Hacker huyền thoại Pablos Holman: Các nước đang phát triển như Việt Nam nắm giữ "chìa khóa" mà cường quốc không có

Tại sự kiện 3DEXPERIENCE World 2026, Pablos Holman, nhà phát minh và hacker nổi tiếng với nhiều bằng sáng chế, đã có bài phát biểu truyền cảm hứng. Ông Pablos Holman cũng đã có buổi chia sẻ bên lề, đặc biệt ông nhấn mạnh các nước đang phát triển, như Việt Nam, hoàn toàn có thể triển khai công nghệ, xây dựng ngành công nghiệp mới, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu “mà không cần bắt đầu từ số 0”.

Pablos Holman là tác giả bán chạy của cuốn Deep Future (xuất bản năm 2025 bởi FORBES) và là một trong những diễn giả được săn đón nhất thế giới, được nhiều người biết đến như nhà tương lai học công nghệ số 1 thế giới, đồng thời là một trong những chuyên gia hàng đầu về: AI, Robotics, Sản xuất, Dữ liệu, Công nghệ mới nổi, Blockchain và An ninh mạng. 

Pablos Holman không chỉ nói về tương lai – ông tạo ra tương lai – với vai trò là một nhà phát minh sở hữu hơn 70 bằng sáng chế! Các bài TED talk, các bài diễn thuyết và phỏng vấn của Pablos đã trở nên lan truyền mạnh mẽ trên mạng, với hơn 35 triệu lượt xem. Pablos là một trong những nhà đổi mới, nhà phát minh và hacker xuất sắc nhất thế giới, với cái nhìn độc đáo về giải quyết vấn đề và phát triển công nghệ mới.

Ông cũng là một trong những bộ óc sáng lập ban đầu chế tạo tàu vũ trụ tại Blue Origin cùng Jeff Bezos, và ông đã tạo ra chiếc máy in 3D đầu tiên trên thế giới có thể in thực phẩm, đồng thời giúp tạo ra máy in 3D bán chạy số 1 thế giới, Makerbot. Năm 2019, ông xuất hiện với tư cách là chuyên gia nổi bật xuyên suốt bộ phim tài liệu được đánh giá cao "Machine". Ngày nay, Pablos đang dẫn dắt Deep Future Investments đầu tư vào các startup đang hiện thực hóa khoa học viễn tưởng (sử dụng các công nghệ mới nổi) để giải quyết những vấn đề lớn nhất trên thế giới.

CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN NẮM GIỮ "CHÌA KHÓA" MÀ CƯỜNG QUỐC KHÔNG CÓ

Theo ông Pablos Holman, một trong những lợi thế lớn nhất của các nước đang phát triển, như Việt Nam, là khả năng tiếp cận những vấn đề mà các cường quốc như Mỹ hay châu Âu không thể giải quyết.

"Trong khi Mỹ bị ràng buộc bởi luật pháp phức tạp và châu Âu bị cản trở bởi quy định chồng chéo, các nước như Thái Lan, Malaysia hay Việt Nam có thể thử nghiệm và triển khai những công nghệ mới mà không gặp rào cản tương tự", ông Pablos Holman nói.

Bởi vì, điểm mấu chốt không phải là phát minh ra công nghệ từ đầu, mà là áp dụng những công nghệ đã sẵn sàng, tối ưu hóa quy trình, và xây dựng ngành công nghiệp mới ngay tại địa phương. Tuy vậy, ông nhấn mạnh nhiều quốc gia đang bỏ lỡ cơ hội này. Ngoài Israel, UAE và Singapore – những nơi chủ động thu hút công nghệ và xây dựng ngành mới – rất ít quốc gia phát triển chiến lược tương tự.

"Việt Nam, Thái Lan và nhiều nước khác hoàn toàn có thể tận dụng lợi thế về quy định pháp lý và nguồn lực để triển khai công nghệ, xây dựng ngành công nghiệp mới, và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu mà không cần bắt đầu từ số 0".

"HÃY CHƠI ĐÚNG THẾ MẠNH CỦA MÌNH, ĐỪNG GIẢ VỜ GIỎI THỨ MÌNH KHÔNG GIỎI"

Đặc biệt, ông Pablos Holman cho rằng “có một vấn đề cốt lõi mà chúng ta đang hiểu sai”, đó là nói các doanh nghiệp cần phải “hoặc là đổi mới, hoặc là chết”. Theo ông, phần “chết” thì khá hiển nhiên, “nhưng phần “đổi mới” thì không phải là thứ mà doanh nghiệp thực sự giỏi”.

