Sự trở lại tích cực của các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc sau cuộc “cải tổ” của chính phủ

Mới đây, chính phủ Trung Quốc đã có những động thái “hòa hoãn” với các gã khổng lồ công nghệ tại quốc gia này kể từ sau những chính sách nghiêm ngặt của Bắc Kinh vào năm 2020. Những chính sách thắt chặt ấy từng khiến các công ty lớn “bay hơi” hơn 1000 tỷ USD, và bị lên án vì “mở rộng vốn một cách vô trật tự”.

ALIBABA TÁI CƠ CẤU CÔNG TY

Thời gian gần đây, Alibaba cũng công bố việc tái cơ cấu công ty khi chia nhỏ thành sáu đơn vị kinh doanh, nhằm giải phóng cho giá trị cổ đông và thúc đẩy khả năng cạnh tranh trên thị trường. Gã khổng lồ cũng cho hay những đơn vị được tách ra khỏi công ty có thể huy động vốn từ bên ngoài, thậm chí là cả niêm yết cổ phiếu. Điều đó cho thấy, chính phủ tại quốc gia này đang “bật đèn xanh” cho việc đẩy mạnh phát triển công nghệ trong nước, là một minh chứng tích cực cho cổ phiếu công nghệ Trung Quốc. 

Việc tái cơ cấu của Alibaba không phải dấu hiệu duy nhất cho thấy Bắc Kinh nới lỏng việc giám sát lĩnh vực công nghệ, mà còn có sự trở lại của Jack Ma, người sáng lập Alibaba, sau nhiều tháng không xuất hiện công khai trước công chúng. 

Trước đấy, từng có người cho rằng, Jack Ma chính là nguồn cơn gây nên cuộc đàn áp lĩnh vực công nghệ tại Bắc Kinh vào tháng 10/2020, khi vị tỷ phú này đưa ra những lời phê bình về cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc. Chỉ vài ngày sau sự việc, Ant Group, chi nhánh của Alibaba trong lĩnh vực công nghệ tài chính đã buộc phải hủy niêm yết kép tại Hong Kong và Thượng Hải, với lý do các nhà quản lý đưa ra là công ty chưa đáp ứng được các yêu cầu để niêm yết cổ phiếu. 

Sau đấy, chính phủ Trung Quốc cũng giảm mức tiền phạt chống độc quyền khổng lồ cho Alibaba, cho ra một loạt quy định trong các lĩnh vực từ bảo vệ dữ liệu đến cách thức mà các công ty có thể sử dụng thuật toán. 

Sự kiện Jack Ma xuất hiện tại trụ sở chính của Alibaba ở Hàng Châu, được coi là một dấu hiệu tích cực trong việc Bắc Kinh nới lỏng giám sát lĩnh vực công nghệ và doanh nhân. 

ĐẶT TRỌNG TÂM TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

Lĩnh vực trò chơi từng chịu ảnh hưởng rất nặng nề vào năm 2021 khi các nhà chức trách lo ngại tình trạng nghiện game của giới trẻ Trung Quốc gia tăng. Vì vậy, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã ngừng phê duyệt các bản phát hành trò chơi mới trong vài tháng. Đến tận tháng 4/2022, cơ quan chức năng mới dần nới lỏng việc phê duyệt và chủ yếu là duyệt cho những hãng trong nước. Và phải đến tận tháng 3 năm nay, cơ quan quản lý Trung Quốc mới đóng dấu cho phép một loạt tựa game nước ngoài được phát hành tại Trung Quốc. 

Khoảng thời gian này đã có một số giám đốc điều hành ở các công ty công nghệ nước ngoài ghé thăm Trung Quốc và gặp gỡ các quan chức chính phủ, trong đó có CEO Tim Cook của Apple và CEO Cristiano Amon của Qualcomm. 

Ngoài việc chú trọng đẩy mạnh phát triển công nghệ trong nước, Trung Quốc cũng đang tìm cách thu hút các doanh nghiệp nước ngoài. Nền kinh tế của quốc gia này đã bị ảnh hưởng khá nặng nề trong vòng hai năm qua do những chính sách nghiêm ngặt về Covid và một số quy định. Vậy nên hiện nay, chính phủ Trung Quốc đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5% trong năm nay. Để đạt được điều đó, họ cần sự giúp sức của các doanh nghiệp tư nhân, bao gồm cả lĩnh vực công nghệ. 

“Trung Quốc đang phải đối mặt cùng lúc hai vấn đề là tăng trưởng kinh tế thấp và sự cạnh tranh về công nghệ ngày càng gắt gao của Mỹ. Vì vậy, họ cần một nền kinh tế hoạt động hết công suất”, ông Ling Hao Bao, một nhà phân tích công nghệ tại Trivium China đã chia sẻ với CNBC. 

CÔNG NGHỆ TRUNG QUỐC HIỆN ĐANG RA SAO?

Xin Sun, một giảng viên cao cấp về lĩnh vực kinh doanh tại Trung Quốc và Đông Á tại King’s College London, chia sẻ rằng mặc dù việc nới lỏng là một dấu hiệu đầy hứa hẹn với các nhà đầu tư nhưng họ cũng cần thận trọng trong những quyết định của mình. 

Ông cho hay việc tái cơ cấu Alibaba là một động thái nhằm “phá vỡ đế chế kinh doanh của gã khổng lồ và giảm bớt ảnh hưởng có khả năng trở thành mối đe dọa” với sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Trung Quốc.

“Sau tái cấu trúc, cơ cấu tổ chức của Alibaba sẽ trở nên phi tập trung và việc kiểm soát tài sản, dữ liệu và tài nguyên của công ty cũng ít đi. Nhờ đó, Đảng có thể áp đặt sự kiểm soát chính trị mạnh mẽ hơn đối với từng thực thể mới một cách dễ dàng hơn”, ông nói.

“Trong ngắn hạn, quá trình tái cấu trúc của Alibaba có thể được coi là thông lệ hóa các hành động quản lý của chính phủ và mang lại một số quy định chắc chắn cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, về lâu dài, nó đặt ra nhiều câu hỏi hơn về số phận của những gã khổng lồ công nghệ khác như Tencent, Meituan và ByteDance, liệu họ có chia nhỏ doanh nghiệp không? Nếu làm thì họ sẽ tự quyết định hay chờ lệnh từ chính phủ? Sự không chắc chắn ấy sẽ tiếp tục đè nặng lên các doanh nhân và nhà đầu tư, làm xói mòn niềm tin của họ”, Xin Sun cho hay.