TikTok, Facebook bị kiện vì gây hại đến sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên

Một trường học ở Seattle (Mỹ) đã đệ trình vụ kiện chống lại các công ty truyền thông xã hội lớn, bao gồm TikTok, Instagram, Facebook, YouTube và Snap. Đây có thể là vụ kiện đầu tiên khi trong đơn kiện, nhà trường lập luận rằng bằng cách “khai thác bộ não dễ bị tổn thương của thanh thiếu niên” vì lợi nhuận, các Big Tech đã tạo ra một thứ dịch bệnh về sức khỏe tâm thần với thanh thiếu niên trên khắp đất nước.

SỬ DỤNG CHIẾN THUẬT TÂM LÝ THU HÚT NGƯỜI TRẺ , NHẰM BÁN NHIỀU QUẢNG CÁO HƠN

Những gã khổng lồ truyền thông xã hội hiện đang phải đối mặt với một số thách thức pháp lý liên quan đến các cáo buộc sử dụng chiến thuật tâm lý nhằm tăng cường sự tham gia của người dùng trẻ tuổi, mà mục đích là bán được nhiều quảng cáo hơn. Những lo ngại về các chiến thuật này đã tăng lên khi các báo cáo mới tiết lộ các công ty dường như đang chối bỏ cuộc khủng hoảng này như thế nào. Trong Thông điệp Liên bang năm ngoái, Tổng thống Biden thậm chí còn cân nhắc, nói với người Mỹ rằng đã đến lúc “bắt các nền tảng truyền thông xã hội phải chịu trách nhiệm về cuộc thử nghiệm quốc gia vì lợi nhuận mà họ đang tiến hành đối với trẻ em của chúng ta”.

Trường Công lập Seattle, khu học chánh lớn nhất của bang Washington, đề cập đến bình luận của Biden trong vụ kiện của mình, lập luận rằng các công ty này chịu trách nhiệm lôi kéo hàng chục triệu sinh viên vào “việc sử dụng và lạm dụng quá mức nền tảng”, đồng thời đánh dấu hành động pháp lý đầu tiên yêu cầu bồi thường để bù đắp chi phí ngày càng tăng của các trường học trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho sinh viên.

Vụ kiện tìm kiếm “các hình phạt dân sự và theo luật định tối đa được pháp luật cho phép” và đưa ra một lập luận pháp lý mới để đạt được điều đó: Các nền tảng này “có hại cho sức khỏe”, nghĩa là các công ty truyền thông xã hội đã vi phạm luật gây phiền toái công cộng của tiểu bang.

Xu hướng gia tăng những người trẻ tuổi phải vật lộn với sức khỏe tâm thần đã được ghi nhận rõ ràng cho đến nay. Vào giữa những năm 2010, tự tử đã trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai ở thanh thiếu niên. Trường Công lập Seattle lập luận rằng số vụ việc gia tăng có liên quan đến việc sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội, một xu hướng đang trở nên trầm trọng hơn sau đại dịch, khi những người trẻ tuổi thậm chí còn dành nhiều thời gian hơn cho các ứng dụng này. Vụ kiện cho biết sự thất bại rõ ràng của nền tảng trong việc bảo vệ người dùng trẻ tuổi khỏi những nội dung nguy hiểm “chỉ làm gia tăng cuộc khủng hoảng này”.

Chính phủ Mỹ dường như đồng ý với những điều trên. Một báo cáo gần đây có tên “Bảo vệ sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên” đã tập trung vào “tác động của công nghệ kỹ thuật số, đặc biệt là phương tiện truyền thông xã hội, đối với sức khỏe tâm thần và hạnh phúc của trẻ em”. Trong khi đó, ngành chăm sóc sức khỏe cũng theo một lộ trình tương tự: Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, Học viện Tâm thần Trẻ em và Vị thành niên Hoa Kỳ, và Hiệp hội Bệnh viện Nhi đồng gần đây cũng tuyên bố đây là trường hợp khẩn cấp quốc gia, xuất hiện cùng lúc với các báo cáo ảnh hưởng đến thanh thiếu niên.

CÁC BIG TECH PHẢN BIỆN ĐÃ CUNG CẤP NHIỀU CÔNG CỤ HỖ TRỢ

Trong một tuyên bố, TikTok cho biết họ không thể bình luận về các vụ kiện tụng đang diễn ra nhưng lưu ý rằng, để ưu tiên sự an toàn và hạnh phúc của thanh thiếu niên, hãng cung cấp quyền truy cập vào một loạt tài nguyên (chẳng hạn như Đường dây trợ giúp của Hiệp hội Rối loạn Ăn uống Quốc gia và Tự tử Quốc gia) trực tiếp từ ứng dụng và đã đưa ra các biện pháp kiểm soát của phụ huynh và các hạn chế khác về độ tuổi, bao gồm các giới hạn về nhắn tin trực tiếp và phát trực tiếp.

Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận. Meta đã xuất bản một bài đăng trên blog giải thích cách họ “phát triển hơn 30 công cụ để hỗ trợ thanh thiếu niên và gia đình trên các ứng dụng”.

José Castañeda, người phát ngôn của YouTube, công ty mẹ của Google, cho biết trong một tuyên bố: “Chúng tôi đã đầu tư rất nhiều vào việc tạo ra trải nghiệm an toàn cho trẻ em trên các nền tảng và đã giới thiệu các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ cũng như các tính năng chuyên dụng để ưu tiên sức khỏe các em. Ví dụ: thông qua Family Link, chúng tôi cung cấp cho cha mẹ khả năng đặt lời nhắc, giới hạn thời gian sử dụng thiết bị và chặn các loại nội dung cụ thể trên các thiết bị được giám sát”.

Trong một tuyên bố, người phát ngôn của Snap đã tìm cách tách Snapchat khỏi các loại phương tiện truyền thông xã hội. “Không có gì quan trọng đối với chúng tôi hơn là sự thịnh vượng của cộng đồng chúng ta”, tuyên bố viết. “Tại Snapchat, chúng tôi tuyển chọn nội dung từ những người sáng tạo và nhà xuất bản nổi tiếng, đồng thời sử dụng sự kiểm duyệt của con người để xem xét nội dung do người dùng tạo trước khi nội dung đó có thể tiếp cận lượng lớn khán giả, điều này làm giảm đáng kể sự lan truyền và khám phá nội dung có hại. Chúng tôi cũng hợp tác chặt chẽ với các tổ chức sức khỏe tâm thần hàng đầu để cung cấp các công cụ trong ứng dụng cho tín đồ Snapchat. Chúng tôi liên tục đánh giá cách chúng tôi tiếp tục làm cho nền tảng của mình an toàn hơn, bao gồm thông qua giáo dục, tính năng và biện pháp bảo vệ mới”.

Thanh thiếu niên có thể sở hữu một chiếc điện thoại thông minh, họ đang hoạt động tích cực trên mạng xã hội và họ có nhiều thời gian rảnh - một bộ ba vàng cho TikTok, Instagram và phần còn lại. Các công ty này thậm chí đã công nhận nhu cầu giữ chân người trẻ tuổi dán mắt vào ứng dụng của họ.

Tuy nhiên, trường học Seattle lập luận rằng các công ty này không chỉ thu hút thêm người dùng trẻ tuổi; mà còn cố để người dùng cá nhân cống hiến nhiều hơn cho nền tảng. Họ làm điều này bằng cách cố ý “khai thác tâm lý và sinh lý thần kinh của người dùng để ngày càng dành nhiều thời gian hơn cho nền tảng của họ”, đơn kiện lập luận.

GIA TĂNG SỐ VỤ TỰ TỬ, CỐ GẮNG TỰ TỬ TRONG THANH THIẾU NIÊN

Kết quả là các mô hình kinh doanh của họ đang “tạo ra một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần trong giới trẻ Mỹ”. Giống như phần còn lại của các trường học ở Mỹ, trường học của Seattle đã trải qua nhiều năm “gia tăng số vụ tự tử, cố gắng tự tử và các lần đến phòng cấp cứu liên quan đến sức khỏe tâm thần”. Rõ ràng là “một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên hiện có” đã có từ trước dịch Covid-19. Các nghiên cứu cho thấy những học sinh gặp khó khăn với sức khỏe tâm thần - từ lo lắng hoặc trầm cảm đến ý định tự tử - có nhiều khả năng bỏ học, lạm dụng ma túy và hành động trong lớp, tất cả đều ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng giáo dục học sinh của trường học.

Vụ kiện liên kết điều này với các dịch vụ sức khỏe tâm thần mà Trường Công lập Seattle cung cấp cho học sinh. Nhà trường giải thích, giáo viên được đào tạo để sàng lọc các triệu chứng sức khỏe tâm thần, sau đó giới thiệu chăm sóc cho học sinh, bao gồm cả các phòng khám hoạt động trong trường học. Những chi phí này không hề rẻ, và cuộc khủng hoảng này đang buộc các trường học ở Seattle phải cân nhắc một kế hoạch toàn diện hơn, tìm kiếm các nguồn tài trợ nhằm nỗ lực giảm tỷ lệ lo lắng, trầm cảm và “các chỉ số bi thảm khác về sức khỏe tâm thần đang gia tăng”.