Áp lực từ cuộc khủng hoảng khí hậu và sự đứt gãy chuỗi cung ứng truyền thống đã biến cam kết Net Zero vào năm 2050 thành một "luật chơi mới", chi phối toàn bộ dòng chảy đầu tư quốc tế.

LỜI GIẢI CHO BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG TỰ CHỦ

Trong bối cảnh đó, bài toán an ninh năng lượng tại Việt Nam đã trở thành vấn đề sống còn. Ông Đào Quang Bính nhấn mạnh: "Chúng ta không chỉ cần năng lượng để tăng trưởng, mà cần một nguồn năng lượng thực sự sạch, ổn định và tự chủ." Chính vì vậy, việc nghiên cứu các mô hình lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đang gắn liền với tiến trình hiện thực hóa các kịch bản năng lượng mới trong Quy hoạch điện VIII Điều chỉnh.

SMR được xem xét như một giải pháp "nguồn nền" then chốt, giải quyết đồng thời hai mục tiêu. "Trong lộ trình này, SMR được xem xét như một giải pháp giúp đảm bảo cung ứng điện ổn định cho các ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn và AI, vừa tạo ra 'bệ đỡ' vững chắc để hỗ trợ cho sự biến thiên của các nguồn năng lượng tái tạo," ông Bính phân tích.

Tầm quan trọng của công nghệ này đã tạo ra sức hút mạnh mẽ không chỉ trong hội trường mà còn trên các nền tảng số của VnEconomy. Ông cho biết, các cơ quan ngoại giao từ Singapore, Cộng hòa Séc cùng lãnh đạo các doanh nghiệp quốc tế đã chủ động kết nối và theo dõi sát sao: "Sự chủ động kết nối này không chỉ khẳng định uy tín của VnEconomy mà còn cho thấy sức hút mạnh mẽ của công nghệ SMR đối với cộng đồng quốc tế, mở ra triển vọng về một mạng lưới hợp tác đa phương bền vững trong tương lai."

ĐỘT PHÁ CÁCH MẠNG TỪ CÔNG NGHỆ SMR

Về mặt kỹ thuật, Tổng Giám đốc Đào Quang Bính đánh giá SMR là một bước đột phá mang tính cách mạng chứ không đơn thuần là phiên bản thu nhỏ của nhà máy hạt nhân truyền thống. Với thiết kế tích hợp, SMR sở hữu tính an toàn nội tại rất cao, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ sự cố và tạo ra sự tin cậy lớn cho cộng đồng.

Điểm sáng nhất của SMR nằm ở tính linh hoạt kinh tế. Ông Bính nhận định: "Loại hình này mang lại sự linh hoạt đáng kinh ngạc nhờ tổng mức đầu tư thấp hơn và thời gian xây dựng nhanh chóng thông qua việc mô-đun hóa, cho phép sản xuất hàng loạt tại nhà máy và lắp ráp tại hiện trường." Khả năng triển khai đa dạng giúp SMR phù hợp với nhiều địa điểm khác nhau, từ các khu công nghiệp tập trung đến vùng sâu vùng xa.

THÁO GỠ THÁCH THỨC ĐỂ XÂY DỰNG LỘ TRÌNH BỀN VỮNG

Dù triển vọng lớn, lãnh đạo VnEconomy cũng thẳng thắn nhìn nhận giải pháp này đối mặt với không ít thách thức về giá thành, tính kiểm chứng thương mại và yêu cầu về một khung pháp lý hoàn thiện. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà hoạch định chính sách, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

"Hội thảo hôm nay chính là cơ hội quý báu để chúng ta cùng lắng nghe những kinh nghiệm từ các tập đoàn tiên phong trong lĩnh vực hạt nhân toàn cầu như Rosatom của Liên bang Nga đến những bài học thực tế về chính sách và triển khai điện hạt nhân quy mô nhỏ tại Saskatchewan, Thụy Điển hay Ba Lan do các chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp từ Canada chia sẻ", ông Đào Quang Bính cho biết.

Kết thúc bài phát biểu, ông Đào Quang Bính kỳ vọng: "Những phiên thảo luận chuyên sâu ngày hôm nay sẽ góp phần cung cấp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn giá trị, giúp các cơ quan quản lý nhà nước và các tập đoàn kinh tế có thêm cơ sở vững chắc để xây dựng lộ trình năng lượng quốc gia bền vững".