Nâng cao năng lực cạnh tranh và thương mại hóa công nghệ cho doanh nghiệp Việt

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, việc làm chủ công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa các kết quả khoa học công nghệ không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là điều kiện tiên quyết để hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Nhằm góp phần hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC), Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với TECHFEST BeautyTech 2026 và Techfest Vietnam MarTech Community tổ chức Hội thảo khoa học "Nâng cao năng lực cạnh tranh và thương mại hóa công nghệ trong kỷ nguyên số".

Hội thảo được tổ chức nhằm thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư để phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp khoa học công nghệ.

CHÍNH SÁCH ĐANG MỞ ĐƯỜNG CHO DOANH NGHIỆP KHOA HỌC CÔNG NGHỆ

Theo Tiến sĩ Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), ngày 15/6/2026, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND về phát triển đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, tài sản trí tuệ và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030.

Theo ông Quất, đây là một Nghị quyết quan trọng khi đưa ra nhiều cơ chế hỗ trợ với nguồn lực lớn và chính sách mở, cho phép thử nghiệm các sản phẩm, công nghệ mới với sự đồng hành của chính quyền thành phố, cùng với các không gian thử nghiệm công nghệ và cơ chế kết nối cộng đồng.

Ông Phạm Hồng Quất cho rằng các hội và hiệp hội đang đóng vai trò rất quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ hiện cũng đang đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp gắn kết với các viện nghiên cứu và trường đại học.

"Sự kiện hôm nay có rất nhiều nhà khoa học uy tín, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe và bảo vệ môi trường. Đây là cơ hội để chia sẻ về chính sách mới, giải pháp mới, cùng với các nhà khoa học và doanh nhân công nghệ giải quyết những bài toán đặt ra trong Nghị quyết 58", ông Quất cho biết.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là đòn bẩy cốt lõi giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá, thoát khỏi mô hình tăng trưởng dựa vào tài nguyên giá rẻ và lao động chi phí thấp.

Trong khi đó, Tiến sĩ Vũ Việt Anh, Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC), nhận định thế kỷ XXI sẽ được dẫn dắt bởi AI, dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT). Khoa học công nghệ không còn đóng vai trò hỗ trợ cho các ngành kinh tế như trước đây mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia.

Ông cho biết Nghị quyết 57-NQ/TW đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, với mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao, trong đó kinh tế số đóng góp tối thiểu 50% GDP.

"Chưa bao giờ các nghị quyết của Trung ương tập trung cho một lĩnh vực với quy mô lớn và quyết liệt đến như vậy", Tiến sĩ Vũ Việt Anh nhấn mạnh.

THỜI ĐIỂM "VÀNG" ĐỂ DOANH NGHIỆP TRUYỀN THỐNG CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG

Theo ông, đây chính là thời điểm vàng để các doanh nghiệp truyền thống thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là đòn bẩy cốt lõi giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá, thoát khỏi mô hình tăng trưởng dựa vào tài nguyên giá rẻ và lao động chi phí thấp.

Bên cạnh nâng cao giá trị thương hiệu, việc trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ còn giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều chính sách ưu đãi từ Chính phủ như miễn giảm thuế, hỗ trợ vốn và tiếp cận quỹ đất phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Về phía doanh nghiệp, chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ điện hoá vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, ông Hà Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Ứng dụng Khoa học Quốc tế, cho biết vai trò quan trọng của sự đồng hành từ các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học và chuyên gia trong việc phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ theo đúng định hướng và quy định hiện hành.

Các phiên tham luận và tọa đàm tại sự kiện đã tập trung vào xu hướng phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ, nâng cao năng lực nội địa hóa công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số, kinh nghiệm thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng như thúc đẩy hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ trong nước và quốc tế.

DOANH NGHIỆP CẦN GIẢI ĐÚNG BÀI TOÁN THỊ TRƯỜNG

Theo Tiến sĩ Phạm Hồng Quất, thời gian gần đây Bộ Khoa học và Công nghệ cùng nhiều địa phương đã công bố các danh mục "bài toán lớn" về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là cách tiếp cận mới khi đặt ra những vấn đề thực tiễn để doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia giải quyết.

Khi kết hợp với doanh nghiệp và nhà đầu tư để giải quyết những bài toán thực tế, các dự án công nghệ sẽ sớm có đầu ra rõ ràng và xác định được nhóm người dùng cụ thể. Chỉ khi sản phẩm được đưa vào sử dụng và nhận được phản hồi tích cực từ thị trường, các nhà đầu tư mới có cơ sở để tiếp tục rót vốn và mở rộng quy mô phát triển.

"Vì vậy, việc xác định đúng bài toán thị trường quan trọng hơn việc chỉ làm cái mà mình cho là tốt nhưng chưa chắc đã là bài toán thực tế", Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, tinh thần xuyên suốt của các Nghị quyết hiện nay là hướng mọi hoạt động đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ vào mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, gia tăng doanh thu và mở rộng thị phần. Các tiêu chí về doanh thu, quy mô thị trường và hiệu quả kinh tế đều được xác định khá rõ trong các định hướng chính sách.

Bên cạnh đó, các dự án khoa học công nghệ và khởi nghiệp cũng được kỳ vọng góp phần giải quyết những điểm nghẽn lớn mà các địa phương đang đối mặt như giao thông, y tế, môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Đây được xem như những "đơn đặt hàng" trực tiếp từ phía chính quyền dành cho cộng đồng doanh nghiệp và giới khoa học cùng tham gia giải quyết. Với tinh thần đó, Techfest Việt Nam năm nay cũng tập trung vào các bài toán ưu tiên của nền kinh tế và xã hội, trong đó sức khỏe cộng đồng được xác định vừa là một thị trường giàu tiềm năng, vừa là thách thức, đồng thời là cơ hội để doanh nhân và các nhà khoa học cùng hợp tác phát triển những giải pháp mới.