Phát triển AI và bảo vệ dữ liệu: Bài toán cân bằng và chiến lược của Việt Nam
Huyền Thương
30/12/2025
Chia sẻ
Việt Nam hiện chưa có những công ty AI siêu lớn như các công ty AI của Hoa Kỳ hay Trung Quốc. Nếu không bảo vệ dữ liệu của người dân, các hãng AI nước ngoài sẽ thu thập toàn bộ dữ liệu ấy và dùng để huấn luyện mô hình của họ...
Theo ông Ronni K. Gothard Christiansen, chuyên gia dữ liệu và bảo mật quyền riêng tư và là CEO kiêm sáng lập AesirX, châu Âu đang đứng trước thách thức này rõ hơn bao giờ hết. Vốn nổi tiếng với khuôn khổ bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt bậc nhất thế giới, đặc biệt là Quy định bảo vệ dữ liệu chung (GDPR), Liên minh châu Âu (EU) nhận ra rằng những rào cản pháp lý hiện hành có thể khiến khu vực này tụt lại phía sau Mỹ và Trung Quốc trong phát triển AI. Vì vậy, Ủy ban châu Âu (EC) đã đề xuất một bản dự thảo pháp lý mới nhằm điều chỉnh cách thức quản lý dữ liệu cho phù hợp với thời đại AI.
Những điều chỉnh này tập trung vào ba hướng lớn: nới lỏng một số quy định bảo vệ dữ liệu, giảm thủ tục hành chính, tạo môi trường thử nghiệm linh hoạt hơn. Theo ông Ronni K. Gothard Christiansen, mục tiêu của châu Âu là cho phép các hệ thống AI được tiếp cận tập dữ liệu quy mô lớn hơn nhiều so với hiện nay. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên lo ngại khi người dân có thể trở thành “nguyên liệu đầu vào” của nền kinh tế số, bởi dữ liệu cá nhân của họ chính là nguồn nhiên liệu cho các hệ thống AI thế hệ mới.
Câu chuyện của EU đã gây nhiều tranh cãi về việc “quản” dữ liệu thế nào để vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của chiến lược AI quốc gia. Chuyên gia Ronni K. Gothard Christiansen cho rằng Việt Nam hiện chưa có những công ty AI siêu lớn như các công ty AI của Hoa Kỳ hay Trung Quốc và nếu không bảo vệ dữ liệu của người dân, các hãng AI nước ngoài sẽ thu thập toàn bộ dữ liệu ấy và dùng để huấn luyện mô hình của họ, trong khi giá trị tạo ra có thể không quay trở lại Việt Nam.
GIỮ CÂN BẰNG GIỮA PHÁT TRIỂN AI VÀ BẢO VỆ DỮ LIỆU
Với Việt Nam, chuyên gia cho rằng trong ngắn hạn 1 - 3 năm tới, việc xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt có thể đem lại lợi thế cho các công ty trong nước nhờ khả năng xử lý ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam tốt hơn. Nhưng với tốc độ phát triển hiện nay, chỉ 2 - 3 năm nữa, các mô hình AI của các Big Tech thế giới cũng sẽ có khả năng hiểu ngữ cảnh văn hóa Việt Nam ở mức rất sâu. Bởi vì, những công ty như OpenAI hay Meta có nguồn lực tài chính khổng lồ, trong khi Việt Nam chỉ có nguồn lực khá hạn chế.
“Chúng ta khó có cơ hội cạnh tranh thật sự. Vì vậy, nếu nới lỏng Luật Dữ liệu để phục vụ cho phát triển AI với hy vọng đổ thêm dầu cho cỗ máy tăng trưởng, thì rủi ro lớn nhất là chính dữ liệu lại chảy vào hệ thống của nước khác, chứ không tạo ra giá trị ở trong nước. Về dài hạn, chúng ta sẽ thua thiệt”, ông Ronni cho biết.
Ngoài ra, hiện nay nhiều chuyên gia tài chính và nhà phân tích đang cảnh báo về việc AI đang bước vào một “bong bóng lớn”. Hầu như tất cả các quỹ đầu tư đều muốn rót vốn vào AI, nhưng nhiều công ty AI chỉ xây dựng sản phẩm “copy–paste” của nhau, không sở hữu mô hình AI lõi.