“Điều này càng đúng hơn khi tổ chức càng lớn. Lý do là vì các tổ chức lớn – dù là doanh nghiệp, hệ thống giáo dục, y tế, chính phủ hay thậm chí là tôn giáo – đều dần hình thành một “hệ miễn dịch”. Và nhiệm vụ của hệ miễn dịch đó là triệt tiêu rủi ro. Mà thứ trông giống rủi ro nhất chính là sự thay đổi. Đây là lý do vì sao các công ty lớn rất tệ trong đổi mới sáng tạo”, ông Pablos Holman nói.

Ông cho biết: “Ở Mỹ, chúng tôi đã học được bài học này từ những năm 1980. Trước đây, cách các tập đoàn lớn của Mỹ vận hành là xây dựng các phòng R&D nội bộ để phát minh ra thế hệ công nghệ tiếp theo cho chính công ty mình. Nhưng R&D đã bị các startup “đánh bại”. Kết quả là chúng tôi đóng cửa R&D và thay thế bằng M&A”.

Ngày nay, các tập đoàn lớn của Mỹ hầu như không còn R&D nữa, họ có M&A (mua bán và sáp nhập). Họ quan sát toàn bộ hệ sinh thái startup, theo dõi, chờ đợi cho đến khi có ai đó tạo ra thứ gì tốt hơn những gì họ đang có, rồi mua lại và đưa nó vào hệ thống marketing toàn cầu, sản xuất, phân phối – tức là những thứ mà họ thực sự giỏi.

“Điều đó có nghĩa là hãy chơi đúng với thế mạnh của mình. Hãy xác định rõ bạn giỏi cái gì, và đừng giả vờ rằng bạn giỏi những thứ mà bạn không giỏi”, ông Pablos Holman nói. “Hãy chơi đúng với thế mạnh của mình”.

“Tôi đã đi khắp thế giới và thấy rất nhiều nơi tự gọi mình là “Thung lũng Silicon của Mỹ Latinh”, “Thung lũng Silicon của châu Âu”.... Theo tôi, đó đều là những lời nói dối. Họ không trung thực với chính mình về những gì cần thiết để tạo ra một startup thực thụ. Bởi vì, để trở thành “thung lũng Silicon” đòi hỏi cả một hệ sinh thái, và một tư duy văn hóa chấp nhận rủi ro – thứ không thể tạo ra trong một sớm một chiều.

CẦN HÀNG TRĂM ĐỘT PHÁ NỮA MÁY TÍNH LƯỢNG TỬ MỚI TRỞ THÀNH HIỆN THỰC

Nói về máy tính lượng tử, ông Pablos Holman cho rằng khái niệm “lượng tử” đã bị lạm dụng quá nhiều. Trong phần lớn trường hợp, nó không mang ý nghĩa thực chất. Theo ông, thế giới vẫn đang ở giai đoạn mà để máy tính lượng tử đi vào hoạt động thương mại thực tế, cần đến những đột phá gần như “kỳ tích”. Mỗi tháng bạn lại thấy một tiêu đề báo nói về “đột phá lớn” trong máy tính lượng tử, nhưng thực tế là chúng ta sẽ còn cần hàng trăm đột phá nữa.

“Tôi cho rằng nhiều người đang không trung thực về việc chúng ta sẽ tiến xa đến đâu và nhanh đến mức nào trong điện toán lượng tử. Thực tế là chúng ta có thể an tâm bỏ qua máy tính lượng tử trong ít nhất một thập kỷ nữa trước khi nó trở nên có ý nghĩa về mặt thương mại”, ông nói.

Sự thật là máy tính hiện nay đã cực kỳ mạnh. Thế giới đã có những hệ thống khổng lồ, rất nhanh, với tiềm năng chưa được khai thác hết. Theo ông, thay vì mơ mộng về máy tính lượng tử thì hãy dùng thời gian đó để khai thác tốt hơn những gì chúng ta đang có.

“Không nhiều người sẵn sàng nói thẳng điều này, vì họ thường đã đầu tư vào công nghệ lượng tử và có lý do để hy vọng. Nhưng tôi đã nói điều này suốt 15 năm qua, và cho đến giờ tôi vẫn đúng. Tôi nghĩ ít nhất trong 5 năm nữa, có thể là 10 năm, tình hình vẫn như vậy. Bạn sẽ tiếp tục thấy những tiêu đề “đột phá lượng tử” xuất hiện hàng tháng, nhưng sẽ không có một máy tính lượng tử thực sự hữu dụng”, ông nói.

Tuy vậy, Pablos Holman cho rằng về lâu dài, chúng ta vẫn muốn có máy tính lượng tử, vì nó sẽ giúp giải quyết những bài toán cực kỳ khó, như mô phỏng khí hậu hay các hệ thống phức tạp khác.