image Chủ Nhật, 22/11/2026

PGS. TS Trần Đình Thiên: "Bán dẫn là vấn đề sống còn, nhưng chúng ta đang tư duy một cách khá thong thả"

Bảo Bình

31/07/2024

Chia sẻ

Vì chúng ta đi sau, nên vấn đề này càng trở nên sống còn hơn và cần phải được đặt ra một cách quyết liệt hơn. Hơn thế nữa, PGS. TS Trần Đình Thiên cho rằng các chính sách thu hút đầu tư bán dẫn vẫn còn "có phần quá hiền lành"...

PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam
PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, ngành công nghiệp bán dẫn đã trở thành trụ cột quan trọng trong nền kinh tế kỹ thuật số.

Có thể nói, công nghiệp bán dẫn là một lĩnh vực đầy tiềm năng và cơ hội, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc thu hút đầu tư nước ngoài.

“CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƯ CỦA CHÚNG TA CÓ PHẦN QUÁ HIỀN LÀNH”

Chia sẻ tại tọa đàm “Tiềm năng và thách thức thu hút đầu tư nước ngoài công nghiệp bán dẫn tại Hà Nội”, PGS. TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng các công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ bán dẫn, đang ngày càng quan trọng và quyết định. Tuy nhiên, PGS. TS Trần Đình Thiên cho rằng: “Đến bây giờ, tôi vẫn cảm thấy thực tế này chưa được nhận thức mạnh mẽ”.

Theo nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, mặc dù không chuyên về công nghệ bán dẫn, nhưng khi phân tích các chiến lược và vấn đề cạnh tranh quốc tế, ông nhận thấy đây là vấn đề sống còn. “Vì chúng ta đi sau, nên vấn đề này càng trở nên sống còn hơn và cần phải được đặt ra một cách quyết liệt hơn. Dù vậy, chúng ta vẫn đang tư duy một cách khá thong thả”, PGS. TS Trần Đình Thiên nói.

“Về các chính sách thu hút đầu tư, tôi nghĩ cách tiếp cận hiện tại của chúng ta có phần quá hiền lành. Chúng ta muốn có những giải pháp tốt hơn so với những lĩnh vực khác và tốt hơn so với trước đây, để thu hút các nhà đầu tư trong ngành công nghiệp bán dẫn. Tuy nhiên, tôi cho rằng điều đó là không đủ”, PGS. TS Trần Đình Thiên nói.

Ông cho rằng đây là một cuộc đua toàn cầu, cuộc đua khốc liệt, trong đó các giải pháp chính sách không chỉ đơn thuần là so sánh ta với chính ta, không phải là so giữa Hà Nội và Hải Dương, thậm chí không phải là so Hà Nội và Đà Nẵng, mà đây là một cuộc đua với thế giới, với toàn cầu.

Tọa đàm “Tiềm năng và thách thức thu hút đầu tư nước ngoài công nghiệp bán dẫn tại Hà Nội”
Tọa đàm “Tiềm năng và thách thức thu hút đầu tư nước ngoài công nghiệp bán dẫn tại Hà Nội”

Chính vì vậy, nếu chính sách của Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội - địa phương dẫn đầu của cả nước - không vượt trội so với toàn cầu, thì sẽ rất khó để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Theo ông, để thu hút đầu tư, cách tiếp cận vấn đề phải khốc liệt hơn.

PGS. TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh: “Chúng ta có lợi thế khi đi sau, có thể học hỏi từ kinh nghiệm của thế giới, nhưng đồng thời cần phải có một cách tiếp cận khác biệt rõ rệt so với trước đây. Bởi vì, cách tiếp cận từ xưa đến nay không đủ để đáp ứng yêu cầu của một cuộc chơi thay đổi thời đại. Đây không chỉ là thay đổi Việt Nam, mà là thay đổi thời đại và cạnh tranh toàn cầu”.

Khi xây dựng chính sách, PGS. TS Trần Đình Thiên cho rằng phải thảo luận về nền tảng để có cách tiếp cận chính sách hiệu quả. Trên cơ sở đó, mới có thể bàn về các chính sách cụ thể.

