Doanh nghiệp Việt đang gia tăng nhu cầu tuyển dụng nhân sự liên quan đến AI

Theo Báo cáo thị trường tuyển dụng 2025 - 2026 của TopCV Việt Nam, các yếu tố vĩ mô hàng đầu sẽ ảnh hưởng đến định hướng kinh doanh và nguồn nhân lực vào năm 2026.

Trong đó, lạm phát - khủng hoảng kinh tế và làn sóng công nghệ (đặc biệt là AI), tiếp tục là những mối quan tâm lớn. Các doanh nghiệp đến từ các ngành IT đều phản hồi rằng làn sóng công nghệ và AI có sức ảnh hưởng mạnh mẽ.

40,7% DOANH NGHIỆP VIỆT LỰA CHỌN AI CHO CHIẾN LƯỢC THỜI KỲ MỚI

Việc ứng dụng AI vào công việc đang phát đi những tín hiệu tích cực. Chỉ 14% lao động khu vực tư nhân cho biết chưa từng sử dụng AI, cho thấy xu hướng phổ cập của công nghệ này đang ngày càng rõ nét. Đặc biệt, tỷ lệ này ở nhóm IT – phần mềm chỉ còn 6%.

Ở nhóm Non-IT, AI chủ yếu được sử dụng cho các tác vụ sáng tạo và tối ưu hóa quy trình làm việc. Ba ứng dụng phổ biến nhất gồm viết nội dung, phát triển ý tưởng (46,3%), tạo báo cáo và gợi ý phân tích dữ liệu (37,2%), cùng với dịch tự động và gợi ý xây dựng dàn ý (36,4%). Trong khi đó, nhóm IT – phần mềm tập trung nhiều hơn vào các nhiệm vụ mang tính chuyên môn, như học tập và tra cứu kiến thức chuyên sâu (64,5%), viết tài liệu kỹ thuật (58,1%) và viết mã nguồn (51,6%).

Dù mức độ sử dụng AI ngày càng tăng, một số thách thức vẫn tồn tại. Với những người chưa áp dụng, rào cản chính là chưa biết lựa chọn công cụ phù hợp và thiếu kiến thức để vận dụng hiệu quả. Tuy vậy, hơn một nửa lao động Non-IT (52,2%) bày tỏ mong muốn làm chủ AI, và gần như toàn bộ nhóm IT – phần mềm (96,8%) đã có định hướng rõ ràng về vai trò của mình trong môi trường công nghệ mới. Điều này cho thấy nhận thức và mức độ sẵn sàng thích ứng với AI trên thị trường lao động đang gia tăng rõ rệt.

Định hướng phát triển của nhiều doanh nghiệp đang cho thấy một xu hướng rõ rệt: AI trở thành yếu tố ưu tiên hàng đầu. Cụ thể, 40,7% doanh nghiệp lựa chọn AI làm trọng tâm cho chiến lược phát triển trong giai đoạn mới, phản ánh nhận thức ngày càng sâu sắc về vai trò của công nghệ này.

Ưu tiên chiến lược đó được thể hiện rõ trong nhu cầu tuyển dụng. Các vị trí dự kiến được tuyển nhiều nhất gồm kỹ sư phần mềm nâng cao (37,97%), kỹ sư dữ liệu (31,8%), chuyên gia khoa học dữ liệu (30,75%) và kỹ sư cơ điện tử/robotics/tự động hóa (15,9%).

Riêng trong lĩnh vực IT – phần mềm, tỷ lệ doanh nghiệp xác định AI là định hướng chiến lược còn cao hơn, đạt 58%, vượt xa các lĩnh vực khác như blockchain (6,1%) và an ninh mạng (5,3%). Các doanh nghiệp này ưu tiên tuyển dụng lập trình viên web, kỹ sư AI và lập trình viên back-end, cho thấy sự kết hợp giữa việc củng cố các vị trí cốt lõi và đầu tư vào những công nghệ tiên tiến.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển, doanh nghiệp tập trung vào ba hướng chính trong phát triển nhân lực: tuyển dụng mới, nâng cao kỹ năng (upskill) và đào tạo chuyển đổi (reskill), thể hiện sự sẵn sàng đầu tư vào con người nhằm thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Khảo sát cho thấy bức tranh chuyển biến rõ rệt của thị trường lao động khi AI ngày càng được đưa vào thực tiễn. Gần một nửa số doanh nghiệp tham gia khảo sát (44,1%) đã bắt đầu ứng dụng AI ở mức độ cơ bản, cho thấy công nghệ này không còn là khái niệm xa vời mà đang dần trở thành công cụ làm việc thường nhật.