“Theo tôi, đây là thời điểm mà Việt Nam – hay bất kỳ quốc gia đang phát triển nào – phải cực kỳ thận trọng trong việc cân bằng giữa phát triển AI và bảo vệ dữ liệu. Chúng ta không thể đánh đổi mọi thứ chỉ để chạy theo cuộc đua mà bản chất chúng ta khó có cửa thắng trong dài hạn”, ông Ronni K. Gothard Christiansen nhận định.
Theo ông Ronni, với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Dữ liệu và sắp tới là Luật AI cùng với Luật An ninh mạng và nhiều luật mới khác, Việt Nam đang thiết lập “một nền tảng pháp lý khá mạnh để bảo vệ dữ liệu cá nhân”.
Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy, Việt Nam đã ban hành Chiến lược AI lần đầu vào năm 2021, kiên định phát triển công nghệ AI theo triết lý mở: chuẩn mở, dữ liệu mở, mã nguồn mở. “Mở là con đường để tiếp nhận tri thức toàn cầu, làm chủ công nghệ, phát triển Make in Vietnam và đóng góp trở lại cho nhân loại. “Mở” cũng là điều kiện để bảo đảm an toàn và minh bạch trong ứng dụng AI”, Thứ trưởng Bùi Thế Duy nhận định...
Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 51-52 phát hành ngày 29/12/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-5152-2025.htm
Từ khóa:
Dòng sự kiện:
Trí tuệ nhân tạo -AI
The WISE Talk số 20 với chủ đề: “Xây dựng hệ sinh thái hạ tầng năng lượng cho giao thông xanh” phát sóng trên trang chủ VnEconomy vào lúc 14:00, Thứ Sáu, ngày 31/07/2026.
AI sẽ không chuyển đổi nền kinh tế chỉ vì một số ít công ty lớn xây dựng được công nghệ phi thường. AI sẽ chuyển đổi nền kinh tế khi hàng triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ quyết định sử dụng...
Việt Nam sẽ tổ chức triển lãm và hội nghị quốc tế về năng lượng thông minh và hạ tầng tương lai FEEX 2027, nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ và hợp tác đầu tư trong lĩnh vực năng lượng…
Trong khi nhiều người lớn tuổi nhanh chóng làm quen với thanh toán số, không ít người vẫn ngần ngại từ bỏ thói quen dùng tiền mặt. Theo các nhà nghiên cứu, sự khác biệt này có thể bắt nguồn từ những yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến cách mỗi người thích ứng với thay đổi.
Theo nội dung ký kết, TDA Group và BluePort sẽ phối hợp triển khai các hoạt động phát triển kinh doanh, giới thiệu cơ hội hợp tác giữa hai bên; trao đổi thông tin thị trường, kinh nghiệm quản trị và xu hướng phát triển của ngành; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động marketing, truyền thông và quảng bá thương hiệu...
Thay vì chỉ coi AI là một công cụ, chuyên gia đã đề xuất tiếp cận AI như một "giống loài kỹ thuật số", từ đó xây dựng đạo đức người dùng AI, quan hệ cộng sinh giữa con người và AI…
Trong những năm gần đây, sự xuất hiện ngày càng phổ biến của xe điện và các phương tiện giao thông xanh trên đường phố Việt Nam phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050...
Từ video ngắn đến cơ chế cuộn vô tận, nhiều tính năng mạng xã hội đang tác động sâu sắc đến cách trẻ em học tập, duy trì sự chú ý và tương tác với thế giới xung quanh.
Để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thật sự làm tròn vai trò kiến tạo các không gian phát triển mới, cần một sự đổi mới mạnh mẽ về quản trị, chuyển đổi thực chất tư duy quản lý, từ "không quản được thì cấm" sang quản trị dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn và mức độ rủi ro…
Chương trình CEO Quốc tế Việt Nam – Singapore tập trung vào 3 lĩnh vực cốt lõi là tăng trưởng bền vững, đổi mới sáng tạo và kiến tạo mô hình hợp tác mới...