“Nếu chúng ta xuất phát từ chính sách phát triển các ngành công nghiệp như cơ khí hay dệt may, rồi chỉ cải tiến một chút, nâng cấp một chút rồi để hỗ trợ cao hơn một chút cho ngành công nghiệp bán dẫn, thì tôi cho rằng cách tiếp cận đó chắc chắn sẽ thất bại”, PGS. TS Trần Đình Thiên nói.

 

“Nếu chúng ta xuất phát từ chính sách phát triển các ngành công nghiệp như cơ khí hay dệt may, rồi chỉ cải tiến một tí, nâng cấp một tí rồi để hỗ trợ cao hơn một tí cho ngành công nghiệp bán dẫn, thì tôi cho rằng cách tiếp cận đó chắc chắn sẽ thất bại”

Hơn thế nữa, ông Trần Đình Thiên cho rằng hiện nay, Việt Nam đang ở một tình thế khác. “Chúng ta không phải đang từ vị thế vĩ đại mà nhảy sang một bước tiến mới theo tuần tự. Thay vào đó, chúng ta phải đi từ công nghiệp cơ khí cổ điển còn chưa hoàn thiện sang công nghiệp bán dẫn. Thứ hai, chúng ta vẫn đang trong thời đại “nâu” và cần chuyển sang thời đại “xanh”. 

PHẢI Ở TÂM THẾ CẠNH TRANH TOÀN CẦU KHI BÀN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN BÁN DẪN

Kinh tế số và kinh tế xanh đang khẳng định một kỷ nguyên hoàn toàn mới của loài người. Thời đại gắn với AI là một thời đại khác biệt, mang đến một logic hoàn toàn mới, không phải là sự tiến triển tuần tự hay theo hứng khởi. Đây là một cú nhảy vọt bất thường, thay đổi toàn bộ cục diện.

Hiện nay, trên phương diện toàn cầu, kinh tế số và kinh tế xanh không còn là sự lựa chọn mà là điều bắt buộc. Không ai có thể chọn không tham gia, bởi vì đây là vấn đề bắt buộc, là xu hướng tất yếu cho tất cả mọi người.

Tại Tọa đàm, PGS. TS Trần Đình Thiên đã đặt vấn đề Việt Nam sẽ phát triển công nghiệp bán dẫn như thế nào?

Phát triển bán dẫn phải được đặt trong bối cảnh cuộc đua tranh toàn cầu, chứ không phải là giải quyết vấn đề phát triển từ góc độ nội bộ. Ảnh minh họa
Phát triển bán dẫn phải được đặt trong bối cảnh cuộc đua tranh toàn cầu, chứ không phải là giải quyết vấn đề phát triển từ góc độ nội bộ. Ảnh minh họa

“Liệu chúng ta nên thay đổi từng bước theo tư thế cổ điển, hay phải thực hiện một bước nhảy vọt? Nếu không cẩn thận, chúng ta có thể mãi theo logic cũ và sẽ còn lâu mới thoát khỏi tình trạng địa phương hóa, lạc hậu. Điều này sẽ khiến chúng ta khó đạt được mục tiêu trở thành một thực thể mạnh mẽ trong ngành công nghiệp bán dẫn”, PGS. TS Trần Đình Thiên nói.

Bởi vậy, theo PGS. TS Trần Đình Thiên, tình thế hiện nay phải được đặt trong bối cảnh cuộc đua tranh toàn cầu, chứ không phải là giải quyết vấn đề phát triển từ góc độ nội bộ. Tâm thế phải là đua tranh và cạnh tranh toàn cầu, các nguyên lý đã thay đổi rất nhiều so với trước đây.

Ví dụ, bây giờ nếu không tham gia vào các chuỗi-mạng toàn cầu thì khó có thể nhập cuộc. Hoặc nếu không có mạng lưới kết nối, Việt Nam khó có thể tận dụng trí tuệ nhân tạo một cách hiệu quả. Nhưng doanh nghiệp Việt Nam cần phải tham gia vào chuỗi-mạng này như thế nào? Tham gia với tư cách đi theo, ăn theo hay là dẫn dắt, trở thành một nhân vật không thể thay thế?

Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, vai trò của Nhà nước trong những câu chuyện này cũng vô cùng quan trọng. Thế nhưng, chính sách ở Việt Nam rất nhiều, đôi khi quá nhiều và chồng chéo, thậm chí xung đột với nhau. 

Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng chúng ta nên nói về nền tảng và định hướng chính sách cần thiết trong điều kiện hiện nay. Ví dụ, chuỗi cung ứng bán dẫn hiện tại được định hình bởi những "tay chơi khổng lồ" trong tất cả các lĩnh vực trên thế giới. Vậy thì họ cần gì và họ mong đợi chính sách gì? Ngoài ra, cuộc cạnh tranh toàn cầu là cuộc cạnh tranh với những đối thủ lớn nhất, những người quyết tâm đứng đầu thế giới.

Với tâm thế như vậy, PGS. TS Trần Đình Thiên khẳng định Việt Nam sẽ có thể đặt ra những chính sách phù hợp và hiệu quả.

“Chính sách cần phải tạo ra sự khác biệt, đáp ứng được nhu cầu của các nhà đầu tư lớn và đảm bảo Việt Nam có thể cạnh tranh toàn cầu”, ông nói.

Dòng sự kiện:

Công nghiệp bán dẫn

Doanh nghiệp thích ứng thế nào khi AI tham gia quyền lựa chọn?

Từ việc tìm kiếm, đánh giá đến lựa chọn sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng ngày càng có thể ủy quyền cho AI thực hiện một phần quá trình này. Sự thay đổi đặt ra yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược thương hiệu, Marketing và Sales để duy trì năng lực cạnh tranh.

14:20 20/11/2026
Quản trị thông minh trong kỷ nguyên số: Đặt con người làm trung tâm

Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo chỉ có thể đóng góp cho phát triển bền vững khi đi cùng đổi mới thực chất phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả tổ chức và bảo đảm vai trò của người lao động...

08:52 20/11/2026
Tiến sĩ AI từ Ý trở về Việt Nam, chọn bài toán khó của ngành chăn nuôi để khởi nghiệp

Thay vì chờ gà nở cả tháng mới phân biệt trống, mái và sau đó phải tiêu hủy gà con trống, HBC Nexus, startup Việt đã dùng AI, nhận diện giới tính phôi gà ngay từ ngày thứ 4 ấp trứng. Công nghệ này không chỉ mở ra khả năng giảm chi phí cho các trại giống mà còn hướng tới hạn chế hàng tỷ gà trống con bị tiêu hủy mỗi năm trên thế giới...

15:59 19/11/2026
Làm công nghệ lõi không thể "ăn xổi", kiến nghị tài trợ nghiên cứu theo gói dài hạn

Có những sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đầu tư trong 1-2 năm, nhưng với công nghệ lõi cần khoảng 5 năm. Đặc biệt, những sản phẩm công nghệ lõi có chiều sâu, định hướng dài hạn có thể cần tới 10 năm để phát triển...

10:45 19/11/2026
Từ điện tử sang bán dẫn: Việt Nam có thể tận dụng những năng lực nào?

Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…

09:48 18/11/2026
Đầu tư R&D, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ robot Việt Nam

Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...

14:34 17/11/2026
Kiến tạo hệ sinh thái quản trị giáo dục quốc gia trên nền tảng số và dữ liệu dùng chung

Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.

14:34 17/11/2026
CTO của Quantropi: Chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử không cần phải thay đổi toàn bộ hạ tầng

Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.

10:07 17/11/2026
Chuẩn bị nguồn lực và chiến lược cho kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử

Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.

08:39 17/11/2026
Bảo mật Hậu Lượng tử: Thách thức Quản trị Dữ liệu & Lộ trình Triển khai cho các Doanh nghiệp, Tổ chức tại Việt Nam

Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.

08:38 17/11/2026