Trung Quốc vượt Mỹ trên bảng xếp hạng TOP500 siêu máy tính nhanh nhất thế giới
Thanh Minh
06/07/2026
Sau ba năm đứng ngoài bảng xếp hạng TOP500, Trung Quốc đã trở lại đầy ấn tượng khi siêu máy tính LineShine vươn lên vị trí số một thế giới trong bảng xếp hạng tháng 6/2026...
Tuy nhiên, thành tích này chủ yếu phản ánh năng lực tính toán hiệu năng cao (HPC), trong khi giới chuyên gia cho rằng đây chưa phải là thước đo cho sức mạnh thực sự trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
TRỞ LẠI TOP500 SAU BA NĂM, TRUNG QUỐC GIÀNH VỊ TRÍ SỐ MỘT
Theo bảng xếp hạng TOP500 công bố tháng 6/2026, siêu máy tính LineShine của Trung Quốc đạt hiệu năng 2,198 exaflop trên bài kiểm tra HPL (High Performance Linpack), vượt qua El Capitan của Mỹ - hệ thống trước đó giữ vị trí dẫn đầu với 1,809 exaflop.
LineShine được đặt tại Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia Thâm Quyến (National Supercomputing Centre in Shenzhen) và sử dụng hoàn toàn các bộ xử lý do Trung Quốc tự thiết kế. Đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc trở lại bảng xếp hạng TOP500 sau ba năm ngừng gửi hệ thống tham gia đánh giá trong bối cảnh Mỹ siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với chip và công nghệ điện toán tiên tiến.
Việc LineShine xuất hiện đã nâng số lượng siêu máy tính đạt hiệu năng trên một exaflop theo chuẩn HPL từ bốn lên năm hệ thống, bao gồm LineShine, El Capitan, Frontier, Aurora và JUPITER Booster của Đức. Tuy nhiên, TOP500 cũng lưu ý rằng bảng xếp hạng chỉ phản ánh các hệ thống được chủ động gửi tham gia đánh giá, chứ không đại diện cho toàn bộ các siêu máy tính đang vận hành trên thế giới.
Mặc dù Trung Quốc giành lại vị trí dẫn đầu trên TOP500, nhiều chuyên gia được Reuters dẫn lời cho rằng điều này không đồng nghĩa LineShine là siêu máy tính mạnh nhất dành cho các tác vụ AI.
Theo họ, cần phân biệt rõ giữa năng lực tính toán hiệu năng cao truyền thống và sức mạnh xử lý các mô hình AI quy mô lớn, vốn phụ thuộc nhiều vào kiến trúc phần cứng và bộ tăng tốc chuyên dụng.
THÀNH TÍCH ẤN TƯỢNG NHƯNG CHƯA PHẢN ÁNH SỨC MẠNH AI
TOP500 xếp hạng các siêu máy tính chủ yếu dựa trên bài kiểm tra HPL, vốn đo tốc độ giải các hệ phương trình tuyến tính mật độ cao - một chuẩn đánh giá truyền thống trong lĩnh vực tính toán hiệu năng cao (HPC). Tổ chức này cũng nhấn mạnh không có một bài kiểm tra đơn lẻ nào có thể phản ánh toàn diện hiệu năng của một hệ thống.
Đối với HPL-MxP - bài kiểm tra sử dụng độ chính xác hỗn hợp, phù hợp hơn với các khối lượng công việc AI và hệ thống dùng nhiều bộ tăng tốc - LineShine chỉ đứng thứ tư với hiệu năng 7,92 exaflop. Trong khi đó, hệ thống lại dẫn đầu bài kiểm tra HPCG với mức 22 petaflop.
Theo TOP500, kết quả HPL-MxP của LineShine phù hợp với một kiến trúc chỉ sử dụng CPU, không tích hợp các bộ tăng tốc chuyên dụng cho tính toán độ chính xác thấp - thành phần vốn đóng vai trò quan trọng trong việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI hiện đại.
LineShine được xây dựng trên nền tảng LingKun do Trung Quốc phát triển, sử dụng bộ xử lý LX2 gồm 304 lõi, kết nối tốc độ cao LingQi và hệ điều hành Kylin OS. Toàn hệ thống có khoảng 13,79 triệu lõi xử lý, hoạt động ở xung nhịp 1,55 GHz.
Siêu máy tính này tiêu thụ khoảng 42,2 MW điện, đạt hiệu suất năng lượng 52,07 gigaflop trên mỗi watt.
Reuters dẫn lời các chuyên gia công nghệ và chính sách cho rằng vị trí số một của LineShine trên TOP500 không nên được hiểu là hệ thống dẫn đầu về AI. Jimmy Goodrich, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Xung đột và Hợp tác Toàn cầu thuộc Đại học California, nhận định nếu các hãng công nghệ vận hành hạ tầng AI quy mô lớn cùng tham gia TOP500, LineShine sẽ khó lọt vào nhóm năm hệ thống mạnh nhất.
Thực tế, phần lớn các hạ tầng AI lớn hiện nay thuộc sở hữu của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây như Microsoft, Amazon hay Google. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này hầu như không gửi hệ thống của mình tham gia quy trình đánh giá của TOP500, khiến bảng xếp hạng không phản ánh đầy đủ năng lực điện toán AI toàn cầu.
