Bước tiến trong nỗ lực tự cung tự cấp công nghệ của Trung Quốc

Viện nghiên cứu Damo Academy của Alibaba mới đây đã tung ra thiết kế bộ xử lý trung tâm (CPU) XuanTie C930 do đơn vị bán dẫn T-Head của tập đoàn phát triển. Con chip này được thiết kế để phục vụ các ứng dụng tính toán hiệu năng cao, bao gồm máy chủ trung tâm dữ liệu và phương tiện tự vận hành, theo thông tin từ South China Morning Post.

Damo cho biết, C930 sẽ bắt đầu giao hàng cho khách từ tháng này nhưng không tiết lộ số lượng cụ thể. Tại sự kiện ra mắt ở Bắc Kinh, viện nghiên cứu này tuyên bố rằng, thiết kế CPU của họ hiện đã sẵn sàng để cấp phép cho các nhà phát triển vi mạch (IC). 

“Mô hình nguồn mở sẽ giúp xây dựng một hệ sinh thái RISC-V toàn cầu bao trùm và hợp tác, biến hệ sinh thái này thành động lực mới của ngành công nghiệp chip”, Ni Guangnan từ Viện Kỹ thuật Trung Quốc, phát biểu tại sự kiện. 

RISC-V là kiến trúc bộ lệnh mã nguồn mở được sử dụng để phát triển bộ xử lý tùy chỉnh cho nhiều ứng dụng khác nhau. Đối với các nhà thiết kế chip Trung Quốc, RISC-V đã trở thành một lựa chọn thay thế khả thi cho các kiến trúc độc quyền như x86 của Intel – vốn thống trị thị trường máy tính cá nhân – hay kiến trúc Arm của công ty Arm Holdings – được sử dụng rộng rãi trong ngành điện thoại thông minh.   

RISC-V cho phép các công ty Trung Quốc tự do thiết kế và sản xuất chip mà không bị ràng buộc bởi các giấy phép độc quyền.

Sáng kiến nguồn mở mới nhất của Alibaba không chỉ thể hiện tiến bộ của doanh nghiệp này trong lĩnh vực thiết kế chip RISC-V suốt những năm qua, mà còn phản ánh quyết tâm của Trung Quốc trong việc vượt qua các lệnh trừng phạt từ Mỹ. 

Việc tiếp cận công nghệ bán dẫn tiên tiến và thiết bị sản xuất chip của Trung Quốc đã bị gián đoạn từ những hạn chế thương mại từ Mỹ. Trong khi đó, nhu cầu trong nước đang gia tăng mạnh mẽ khi các dự án trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ.

“Giống như cách DeepSeek thách thức sự độc quyền của OpenAI bằng các lợi thế về nguồn mở, chi phí thấp và hiệu năng cao, RISC-V cũng thể hiện tiềm năng đáng kể trong kỷ nguyên AI”, nhóm phân tích của Guotai Junan Securities nhận định trong một báo cáo mới nhất.   

Bước đột phá của DeepSeek nằm ở việc phát triển các mô hình AI nguồn mở tiên tiến, như V3 và R1, với chi phí và yêu cầu tính toán thấp hơn nhiều so với các dự án mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của các tập đoàn công nghệ lớn. 

LLM là công nghệ nền tảng của các dịch vụ AI tạo sinh như ChatGPT của OpenAI, Ernie Bot của Baidu và chatbot cùng tên của DeepSeek. 

Công nghệ nguồn mở cho phép cộng đồng tiếp cận mã nguồn của một chương trình, tạo điều kiện cho các nhà phát triển bên thứ ba sửa đổi, chia sẻ thiết kế, khắc phục lỗi hoặc mở rộng chức năng. Trong nhiều thập kỷ qua, công nghệ nguồn mở đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển của ngành công nghệ Trung Quốc. 

“Các cơ hội sẽ xuất hiện trong vài năm tới khi RISC-V xây dựng được một hệ sinh thái phần mềm thống nhất và ổn định", Li Yangwei, chuyên gia về bán dẫn và hệ thống máy tính tại Bắc Kinh, nhận định. 

Tại sự kiện ra mắt chip, Viện Damo tuyên bố nhóm thiết kế vi mạch đã đóng góp vào việc phát triển hơn 30% các bộ xử lý RISC-V hiệu năng cao trên toàn cầu. Trước đó, viện nghiên cứu này đã giới thiệu một số bộ xử lý dựa trên RISC-V thuộc dòng XuanTie, bao gồm C920 vào năm ngoái và C910 vào năm 2019. 

Damo cũng công bố kế hoạch phát triển các bộ xử lý XuanTie mới, gồm C908X, R908A và XL200. Những con chip này được thiết kế để tăng tốc AI, ứng dụng trong lĩnh vực ô tô và kết nối tốc độ cao. 

Trước khi Alibaba tập trung mạnh vào RISC-V, các con chip dựa trên kiến trúc này chủ yếu được sử dụng cho các ứng dụng cấp thấp như tai nghe và thiết bị đeo. Việc ứng dụng RISC-V vào bộ xử lý dành cho máy tính xách tay và máy chủ vẫn còn hạn chế. 

Trung Quốc dự kiến sẽ tăng cường hỗ trợ cho việc phát triển bán dẫn dựa trên RISC-V. Theo một báo cáo của Reuters hồi tháng 2 vừa qua, chính phủ Trung Quốc đang lên kế hoạch ban hành hướng dẫn nhằm khuyến khích sử dụng chip RISC-V nguồn mở trên phạm vi toàn quốc. Báo cáo cũng tiết lộ rằng hướng dẫn này có thể được công bố ngay trong tháng 3.

Theo dự báo của công ty phân tích SHD Group, số lượng vi mạch hệ thống tích hợp (SoC) dựa trên RISC-V được xuất xưởng trên toàn cầu sẽ đạt 16,2 tỷ đơn vị vào năm 2030, tăng mạnh so với con số 1,3 tỷ đơn vị của năm 2023, tương ứng với quy mô thị trường lên đến gần 93 tỷ USD.