Tiêu chí tuyển dụng nhân lực AI đang thay đổi

Theo Báo cáo State of AI Builders in Southeast Asia 2026 do quỹ GenAI Fund công bố vừa qua, cộng đồng phát triển AI đang chuyển từ việc sử dụng các công cụ AI đơn lẻ sang xây dựng những hệ thống có khả năng tự lập kế hoạch, sử dụng công cụ và xử lý nhiều bước tác vụ.

TỪ NGƯỜI BIẾT AI ĐẾN NGƯỜI GIẢI BÀI TOÁN KINH DOANH

Theo Báo cáo, khi các mô hình nền tảng ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc doanh nghiệp có sử dụng AI hay không, mà ở khả năng thiết kế quy trình làm việc mới, kết nối dữ liệu và xây dựng các tác nhân AI (AI agents) có thể giải quyết những bài toán cụ thể trong hoạt động kinh doanh.

AI và chuyển đổi số trong ngân hàng: Từ thực tiễn vận hành đến động lực thúc đẩy công nghệ Việt

Chia sẻ tại chuỗi Career Talks trong khuôn khổ sự kiện Viet Nam AI Innovation Challenge (VAIC) 2026 vừa qua, bà Chu Minh Ngọc, Trưởng phòng Phát triển nguồn và Thương hiệu tuyển dụng, Khối Quản trị và Phát triển nguồn nhân lực, Ngân hàng SHB, cũng cho biết tiêu chí tuyển dụng nhân sự AI của ngân hàng đã có sự thay đổi rõ rệt trong khoảng hai năm gần đây. Nếu trước đây ứng viên chủ yếu được đánh giá qua kiến thức về thuật toán, mô hình, thì nay câu hỏi trọng tâm là khả năng ứng dụng AI để giải quyết các bài toán kinh doanh.

“Thời gian đầu, khi làm việc với các ứng viên trong ngành AI, câu hỏi thường xoay quanh câu chuyện thuật toán ra sao, mô hình như thế nào, hoặc framework nào được ưu tiên”, bà Chu Minh Ngọc nói. “Tuy nhiên, gần đây, khi phỏng vấn các ứng viên trong lĩnh vực công nghệ AI, câu hỏi thường xuyên của chúng tôi sẽ là: bạn sẽ giải quyết bài toán kinh doanh bằng AI như thế nào?”

Điều này cũng chính là một trong những phát hiện quan trọng của Báo cáo State of AI Builders in Southeast Asia 2026. Theo đó, doanh nghiệp không chỉ cần người biết sử dụng AI, mà cần những người có thể thiết kế và xây dựng hệ thống AI để giải quyết bài toán kinh doanh.

Phiên Career Talks đã tập trung vào xu hướng nghề nghiệp trong kỷ nguyên AI, tư duy đổi mới sáng tạo và cơ hội ứng dụng AI trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, góp phần truyền cảm hứng và định hướng phát triển cho cộng đồng AI trẻ Việt Nam. Bà Chu Minh Ngọc cho biết AI đang được triển khai ngày càng sâu trong ngân hàng, từ quản trị rủi ro, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, xây dựng trợ lý ảo đến tự động hóa quy trình vận hành.

Tuy nhiên, để một giải pháp AI có thể đi từ bản demo đến triển khai thực tế, yếu tố cốt lõi là dữ liệu phải "đúng, đủ, sạch, sống", đồng thời đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, bảo mật và tuân thủ. Trong môi trường ngân hàng, mỗi quyết định công nghệ đều có thể tác động đến hàng triệu khách hàng.

Đại diện SHB cho biết ngân hàng đang mở rộng tuyển dụng nhiều vị trí trong lĩnh vực AI và công nghệ để phục vụ các dự án chuyển đổi số, từ kỹ sư dữ liệu, hạ tầng dữ liệu, dữ liệu lớn (Big Data), phân tích dữ liệu đến phát triển các giải pháp AI. Ngoài ra, theo chuyên gia tuyển dụng, các giải pháp AI cần đảm bảo an toàn, và “hiểu bài toán kinh doanh chứ không chỉ hiểu thuật toán”. Bởi vì, công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi thực sự giải quyết vấn đề của khách hàng cũng như của doanh nghiệp. Ngân hàng sẵn sàng tạo cơ hội cho các ứng viên trẻ, dù chưa có nhiều kinh nghiệm, nếu thể hiện được năng lực thông qua các dự án cá nhân, sản phẩm thực tế hoặc các cuộc thi công nghệ.

Trước đó, chia sẻ với báo chí bên lề sự kiện VAIC 2026, Đỗ Quang Vinh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc SHB, cho biết việc đồng hành cùng VAIC 2026 được ngân hàng xem là cơ hội để các nhóm phát triển AI tiếp cận trực tiếp những bài toán thực tiễn của ngành tài chính – ngân hàng. SHB sẽ xem xét các giải pháp có tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khả năng triển khai trong hoạt động vận hành cũng như kinh doanh.

Trong những năm tới, SHB cũng định hướng tiếp tục phối hợp với ban tổ chức nhằm duy trì sân chơi này theo hướng thường niên, đồng thời mở rộng mạng lưới kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia quốc tế.

VIỆT NAM CẦN ĐỘI NGŨ AI BUILDERS LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ LÕI

Tại phiên Career Talks, ông Nguyễn Khương Duy, Giám đốc Sản phẩm FPT AI Factory, FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT, cho rằng thị trường hiện nay đang có xu hướng tập trung nhiều vào phát triển các ứng dụng AI như chatbot hay trợ lý số, trong khi nhu cầu nhân lực ở các lớp công nghệ nền tảng như hạ tầng GPU, điện toán hiệu năng cao (HPC), DevOps, MLOps hay tối ưu hóa mô hình AI vẫn còn rất lớn.

Theo ông, để xây dựng các hệ thống AI quy mô lớn phục vụ doanh nghiệp, đặc biệt trong những lĩnh vực đòi hỏi độ ổn định và bảo mật cao như ngân hàng, nguồn nhân lực không chỉ cần kỹ năng phát triển ứng dụng mà còn phải có nền tảng vững về hệ điều hành, mạng máy tính, dữ liệu và vận hành hạ tầng AI.

“Các kỹ sư AI tương lai cần hiểu tổng thể toàn bộ chuỗi công nghệ AI, từ hạ tầng, nền tảng, suy luận mô hình đến sản phẩm cuối cùng, trước khi lựa chọn một lĩnh vực chuyên sâu để phát triển sự nghiệp”, ông Nguyễn Khương Duy nói.

Ông Duy cho biết AI Factory đang có nhiều chương trình. "Chúng tôi có thể mời các bạn đi thăm data center, mời các bạn đến văn phòng, mời các bạn tham gia các bài toán, hoặc cùng làm việc với đội ngũ của FPT".

Xu hướng phát triển nguồn nhân lực AI theo hướng làm chủ công nghệ nền tảng cũng đang tạo động lực mới cho hệ sinh thái AI trong nước. Báo cáo State of AI Builders in Southeast Asia 2026 cho biết Việt Nam trước đây chủ yếu được nhắc đến như một thị trường tiêu thụ công nghệ, thì giờ đây Việt Nam đang nổi lên như một "điểm neo" quan trọng của cộng đồng AI builders trong khu vực. Xu hướng này phản ánh sự hội tụ của nhiều yếu tố, từ nền tảng đào tạo STEM, lực lượng kỹ sư phần mềm đông đảo đến tốc độ phát triển nhanh của hệ sinh thái khởi nghiệp AI trong nước.