Tuy nhiên, vẫn còn 12,5% doanh nghiệp chưa xây dựng kế hoạch cụ thể cho việc áp dụng AI, phản ánh sự chậm trễ nhất định trong quá trình thích ứng với các công nghệ mới.

NHU CẦU NHÂN SỰ LIÊN QUAN ĐẾN AI GIA TĂNG RÕ RỆT

Các doanh nghiệp Việt Nam đang theo đuổi một chiến lược tương đối rõ ràng trong việc đầu tư vào nhân lực số, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu suất và cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Theo khảo sát, 59,1% doanh nghiệp ưu tiên đào tạo nhân viên sử dụng AI, cho thấy trọng tâm trước mắt là trang bị kiến thức và kỹ năng nền tảng cho người lao động. Bên cạnh đó, 34,81% doanh nghiệp đã bắt đầu tích hợp AI vào các quy trình làm việc. Hơn 23% doanh nghiệp khác lựa chọn đầu tư vào hạ tầng, bao gồm xây dựng hệ thống dữ liệu và cung cấp các năng lực AI có bản quyền, nhằm tạo nền tảng bền vững cho việc ứng dụng công nghệ.

Về kỳ vọng, phần lớn doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng năng suất và hiệu quả vận hành, với tỷ lệ lên tới 77,48%. Ngoài ra, 47,9% doanh nghiệp tin rằng đầu tư vào AI sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

Nhìn tổng thể, báo cáo cho thấy doanh nghiệp đang dần chuyển từ việc coi AI là một xu hướng công nghệ sang xem đây là công cụ thiết yếu để đạt được các mục tiêu kinh doanh cụ thể, với trọng tâm đặt vào phát triển đội ngũ và tối ưu hóa quy trình làm việc. Xu hướng này đang định hình lại bức tranh tuyển dụng trên thị trường lao động.

Trước hết, nhu cầu nhân sự liên quan đến AI gia tăng rõ rệt. Các vị trí được ưu tiên tuyển dụng gồm kỹ sư phần mềm nâng cao, kỹ sư dữ liệu, chuyên gia khoa học dữ liệu và kỹ sư cơ điện tử/robotics/tự động hóa. Song song với đó, doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực số bằng cách đẩy mạnh đào tạo nhân viên sử dụng AI, kết hợp tuyển dụng mới, nâng cao kỹ năng (upskill) và đào tạo chuyển đổi (reskill) nhằm hình thành đội ngũ thích ứng với sự thay đổi công nghệ.

Tuy nhiên, làn sóng AI cũng đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với người lao động. Việc ứng dụng AI đang dần trở thành yêu cầu cơ bản, đòi hỏi người lao động nhanh chóng làm chủ các công cụ AI, từ các tác vụ sáng tạo ở nhóm Non-IT đến những công việc chuyên môn sâu trong lĩnh vực IT – phần mềm.

Đồng thời, AI đang tái cấu trúc thị trường kỹ năng khi nhiều ngành nghề như chăm sóc khách hàng, marketing – truyền thông – quảng cáo, kinh doanh – bán hàng, tài chính – kế toán – kiểm toán nội bộ có nguy cơ bị thay thế các công việc mang tính lặp lại. Thực tế này buộc người lao động trong các lĩnh vực trên phải liên tục học hỏi, bổ sung kỹ năng mới và chuyển đổi vai trò để duy trì năng lực cạnh tranh.

Về phía doanh nghiệp, định hướng đầu tư nhân sự đang tập trung vào ba lĩnh vực chính gồm kinh doanh – bán hàng, marketing – truyền thông – quảng cáo và IT – phần mềm. Điều này phản ánh niềm tin rằng đây là ba ngành then chốt cần được tăng cường năng lực cạnh tranh số để thích ứng và phát triển trong kỷ nguyên AI.