Năm nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chọn ngày 10 tháng 10 hằng năm là Ngày Chuyển đổi số quốc gia nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia của toàn xã hội. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu của phát triển. Chuyển đổi số là động lực quan trọng hàng đầu.

CHUYỂN ĐỔI SỐ PHẢI ĐƯỢC ĐÁNH GIÁ BẰNG KẾT QUẢ THỰC CHẤT

Phát biểu tại Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hải Quân, nhấn mạnh chuyển đổi số vì thế phải được đánh giá bằng kết quả thực chất: năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được cải thiện mạnh mẽ hơn.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết thời gian qua, nền tảng phục vụ chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được củng cố; hành lang pháp lý, Khung kiến trúc quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước được hoàn thiện.

Đến tháng 9/2026, mạng 5G đã phủ sóng hơn 90% dân số, mạng cáp quang đã đến 100% xã, phường. Kinh tế số tiếp tục tăng trưởng và đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. Hiện nay cả nước có 81.600 doanh nghiệp công nghiệp công nghệ số, và doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt trên 5,3 triệu tỷ đồng.

“Tuy nhiên, nhìn vào thực tiễn, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thấy vẫn còn 5 thách thức lớn ở chuyển đổi số. Mặc dù chúng ta đã đạt được rất nhiều kết quả nhưng vẫn còn những thách thức”, người đứng đầu Bộ Khoa học và Công nghệ nói.

5 THÁCH THỨC LỚN CỦA CHUYỂN ĐỔI SỐ

Thách thức thứ nhất vẫn là về dữ liệu. Bộ trưởng cho biết thời gian vừa qua, rất nhiều nguồn lực đã được tập trung để phát triển và xây dựng cơ sở dữ liệu và đạt được rất nhiều kết quả. Tuy nhiên, tiến độ xây dựng dữ liệu ở một số lĩnh vực, ở một số địa phương, bộ, ngành còn rất chậm.

Thách thức thứ hai là nền tảng. Hiện nay, nhiều nền tảng số đã được ban hành, tuy nhiên việc phát triển các nền tảng trong thực tế còn chậm, và đôi khi các bộ, ngành, địa phương còn lúng túng.

Thách thức thứ ba liên quan đến vấn đề hạ tầng, bao gồm hạ tầng tính toán hiệu năng cao để phục vụ cho việc nghiên cứu về AI, và hạ tầng đối với các vùng lõm sóng. Hiện nay cả nước vẫn còn một số vùng lõm sóng chưa xử lý được.

Thách thức thứ tư là thách thức của doanh nghiệp. Rất nhiều doanh nghiệp mong muốn đưa chuyển đổi số, đưa AI vào ứng dụng, nhưng thực sự công việc này chưa tiến triển một cách nhanh như mong đợi, đặc biệt là ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa đạt được quy mô như mong muốn.

Thách thức thứ năm là về nhân lực. Theo Bộ trưởng, đây là thách thức quan trọng nhất. “Nhân lực về chuyển đổi số ở các cấp, bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là ở các xã vẫn đang thiếu”, Bộ trưởng nói. “Chúng ta thiếu những con người có chuyên môn sâu về chuyển đổi số và cũng cần đào tạo, huấn luyện một cách bài bản để có thể đảm đương được công việc trong tương lai”.

NĂM NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM THÚC ĐẨY CHUYỂN ĐỔI SỐ QUỐC GIA

Từ những thách thức này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã đề nghị tập trung vào năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao năng lực thực thi và đưa chuyển đổi số trở thành động lực thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại các bộ, ngành, địa phương.

Nhiệm vụ thứ nhất, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực thực thi và đổi mới cách đo lường. Mỗi một chương trình phải được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, sản phẩm, thời gian, trách nhiệm rõ ràng. Kết quả cần được đo bằng dữ liệu vận hành và tác động thực tế, như mức độ sử dụng nền tảng, tỷ lệ dữ liệu được chia sẻ, thời gian và chi phí tiết kiệm. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn và công cụ giám sát, kịp thời phát hiện, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho các bộ, ngành, địa phương.

Nhiệm vụ thứ hai, phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu đồng bộ, dùng chung. Các cơ quan cần bám sát kiến trúc tổng thể quốc gia số, ưu tiên kế thừa, tích hợp và dùng chung, chỉ đầu tư mới khi thực sự cần thiết. Hạ tầng băng rộng, 5G, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu phải được phát triển đồng bộ, xanh, an toàn. Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và được chia sẻ theo thẩm quyền. Trí tuệ nhân tạo phải xuất phát từ bài toán thực tiễn, dựa trên dữ liệu chất lượng, có kiểm soát rủi ro và đo được kết quả.

Nhiệm vụ thứ ba, xây dựng chính phủ số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Số hóa phải đi cùng với tái cấu trúc quy trình, liên thông cơ quan và tái sử dụng thông tin Nhà nước đã có. Hướng dẫn các nguyên tắc để người dân, doanh nghiệp chỉ cần cung cấp thông tin một lần. Dịch vụ công phải trực tuyến toàn trình, dễ sử dụng, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Chỉ đạo, điều hành phải dựa nhiều hơn vào dữ liệu, thời gian thực.Mục tiêu cuối cùng là giảm thời gian, giảm chi phí, giảm giấy tờ và nâng cao sự hài lòng.

Nhiệm vụ thứ tư, phát triển kinh tế số phải trở thành động lực tăng trưởng mới. Chuyển đổi số phải thấm sâu vào mọi ngành, lĩnh vực, của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, hộ kinh doanh, gắn với đổi mới sản xuất, thương mại, thanh toán số, quản trị thông minh và nâng cao năng suất. Cần phát triển công nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp Việt Nam và sản phẩm Make in Vietnam, làm chủ các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và internet vạn vật. Đồng thời thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, mô hình kinh doanh mới và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, qua đó nâng tỷ trọng kinh tế số đóng góp vào GDP.

Nhiệm vụ thứ năm, phát triển xã hội số bao trùm, nhân lực số chất lượng cao và niềm tin số. Chuyển đổi số phải đến được cơ sở, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, không ai bị bỏ lại phía sau. Cần phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã, đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược và hình thành văn hóa số. An toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người dùng phải được đảm bảo ngay từ khâu thiết kế, tạo dựng niềm tin trên môi trường số.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành cùng các đơn vị, địa phương, doanh nghiệp và người dân trong tổ chức thực hiện, hướng tới quốc gia số hiện đại, kinh tế số năng động, xã hội số an toàn, nhân văn. Và mỗi khoản đầu tư cho chuyển đổi số đều phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được.

Mỗi khoản đầu tư cho chuyển đổi số đều phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Hải Quân Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