AI là "lực đẩy thị trường" mạnh mẽ nhất để giải bài toán năng lượng

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo làn sóng đầu tư hạ tầng lớn chưa từng có trong lịch sử. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất của làn sóng này không nằm ở công nghệ hay nhà máy, mà ở năng lượng.

Lĩnh vực năng lượng đang tăng trưởng với tốc độ không tương xứng như AI. Ngay tại Mỹ, giá điện đang tăng lên, và trong xã hội cũng đã xuất hiện làn sóng phản đối việc mở rộng hạ tầng.

AI ĐÃ MANG LẠI ĐỘNG LỰC THỊ TRƯỜNG ĐỦ LỚN ĐỂ NÂNG CẤP LƯỚI ĐIỆN, CẢI TIẾN CÔNG NGHỆ NĂNG LƯỢNG 

Chia sẻ tại sự kiện 3DEXPRIENCE World 2026, CEO Jensen Huang của Nvidia cho biết trí tuệ nhân tạo, hay đúng hơn là việc “công nghiệp hóa trí tuệ”, là một loại hạ tầng cho xã hội.

“Trí tuệ nhân tạo là hạ tầng theo đúng nghĩa đen”, ông Huang nói. “Bởi mọi xã hội đều cần đến AI, mọi ngành đều cần đến AI, mọi công ty đều cần đến AI”. CEO Nvidia nhấn mạnh “lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta đang có khả năng tạo ra và sản xuất trí tuệ nhân tạo ở quy mô lớn. Vì vậy, không có quốc gia nào, không có xã hội nào, không có công ty nào có thể bị bỏ lại phía sau”.

“Chính vì thế, AI là hạ tầng, giống như nước, điện hay internet. Mọi công ty cần nó, mọi quốc gia cần nó, mọi người đều cần nó”.

Chính vì vai trò đó, sự bùng nổ của AI đang tạo ra áp lực chưa từng có lên lĩnh vực năng lượng – một ngành vốn phát triển chậm hơn nhiều so với máy tính và công nghệ số. Nhưng theo CEO Nvidia Jensen Huang, AI – chứ không phải các chính sách hành chính – đang trở thành lực đẩy thị trường mạnh mẽ nhất để giải bài toán năng lượng.

“Ngành năng lượng, xét về mặt lịch sử, rõ ràng không phát triển nhanh như ngành máy tính hay công nghệ. Điều đó là sự thật”, ông nói. “Và hiện nay, với sự tăng trưởng bùng nổ của AI – ngành phát triển nhanh nhất trong thời hiện đại – áp lực đang đè nặng lên lĩnh vực năng lượng”.

Tuy nhiên, ông cũng nêu quan điểm đáng chú ý: “Đây là lần đầu tiên chúng ta có một lực đẩy thị trường khổng lồ, mang tính đại chúng, để thúc đẩy việc nâng cấp và mở rộng lưới điện của mọi quốc gia”.

Ông nói: “Phần lớn hệ thống điện trên thế giới đều đã khá cũ kỹ, lạc hậu, bởi năng lượng là lĩnh vực đã tồn tại rất lâu. Giờ đây, lần đầu tiên, chúng ta có một động lực thị trường đủ lớn để nâng cấp lưới điện, mở rộng năng lực phát điện và cải tiến công nghệ năng lượng trên phạm vi toàn cầu”.

"KHÔNG CÓ GÌ MẠNH MẼ BẰNG LỰC ĐẨY CỦA THỊ TRƯỜNG"

CEO Nvidia nhấn mạnh năng lượng bền vững đã gặp rất nhiều khó khăn, bởi động lực chủ yếu của năng lượng bền vững lúc đó là động lực xã hội chứ không phải động lực thị trường.

“Động lực xã hội là một động lực tốt, mối lo ngại về biến đổi khí hậu cũng rất quan trọng, nhưng không có gì mạnh mẽ bằng lực đẩy của thị trường, bởi chính tại đó bánh đà kinh tế mới thực sự vận hành”, ông nói.

Theo đó, ông cho rằng lần đầu tiên, thế giới đang có một lực đẩy thị trường cực lớn để nâng cao năng lực năng lượng bền vững trên toàn cầu, từ điện hạt nhân, điện mặt trời cho tới nhiều nguồn khác.

“Có một khái niệm rất quan trọng mà mọi xã hội đều cần hiểu: nếu muốn có ổn định xã hội và phát triển bền vững, bạn cần tăng trưởng kinh tế; để có tăng trưởng kinh tế, bạn cần tăng trưởng năng lượng; và để năng lượng có thể tăng trưởng, bạn cần cho phép các lực thị trường vận hành”.

“Giờ đây, toàn bộ bánh đà đó đã được lắp ráp lại với nhau. Tôi tin rằng khi mọi thứ bắt đầu chuyển động, từng cộng đồng, từng quốc gia, từng nhà lãnh đạo sẽ nhận ra rằng động cơ kinh tế này đang giúp họ giải quyết rất nhiều vấn đề”.

Theo ông, không thể giải quyết các vấn đề xã hội nếu không có nguồn lực tài chính, và AI đang mở ra cơ hội để nguồn lực đó xuất hiện. “Tôi tin rằng tăng trưởng năng lượng sẽ mang lại tác động tích cực, quốc gia này nối tiếp quốc gia khác, khi các nhà lãnh đạo ngày càng nhận ra rằng tăng trưởng năng lượng là điều kiện cần cho ổn định xã hội, bền vững xã hội và cả bền vững khí hậu. Tất cả những mục tiêu đó sẽ được thúc đẩy thông qua tăng trưởng năng lượng, và động lực phía sau chính là trí tuệ nhân tạo”.

ĐỢT XÂY DỰNG HẠ TẦNG LỚN NHẤT TRONG LỊCH SỬ LOÀI NGƯỜI

Theo CEO Nvidia, tác động của AI đã bắt đầu phản ánh rõ ràng trên thị trường tài chính và công nghiệp năng lượng. “Giá cổ phiếu của các công ty trong ngành đang tăng trưởng rất tốt. Các công ty năng lượng bền vững, các công ty điện hạt nhân, các doanh nghiệp phát điện, từ Mitsubishi, Siemens cho tới GE, tất cả đều đang hoạt động rất hiệu quả. Ngành năng lượng đang làm ăn rất tốt, và lý do chính là lực đẩy thị trường đến từ AI”.

Ông gọi đây là đợt xây dựng hạ tầng lớn nhất trong lịch sử loài người, không chỉ giới hạn ở trung tâm dữ liệu hay nhà máy AI, mà lan sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Thậm chí, theo ông, trong dài hạn chi phí năng lượng có thể giảm. “Khi nguồn cung tăng lên và lưới điện được hiện đại hóa, chi phí năng lượng sẽ giảm.”

Theo CEO Pascal Daloz của Dassault Systèmes, bài toán năng lượng không chỉ nằm ở nhu cầu, mà còn ở hiệu quả sử dụng. “Nhu cầu năng lượng tăng mạnh do AI, nhưng song song với đó, chúng ta cũng có cơ hội nâng cao hiệu quả của toàn bộ hệ thống hiện tại. Rất nhiều khâu trong các nhà máy sản xuất có thể được tối ưu hóa nhờ AI”.

Ông Pascal Daloz cho rằng AI không chỉ tiêu thụ năng lượng, mà còn giúp các ngành công nghiệp tiết kiệm và sử dụng năng lượng thông minh hơn, qua đó làm giảm áp lực tổng thể lên hệ thống.