Nghiên cứu do Epoch AI công bố năm 2025 cho thấy khoảng 80% tổng năng lực của các siêu máy tính AI trong bộ dữ liệu nghiên cứu thuộc về doanh nghiệp tư nhân, tăng mạnh so với khoảng 40% vào năm 2019. Mỹ chiếm khoảng 75% tổng năng lực AI trong bộ dữ liệu này, trong khi Trung Quốc chiếm khoảng 15%.
Epoch AI cũng ghi nhận hiệu năng của các siêu máy tính AI đã tăng gấp đôi sau mỗi chín tháng trong giai đoạn 2019-2025, còn chi phí đầu tư phần cứng và nhu cầu điện năng tăng gấp đôi mỗi năm.
Một ví dụ tiêu biểu là Colossus của xAI, được nghiên cứu này xác định là siêu máy tính AI có hiệu năng cao nhất trong bộ dữ liệu tính đến tháng 3/2025, với khoảng 200.000 chip AI được triển khai.
CUỘC ĐUA CÔNG NGHỆ TIẾP TỤC NÓNG LÊN DƯỚI SỨC ÉP KIỂM SOÁT XUẤT KHẨU
Trung Quốc từng lần đầu vươn lên dẫn đầu TOP500 vào năm 2010 và nhiều lần thay phiên giữ vị trí số một với Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, nước này đã ngừng gửi hệ thống tham gia bảng xếp hạng sau khi Mỹ liên tiếp áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm hạn chế khả năng tiếp cận chip tiên tiến và công nghệ điện toán, bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump và tiếp tục dưới thời Tổng thống Joe Biden.
Theo Addison Snell, CEO của Intersect360 Research, điểm đáng chú ý nhất không nằm ở việc LineShine đứng đầu bảng xếp hạng, mà ở quyết định của Trung Quốc quay trở lại TOP500.
Ông cho rằng động thái này cho thấy Bắc Kinh mong muốn đạt được sự công nhận từ cộng đồng quốc tế đối với năng lực thiết kế chip trong nước sau nhiều năm chịu sức ép từ các lệnh hạn chế công nghệ.
Dù vậy, các thông số kỹ thuật được công bố của LineShine không cho thấy hệ thống sử dụng các chip AI tiên tiến. Reuters nhận định nguyên nhân nhiều khả năng là các công cụ sản xuất loại chip này vẫn nằm trong danh mục bị Mỹ kiểm soát xuất khẩu.
Theo Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ, các quy định được ban hành vào tháng 12/2024 nhằm hạn chế khả năng Trung Quốc sản xuất chất bán dẫn tiên tiến và phát triển AI thông qua việc kiểm soát thiết bị chế tạo bán dẫn cùng một số phần mềm và công nghệ liên quan.
Jimmy Goodrich nhận định Trung Quốc dường như muốn sử dụng kết quả TOP500 để phản bác quan điểm cho rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đã phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, theo ông, các thông số kỹ thuật được công bố cũng đồng thời phản ánh những giới hạn nhất định của LineShine trong các ứng dụng AI.
Đáng chú ý, bảng xếp hạng TOP500 được công bố cùng tuần Tổng thống Mỹ Donald Trump ký các sắc lệnh hành pháp mới về điện toán lượng tử, trong đó có nhiều biện pháp nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu và phát triển các công nghệ lượng tử của Mỹ.
Các chuyên gia quốc tế sẽ thảo luận về ứng dụng AI, chuyển đổi số hàng hải và hoàn thiện chính sách quản lý nguồn lợi biển tại tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026...
Trung Quốc đang thúc đẩy tham vọng xuất khẩu năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), với việc đưa vào vận hành cụm máy tính AI đầu tiên sử dụng chip Ascend 950DT mới nhất của Huawei, được thiết kế chuyên biệt để phục vụ khách hàng nước ngoài…
Theo NVIDIA, trong 5 năm qua, số lượng bộ xử lý lượng tử được triển khai tại các trung tâm siêu máy tính đã tăng gần 7 lần. Hiện có gần 30 trung tâm siêu máy tính trên thế giới đang trong quá trình triển khai hơn 50 bộ xử lý lượng tử...
Vòng chung kết tổng vòng loại Việt Nam của Predator League 2027 đã khép lại ngày 15/11, với hai nhà vô địch Saigon Warriors ở bộ môn Liên Minh Huyền Thoại và Fancy United Esports ở bộ môn VALORANT. Cùng các đội tuyển khác, những đại diện Việt Nam sẽ tiếp tục tranh tài tại Chung kết khu vực APAC với tổng giải thưởng lên đến 400.000 USD.
Trong khi các lãnh đạo công nghệ dự báo AI có thể chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5-10 năm tới, giới điều hành ngành dược cho rằng kỳ vọng này còn xa thực tế...
Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...
Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...
Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…
Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).
Diamond Foundry công bố chế tạo thành công tinh thể kim cương đơn tinh thể đường kính 200 mm, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực đưa một trong những vật liệu dẫn nhiệt tốt nhất tự nhiên vào ngành công nghiệp bán dẫn...