Doanh nghiệp chip Trung Quốc đồng loạt tăng trần sau động thái “điều tra chip Mỹ” của Bắc Kinh

Thị trường chứng khoán Trung Quốc đã khởi đầu tuần mới đầy sôi động khi cổ phiếu của hàng loạt doanh nghiệp sản xuất chip tương tự (analogue IC) trong nước đồng loạt tăng mạnh, sau khi chính phủ Trung Quốc bất ngờ công bố mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với chip tương tự nhập khẩu từ Mỹ.

CỔ PHIẾU CÁC CÔNG TY CHIP ANALOGUE TRUNG QUỐC TĂNG MẠNH

Dẫn đầu đà tăng là SG Micro, nhà sản xuất chip analogue có trụ sở tại Bắc Kinh. Cổ phiếu của công ty này đã tăng kịch trần 20% trong phiên giao dịch ngày 15/9 trên sàn ChiNext ở Thâm Quyến, chốt phiên ở mức 87,42 nhân dân tệ (khoảng 12,26 USD). SG Micro hiện sở hữu danh mục sản phẩm phong phú trải dài trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp, điện tử tiêu dùng, viễn thông và ô tô, trong đó dòng chip quản lý điện năng là chủ lực. Đáng chú ý, hồi tháng 8 vừa qua, công ty cũng đã công bố kế hoạch niêm yết tại thị trường Hồng Kông để huy động thêm vốn mở rộng sản xuất.

Không chỉ SG Micro, nhiều công ty sản xuất chip analogue khác của Trung Quốc cũng tăng giá mạnh trong cùng phiên. 3Peak, doanh nghiệp chuyên về chip chuỗi tín hiệu tương tự và chip quản lý điện năng, tăng 9,7% lên 163,2 nhân dân tệ/cổ phiếu. Novosense Microelectronics tăng 10,79%; trong khi các doanh nghiệp khác như Finemade Microelectronics, Shanghai Belling, Chipown Microelectronics và Southchip Semiconductor cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.

Động thái bứt phá của nhóm cổ phiếu này diễn ra ngay sau khi Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) công bố vào cuối tuần qua rằng nước này sẽ tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với một số sản phẩm chip tương tự nhập khẩu từ Mỹ. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc thực hiện một cuộc điều tra chống bán phá giá liên quan đến sản phẩm bán dẫn, cho thấy quyết tâm ngày càng mạnh mẽ của Bắc Kinh trong việc giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài và thúc đẩy các giải pháp thay thế nội địa.

Các loại chip nằm trong diện điều tra chủ yếu là IC giao tiếp thông dụng (commodity interface ICs) và IC điều khiển cổng (gate driver ICs) — những linh kiện quan trọng trong nhiều thiết bị điện tử, từ đồ gia dụng, máy móc công nghiệp cho tới xe điện. Đây đều là những dòng chip tương tự sử dụng các quy trình sản xuất đã trưởng thành, phổ biến từ 40 nanomet trở lên, không đòi hỏi công nghệ hiện đại như các chip AI hoặc GPU tiên tiến.

Chip analogue đóng vai trò xử lý các tín hiệu từ thế giới thực như âm thanh, ánh sáng, nhiệt độ… rồi chuyển đổi chúng thành dạng mà các hệ thống điện tử có thể xử lý. Chúng được sử dụng rộng rãi trong quản lý điện năng, thiết bị âm thanh, truyền thông, cảm biến và hệ thống ô tô — những lĩnh vực mà Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp nội địa.

BẮC KINH PHẢN CÔNG SAU SỨC ÉP GIÁ TỪ CÁC “ÔNG LỚN” MỸ

Theo đơn kiến nghị do Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn tỉnh Giang Tô đệ trình, các doanh nghiệp Mỹ bị điều tra gồm những tên tuổi lớn như Texas Instruments, Analog Devices, Broadcom và ON Semiconductor.

Đơn kiến nghị cho biết, trong giai đoạn từ năm 2022 đến 2024, lượng nhập khẩu các loại chip thuộc diện điều tra vào Trung Quốc đã tăng tới 37%, trong khi giá bán trung bình lại giảm mạnh 51,77%. Nhờ chiến lược giảm giá mạnh tay, các doanh nghiệp Mỹ đã duy trì thị phần trung bình lên tới 41% tại Trung Quốc trong giai đoạn này.

Một báo cáo nghiên cứu của CITIC Securities phân tích rằng, trong vài năm gần đây, các “ông lớn” bán dẫn quốc tế như Texas Instruments đã mở rộng công suất sản xuất một cách mạnh mẽ và áp dụng chiến lược cắt giảm giá sâu để giành lại thị phần đã mất trên thị trường Trung Quốc.

Chiến lược này khiến tốc độ thay thế sản phẩm nhập khẩu bằng sản phẩm nội địa trong lĩnh vực chip analogue bị chậm lại đáng kể, đồng thời làm suy giảm lợi nhuận không chỉ của các công ty Trung Quốc mà cả các hãng nước ngoài khác đang sản xuất tại thị trường này.

Trường hợp của SG Micro là một minh chứng. Trong nửa đầu năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu 1,819 tỷ nhân dân tệ, tăng 15,37% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đã giảm mạnh tới 21,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2024. Lợi nhuận ròng sau điều chỉnh thuộc về cổ đông giảm 14,98% xuống còn 134,4 triệu nhân dân tệ, và biên lợi nhuận cũng thu hẹp rõ rệt so với năm 2022.

CITIC nhận định rằng, việc Bộ Thương mại Trung Quốc khởi động cuộc điều tra chống bán phá giá lần này có thể tạo ra một môi trường thị trường thuận lợi hơn cho các nhà cung cấp trong nước. Khi sức ép cạnh tranh từ sản phẩm giá rẻ của Mỹ được giảm bớt, các công ty nội địa sẽ có thêm dư địa để nâng giá bán, cải thiện lợi nhuận và tăng tốc đầu tư cho nghiên cứu phát triển sản phẩm mới.

Theo CITIC, Trung Quốc hiện đã hình thành được một chuỗi cung ứng khá hoàn chỉnh cho lĩnh vực bán dẫn tương tự, đủ khả năng tận dụng cơ hội này để mở rộng thị phần ngay tại sân nhà.

Theo South China Morning Post, động thái điều tra chống bán phá giá đối với chip tương tự của Mỹ cho thấy Trung Quốc đang đẩy mạnh nỗ lực “tự cường công nghệ” giữa bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt.

Nếu các biện pháp phòng vệ thương mại tiếp theo được áp dụng, thị trường nội địa của Trung Quốc có thể chứng kiến một làn sóng tăng trưởng mới của các doanh nghiệp bán dẫn trong nước — đặc biệt là ở phân khúc chip analogue, vốn đóng vai trò nền tảng trong vô số ngành công nghiệp.