Đào tạo nghề cho robot: Trung Quốc chuẩn bị đưa máy móc gia nhập lực lượng lao động

Tại một trung tâm đào tạo robot hình người ở Bắc Kinh, ông Kenneth Ren, chuyên gia giải pháp quốc tế của công ty công nghệ RealMan Intelligent Technology, đang tham gia vào công việc mà ông gọi là “đào tạo lực lượng lao động của tương lai”. Điểm đặc biệt là những “học viên” này không phải con người, mà là robot hình người được tích hợp trí tuệ nhân tạo.

“Về cơ bản, chúng tôi đang dạy robot cách tự suy nghĩ”, ông Ren chia sẻ khi giới thiệu về công việc của mình tại Trung tâm Huấn luyện Dữ liệu Robot Hình người ở Bắc Kinh.

ĐƯA ROBOT ĐẾN “TRƯỜNG NGHỀ” ĐỂ HỌC LÀM VIỆC NHƯ CON NGƯỜI

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, đây được xem như một “trường học robot hình người”, nơi các kỹ sư và huấn luyện viên giúp robot học cách làm việc trong nhiều tình huống thực tế khác nhau. Mục tiêu không còn dừng ở việc tạo ra những robot phục vụ giải trí hay trình diễn công nghệ, mà là đưa chúng trở thành lực lượng lao động thực sự trong tương lai.

Robot hình người hiện là một phần quan trọng trong chiến lược công nghiệp dài hạn của Bắc Kinh. Tương tự cách Trung Quốc từng đặt cược mạnh mẽ vào xe điện và trí tuệ nhân tạo, giới hoạch định chính sách nước này đang coi robot hình người là lĩnh vực chiến lược để bảo đảm vị thế thống trị trong chuỗi cung ứng và thị trường toàn cầu vào năm 2030.

Trong một báo cáo công bố ngày 11/5, Phòng Thương mại Mỹ cùng công ty nghiên cứu Rhodium Group nhận định chiến lược công nghiệp thế hệ mới của Trung Quốc đang chuyển từ mô hình hỗ trợ một số ngành cụ thể sang điều mà họ gọi là “chính sách công nghiệp cho mọi lĩnh vực”.

Trung tâm tại Bắc Kinh chỉ là một phần trong mạng lưới các cơ sở đào tạo robot đang mọc lên trên khắp Trung Quốc. Tại đây, robot được huấn luyện để thích nghi với nhiều công việc khác nhau, từ nhà máy sản xuất đến dịch vụ dân sinh.

ROBOT HỌC GẤP QUẦN ÁO, SỬA KIM LOẠI VÀ PHỤC VỤ NHÀ HÀNG

Một trong những người trực tiếp đào tạo robot là cô Fudi Luo, cựu giáo viên mỹ thuật. Hiện nay, công việc của cô là hướng dẫn các “học viên cơ khí” cách phân loại đồ vật trên dây chuyền sản xuất.

Thông qua camera, bộ điều khiển và công nghệ ghi nhận chuyển động, cô Luo cùng các đồng nghiệp thực hiện các thao tác mẫu để robot quan sát và học theo. Mỗi hành động phải được lặp đi lặp lại nhiều lần để tạo dữ liệu cho hệ thống AI.

“Ban đầu robot không có bất kỳ nhận thức nào nên tôi phải điều khiển hoàn toàn bằng tay. Nhưng khi chuyển động của tôi tạo thành dữ liệu, robot sẽ học được và sau đó có thể tự thực hiện nhiệm vụ”, cô cho biết.

Những kỹ năng robot được học rất đa dạng: dọn dẹp nhà cửa, massage, sắp xếp hàng hóa trên kệ siêu thị, sửa chữa kim loại hay làm việc trên dây chuyền công nghiệp. Theo Luo, một ngày làm việc điển hình kéo dài khoảng 8 tiếng với những chuyển động lặp lại liên tục.

“Robot không biết mệt là gì, nhưng tôi thì có”, cô nói vui.

Không chỉ dạy robot hình người vận động toàn thân, các công ty công nghệ Trung Quốc còn tập trung đào tạo riêng cho bàn tay robot – bộ phận được xem là khó phát triển nhất.

Tại cùng khuôn viên thúc đẩy công nghệ robot ở Bắc Kinh, startup Beijing Inspire-Robots Technology đang huấn luyện các cánh tay robot bằng hệ thống cảm biến và công nghệ theo dõi chuyển động.

Ông Winston Zou, thư ký hội đồng quản trị công ty, cho biết trung bình một bàn tay robot phải trải qua khoảng 10.000 lần luyện tập để học được một kỹ năng mới.

“Bàn tay robot hiện tại của chúng tôi có thể nhặt một quả trứng hay thậm chí những vật thể nhỏ hơn, đồng thời có thể nâng cả một sợi dây”, Zou nói.

Khả năng thao tác tinh vi của bàn tay robot hiện được coi là chìa khóa để robot hình người có thể làm việc trong môi trường thực tế, từ sản xuất công nghiệp đến phục vụ đời sống.

TRUNG QUỐC ĐẨY NHANH CUỘC ĐUA ROBOT HÌNH NGƯỜI TOÀN CẦU

Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực robot hình người hiện không chỉ diễn ra giữa các startup công nghệ mà còn trở thành cuộc đua chiến lược giữa các cường quốc.

Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý IV hồi tháng 1, CEO Tesla là Elon Musk từng khẳng định robot Optimus của công ty Mỹ vượt trội hơn robot Trung Quốc nhờ thiết kế bàn tay – yếu tố mà ông mô tả là “khó nhất để làm chủ” trong công nghệ robot.

Tuy nhiên, Musk cũng thừa nhận sức mạnh lớn nhất của Trung Quốc nằm ở năng lực mở rộng sản xuất quy mô lớn.

“Đối thủ lớn nhất trong lĩnh vực robot hình người chắc chắn sẽ đến từ Trung Quốc. Họ cực kỳ giỏi trong việc mở rộng quy mô sản xuất”, tỷ phú Mỹ nhận định.

Tại Trung Quốc, việc đào tạo robot không chỉ diễn ra trong các trung tâm nghiên cứu mà còn ngay trong môi trường làm việc thực tế. Robot tích hợp AI hiện đã bắt đầu được thử nghiệm trong nhiều vai trò như đầu bếp nhà hàng, bartender, phục vụ bàn, cảnh sát giao thông hay thậm chí vận hành các cửa hàng tiện lợi nhỏ.

Dù vậy, phần lớn robot hiện nay vẫn cần con người hỗ trợ trong quá trình hoạt động. Các kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ cho rằng điều này chỉ mang tính tạm thời, trước khi robot có thể tự vận hành hoàn toàn trong tương lai gần.

Những người phát triển công nghệ robot tại Trung Quốc cũng nhấn mạnh rằng mục tiêu không phải thay thế hoàn toàn con người, mà là xử lý các công việc nguy hiểm hoặc lặp đi lặp lại.

“Mục tiêu của chúng tôi là đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm với con người hoặc những công việc lặp lại mà mọi người không muốn hay e ngại thực hiện”, Kenneth Ren nói. “Chúng tôi không có ý định thay thế con người trong bất kỳ lĩnh vực nào”.