Trung Quốc trợ giá điện cho các “ông lớn” công nghệ nhằm thúc đẩy chip AI nội địa

Chính phủ Trung Quốc đang đẩy mạnh một chương trình trợ giá năng lượng quy mô lớn, cắt giảm tới một nửa hóa đơn điện cho các trung tâm dữ liệu lớn trong nước. Động thái này nằm trong nỗ lực mới nhất của Bắc Kinh nhằm thúc đẩy ngành sản xuất chip nội địa và giảm phụ thuộc vào các công nghệ nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ.

TĂNG CƯỜNG ƯU ĐÃI NĂNG LƯỢNG ĐỂ BÙ ĐẮP KHOẢNG CÁCH CÔNG NGHỆ

Thông tin được hãng tin Financial Times đăng tải cho biết chính quyền địa phương ở nhiều tỉnh đã tăng cường ưu đãi điện năng dành cho các tập đoàn công nghệ hàng đầu như ByteDance, Alibaba và Tencent. Những doanh nghiệp này vốn đang phải đối mặt với chi phí điện tăng cao kể từ khi Bắc Kinh cấm mua chip trí tuệ nhân tạo (AI) của Nvidia, tập đoàn dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực GPU AI.

Các khoản trợ giá mới xuất hiện sau khi một loạt doanh nghiệp công nghệ lớn phàn nàn với cơ quan quản lý về chi phí vận hành tăng mạnh khi buộc phải chuyển sang sử dụng chip trong nước do Huawei và Cambricon sản xuất. Hầu hết các loại chip này hiện kém hiệu quả năng lượng hơn so với sản phẩm của Nvidia, khiến chi phí điện tiêu thụ cao hơn đáng kể.

Để giải quyết vấn đề này, chính quyền các tỉnh có nhiều trung tâm dữ liệu như Cam Túc (Gansu), Quý Châu (Guizhou) và Nội Mông (Inner Mongolia) đã đưa ra chính sách giảm giá điện tới 50% cho các cơ sở sử dụng chip nội địa. Các trung tâm dữ liệu vẫn vận hành bằng chip nước ngoài – chẳng hạn của Nvidia – không được hưởng ưu đãi này.

Theo các chuyên gia, động thái trên là một bước đi chiến lược trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm giảm sự lệ thuộc vào công nghệ Mỹ và xây dựng chuỗi cung ứng chip độc lập, qua đó tăng cường vị thế trong cuộc đua AI toàn cầu.

Hiện nay, để tạo ra cùng một lượng sức mạnh tính toán – đo bằng “token” – các chip AI Trung Quốc cần lượng điện cao hơn từ 30% đến 50% so với dòng chip Nvidia H20. Huawei, nhà sản xuất chip hàng đầu của Trung Quốc, đã tìm cách khắc phục nhược điểm này bằng cách kết nối nhiều chip Ascend 910C thành các cụm lớn nhằm nâng cao hiệu năng tổng thể. Tuy nhiên, phương án này cũng khiến chi phí điện năng vận hành tăng cao hơn nữa.

CẠNH TRANH THU HÚT TRUNG TÂM DỮ LIỆU VÀ THAM VỌNG TỰ CHỦ CHIP AI

Theo hãng tin Reuters, các công ty công nghệ Trung Quốc hiện vừa thuê ngoài năng lực tính toán từ các nhà vận hành trung tâm dữ liệu, vừa tự xây dựng hạ tầng riêng để đáp ứng nhu cầu tăng vọt trong các lĩnh vực như AI tạo sinh, điện toán đám mây và phân tích dữ liệu quy mô lớn. Dù phải đối mặt với chi phí điện cao hơn khi sử dụng chip nội địa, Trung Quốc vẫn có lợi thế nhờ mạng lưới điện quốc gia tập trung, với nguồn năng lượng rẻ và xanh hơn Mỹ, cùng nguồn cung ổn định trong ngắn hạn.

Các tỉnh giàu tài nguyên năng lượng như Cam Túc, Quý Châu và Nội Mông đang trở thành điểm nóng mới của ngành trung tâm dữ liệu. Nhằm thu hút các dự án quy mô lớn, chính quyền địa phương cạnh tranh quyết liệt, tung ra hàng loạt chính sách hỗ trợ – từ trợ giá điện năng, ưu đãi thuế, đến gói tài chính bằng tiền mặt. Một số gói hỗ trợ, theo nguồn tin trong ngành, đủ để trang trải chi phí vận hành của trung tâm dữ liệu trong vòng một năm.

Giá điện công nghiệp tại các tỉnh này vốn đã rẻ hơn khoảng 30% so với các khu vực ven biển phát triển như Thượng Hải hay Quảng Đông. Sau khi được trợ giá thêm, giá điện chỉ còn khoảng 0,4 nhân dân tệ/kWh, tương đương 5,6 cent Mỹ, so với mức 9,1 cent Mỹ/kWh trung bình tại Mỹ (theo số liệu tháng 8 từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ).

Trong khi đó, tại Mỹ, sự phân mảnh của lưới điện khiến giá năng lượng chênh lệch đáng kể giữa các bang. Các tập đoàn như Meta hay xAI của Elon Musk thậm chí phải tự xây dựng nhà máy phát điện gần cụm trung tâm dữ liệu của mình để cắt giảm chi phí vận hành.

Việc Trung Quốc áp dụng trợ giá điện quy mô lớn cho các trung tâm dữ liệu sử dụng chip nội địa cho thấy sự quyết liệt của Bắc Kinh trong chiến lược AI tự chủ. Không chỉ giúp các “ông lớn” công nghệ giảm gánh nặng chi phí, chính sách này còn tạo đòn bẩy cho ngành bán dẫn nội địa – từ tăng quy mô sản xuất đến cải thiện hiệu năng chip.

Nếu chương trình này phát huy hiệu quả, Trung Quốc có thể rút ngắn khoảng cách công nghệ với Mỹ và củng cố vị thế là trung tâm AI hàng đầu châu Á trong vài năm tới. Tuy nhiên, giới quan sát cũng cảnh báo rằng, việc phụ thuộc vào trợ giá năng lượng có thể khiến doanh nghiệp thiếu động lực nâng cao hiệu suất công nghệ, trong khi nguy cơ tăng phát thải và tiêu thụ điện vẫn là thách thức dài hạn cho mục tiêu phát triển bền vững.

Hiện ByteDance, Alibaba và Tencent đều từ chối bình luận, trong khi các cơ quan chính quyền liên quan – bao gồm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) cùng các địa phương Cam Túc, Quý Châu và Nội Mông – chưa đưa ra phản hồi chính thức.