Tìm giải pháp công nghệ cho tuần hoàn nhựa

Ngày 23/6, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng Unilever Việt Nam chính thức phát động cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giai đoạn 2026 - 2030.

Sự kiện đánh dấu bước mở rộng hợp tác công - tư nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhựa tại Việt Nam, tiếp nối nền tảng hợp tác được triển khai từ năm 2020. Trong 5 năm qua, mô hình hợp tác này đã góp phần thu gom và tái chế hơn 60.000 tấn rác thải nhựa thành bao bì và các sản phẩm hữu ích, đồng thời hỗ trợ các sáng kiến phân loại, tái chế và thực thi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).

Theo ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên đang trở thành xu hướng tất yếu, phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam. Ông kỳ vọng cuộc thi sẽ tiếp tục phát hiện các sáng kiến có giá trị, góp phần giảm thiểu ô nhiễm nhựa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực môi trường.

Ông Cường cho biết việc triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi từ mô hình kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, trong đó chất thải được quản lý và khai thác như một nguồn tài nguyên phục vụ phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cùng với việc hoàn thiện thể chế và chính sách, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động sự tham gia của doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng trong nghiên cứu, phát triển, ứng dụng các giải pháp tuần hoàn.

KẾT NỐI CÔNG NGHỆ, NGUỒN LỰC VÀ THỊ TRƯỜNG CHO CÁC GIẢI PHÁP XANH

Là một sáng kiến trọng tâm trong giai đoạn hợp tác mới, cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo trong toàn bộ chuỗi giá trị nhựa, từ thiết kế bao bì, vật liệu thay thế, công nghệ tái chế đến mô hình thu gom, phân loại, kinh doanh tuần hoàn và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.

Khác với các cuộc thi chỉ dừng ở việc tôn vinh ý tưởng, chương trình năm nay tập trung vào khả năng triển khai thực tế. Các giải pháp tiềm năng sẽ được kết nối với mạng lưới chuyên gia, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ phát triển và nhà đầu tư nhằm hoàn thiện mô hình, thử nghiệm và từng bước mở rộng quy mô.

Chương trình hướng tới ba mục tiêu chính. Thứ nhất, kết nối cung - cầu thực tế giữa các nhà đổi mới sáng tạo và những doanh nghiệp, tổ chức đang có nhu cầu ứng dụng giải pháp tuần hoàn nhựa.

Thứ hai, thúc đẩy dòng vốn cho đổi mới xanh, tạo thêm cơ hội để các giải pháp có tiềm năng tiếp cận nguồn lực tài chính, chuyên môn và mạng lưới đối tác phù hợp.

Thứ ba, góp phần tăng tốc chuyển đổi kép xanh - số, thông qua việc khuyến khích ứng dụng công nghệ, dữ liệu và tự động hóa vào các mô hình thu gom, phân loại, tái chế và quản lý dòng vật liệu.

Thực tế, mô hình trạm phân loại rác thải ứng dụng công nghệ do Unilever Việt Nam phối hợp với Công ty Cổ phần Công nghệ GRAC và UBND phường Tân Mỹ (TP.HCM) triển khai gần đây đã cho thấy khả năng đưa các sáng kiến từ cuộc thi vào vận hành thực tế khi được kết nối với nhu cầu của địa phương và doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam, cho rằng chuyển đổi xanh bắt đầu từ việc nhìn nhận nhựa không phải là rác thải mà là một nguồn tài nguyên có thể quay trở lại phục vụ đời sống thông qua các mô hình tuần hoàn.

Theo đại diện Unilever Việt Nam, những thay đổi mang tính hệ thống trong quản lý rác thải nhựa đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và khu vực tư nhân. Mô hình hợp tác công - tư được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực thúc đẩy hình thành hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn nhựa đồng bộ, bền vững hơn trong giai đoạn tới.

Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn Nhựa 2026” dự kiến mở nhận hồ sơ từ giữa tháng 7/2026, trải qua ba vòng tuyển chọn, đánh giá và tập huấn trước khi công bố kết quả vào quý I/2027.