image Thứ Năm, 19/11/2026

Những đột phá khoa học ngày càng cần sự hợp tác liên ngành

Bảo Bình

30/10/2026

Chia sẻ

Việc mở rộng hợp tác giữa các lĩnh vực không chỉ giúp kết nối tri thức mà còn tạo cơ hội để khoa học đóng góp vào việc giải quyết những vấn đề chung của nhân loại…

GS. Kammen chia sẻ tại buổi toạ đàm khoa học “Đổi mới và hành động cho chuyển dịch năng lượng công bằng” do VinFuture phối hợp tổ chức cùng Đại học Đà Nẵng năm 2025. Ảnh: ĐH Đà Nẵng
GS. Kammen chia sẻ tại buổi toạ đàm khoa học “Đổi mới và hành động cho chuyển dịch năng lượng công bằng” do VinFuture phối hợp tổ chức cùng Đại học Đà Nẵng năm 2025. Ảnh: ĐH Đà Nẵng

Theo GS. Daniel Kammen, thành viên Hội đồng Giải thưởng VinFuture, nhiều tiến bộ khoa học hiện nay đòi hỏi sự hợp tác giữa các chuyên gia thuộc những lĩnh vực khác nhau. Việc kết nối nghiên cứu cơ bản với công nghệ, chính sách và nhu cầu thực tiễn cũng mở ra những hướng tiếp cận mới đối với các thách thức toàn cầu.

NGHIÊN CỨU LIÊN NGÀNH TRONG GIẢI QUYẾT CÁC THÁCH THỨC TOÀN CẦU

Đổi mới, truyền cảm hứng, liên lĩnh vực, sáng tạo và phát triển bền vững là 5 từ khóa được GS. Daniel Kammen lựa chọn để mô tả Giải thưởng VinFuture năm 2026. Theo ông, những từ khóa này phản ánh cách các tiến bộ khoa học được hình thành, trong đó sự hợp tác giữa các lĩnh vực ngày càng có vai trò quan trọng.

GS. Kammen cho rằng có những phát minh xuất phát từ nỗ lực độc lập của một nhà khoa học trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, trong bối cảnh nghiên cứu liên ngành ngày càng phát triển, nhiều đột phá đòi hỏi sự hợp tác giữa các chuyên gia có kiến thức và kinh nghiệm thuộc những lĩnh vực khác nhau.

Sự kết hợp này có thể diễn ra giữa khoa học cơ bản và công nghệ, hoặc giữa những khám phá khoa học với quá trình hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng. Việc kết nối còn cần sự tham gia của những người trực tiếp hoạt động trong thực tiễn và các bên có góc nhìn khác nhau.

“Để giải quyết những thách thức lớn nhất của thế giới, chúng ta không chỉ cần những tri thức mới, mà còn cần sự sáng tạo trong cách kết nối và vận dụng những tri thức ấy”, GS. Kammen nhận định.

Theo ông, một công trình khoa học có giá trị không nhất thiết chỉ là thành tựu ứng dụng trực tiếp. Nhiều nghiên cứu bắt nguồn từ việc khám phá các nguyên lý và tri thức nền tảng, nhưng vẫn có khả năng góp phần giải quyết những vấn đề thực tế.

Đây cũng là điểm ông đánh giá cao trong cách tiếp cận của VinFuture: sự kết nối giữa đổi mới khoa học và những nhu cầu cụ thể của xã hội. Theo GS. Kammen, giá trị của khoa học không chỉ nằm ở việc giúp con người hiểu biết sâu hơn về thế giới, mà còn ở những khả năng mới được mở ra từ các khám phá.

GS. Daniel Kammen cho biết sự kiện Lễ trao giải VinFuture 2026 rất đáng mong đợi vì công trình được vinh danh sẽ giúp nhân loại hiểu biết sâu sắc về thế giới hơn. Ảnh: VFP.
GS. Daniel Kammen cho biết sự kiện Lễ trao giải VinFuture 2026 rất đáng mong đợi vì công trình được vinh danh sẽ giúp nhân loại hiểu biết sâu sắc về thế giới hơn. Ảnh: VFP.

Một nghiên cứu có thể bắt đầu bằng câu hỏi về cách thế giới vận hành, nhưng tri thức tạo ra từ quá trình đó có thể trở thành nền tảng cho những giải pháp mang lại lợi ích thiết thực. Theo ông, Giải thưởng Chính của VinFuture hướng đến việc ghi nhận những thành tựu không chỉ dừng lại ở ý tưởng đổi mới mà còn có khả năng được triển khai trong thực tiễn để giải quyết các thách thức lớn.

Bên cạnh hợp tác liên ngành, GS. Kammen đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ giữa nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Ông cho rằng hai hướng nghiên cứu này không nhất thiết phải tách rời nhau.

“Những thách thức trong cuộc sống có thể đặt ra câu hỏi cho nghiên cứu cơ bản. Ngược lại, chính những khám phá nền tảng lại mở ra các hướng ứng dụng mới”, ông nói.

Theo GS. Kammen, cách tiếp cận mà ông quan tâm là nghiên cứu cơ bản được định hướng bởi nhu cầu thực tiễn. Trong quá trình đó, các nhà khoa học vừa theo đuổi sự hiểu biết sâu sắc về thế giới, vừa tìm kiếm những con đường để tri thức khoa học góp phần cải thiện cuộc sống.

Ông cho biết mình quan tâm đến cách phát triển, quản lý và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy, cũng như những tiến bộ khoa học giúp con người hiểu rõ hơn về các hệ sinh thái và đô thị. Việc kết hợp khoa học và công nghệ cũng có thể mở ra những phương thức phát triển bền vững hơn trong lâm nghiệp, nông nghiệp và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

KẾT NỐI CÁC NGUỒN LỰC VÀ CÁCH TIẾP CẬN NGHIÊN CỨU

Mối quan tâm của GS. Daniel Kammen đối với nghiên cứu liên ngành còn xuất phát từ chính quá trình nghiên cứu của ông. Theo giáo sư, đề tài tiến sĩ của ông nằm ở giao điểm giữa vật lý, mô hình hóa các hệ thống phức tạp, đặc biệt là mạng lưới thần kinh, và nghiên cứu những đặc tính mới hình thành từ sự tương tác giữa các thành phần trong hệ thống.

Ông cho rằng những vấn đề này có liên hệ với nền tảng của AI, lĩnh vực đang được nghiên cứu và phát triển nhằm giải quyết nhiều thách thức thực tiễn, từ biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học đến bất bình đẳng xã hội, giới và chủng tộc.

GS. Kammen bày tỏ kỳ vọng những nỗ lực đó sẽ tiếp tục được phát triển và nhân rộng theo tinh thần “AI for Good”, tức sử dụng trí tuệ nhân tạo vì những giá trị tích cực cho xã hội.

GS. Daniel Kammen trình bày tại tọa đàm Khoa học vì Cuộc sống, trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture thường niên. Ảnh: VFP
GS. Daniel Kammen trình bày tại tọa đàm Khoa học vì Cuộc sống, trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture thường niên. Ảnh: VFP

Khi đề cập đến các công trình được VinFuture tôn vinh trong năm 2026, ông cho rằng sự hợp tác giữa các lĩnh vực chuyên môn là một khía cạnh đáng chú ý. Theo ông, những cá nhân và tập thể được ghi nhận có thể là những người đi sâu vào lĩnh vực của mình, đồng thời chủ động tìm hiểu các ngành khoa học lân cận và hợp tác vượt qua những khác biệt về chuyên môn, văn hóa và bối cảnh.

Sự kết hợp này, theo GS. Kammen, còn liên quan đến những mục tiêu rộng hơn như công bằng môi trường và tăng trưởng bao trùm. Bởi những vấn đề lớn mà thế giới đang đối mặt có nhiều khía cạnh, việc giải quyết chúng cần sự tham gia của các bên với kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp tiếp cận khác nhau.

Từ góc nhìn đó, GS. Kammen cho rằng VinFuture 2026 cũng là dịp để nhìn nhận lại cách đầu tư cho khoa học và tổ chức hoạt động nghiên cứu.

Theo ông, để giải quyết những thách thức toàn cầu, cần quan tâm đến vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức nghiên cứu chính sách và phòng thí nghiệm tư nhân. Bên cạnh nguồn lực tài chính, vấn đề quan trọng là cách các tổ chức và chuyên gia có thể kết nối, học hỏi và phối hợp với nhau.

Những nhóm nghiên cứu có thể được hình thành từ các kế hoạch hợp tác có chủ đích, nhưng cũng có thể bắt đầu từ tinh thần cởi mở, sẵn sàng lắng nghe những người có chuyên môn, kinh nghiệm và góc nhìn khác biệt.

“Với tôi, đó là một trong những điều đáng trân trọng nhất của khoa học: sự xuất sắc trong từng lĩnh vực có thể được nhân lên khi chúng ta biết kết hợp những thế mạnh khác nhau”, GS. Kammen chia sẻ.


Làm công nghệ lõi không thể "ăn xổi", kiến nghị tài trợ nghiên cứu theo gói dài hạn

Có những sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đầu tư trong 1-2 năm, nhưng với công nghệ lõi cần khoảng 5 năm. Đặc biệt, những sản phẩm công nghệ lõi có chiều sâu, định hướng dài hạn có thể cần tới 10 năm để phát triển...

10:45 19/11/2026
Từ điện tử sang bán dẫn: Việt Nam có thể tận dụng những năng lực nào?

Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…

09:48 18/11/2026
Đầu tư R&D, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ robot Việt Nam

Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...

14:34 17/11/2026
Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung

Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.

14:34 17/11/2026
CTO của Quantropi: Chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử không cần phải thay đổi toàn bộ hạ tầng

Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.

10:07 17/11/2026
Chuẩn bị nguồn lực và chiến lược cho kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử

Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.

08:39 17/11/2026
Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam

Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.

08:38 17/11/2026
AI không tự tạo ra giá trị nếu doanh nghiệp thiếu năng lực đổi mới

AI đang tạo ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất và thay đổi mô hình kinh doanh, nhưng đầu tư công nghệ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp lập tức có thêm giá trị. Năng lực tổ chức, văn hóa đổi mới và khả năng thích ứng mới là những yếu tố quyết định...

15:12 16/11/2026
Từ YouTube đến nghề Marketing: Người trẻ Việt xây dựng năng lực trong nền kinh tế số

Sở hữu kênh YouTube hơn 150.000 người đăng ký, gần 10 triệu lượt xem, Lê Chí Đăng Minh đã kết hợp kinh nghiệm sáng tạo nội dung số với kiến thức Marketing và quản trị, trong bối cảnh AI đang thay đổi ngành này...

15:12 16/11/2026
Doanh nghiệp Hà Nội và Huế hợp tác nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ

HANOISME và Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Huế đưa chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trọng tâm hợp tác, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp hai địa phương...

15:12 16/11/2026