Japan Airlines bắt đầu thử nghiệm robot hình người tại sân bay

Hãng hàng không Japan Airlines (JAL) vừa chính thức khởi động chương trình thử nghiệm robot hình người phục vụ hoạt động mặt đất tại sân bay Haneda, một trong những cảng hàng không nhộn nhịp nhất Nhật Bản. Đây là một phần trong nỗ lực ứng phó với tình trạng thiếu lao động kéo dài trong ngành hàng không, trong bối cảnh nhu cầu du lịch phục hồi mạnh mẽ.

ROBOT HÌNH NGƯỜI: LỜI GIẢI CHO BÀI TOÁN NHÂN LỰC

Theo thông báo chung, Japan Airlines hợp tác với GMO AI & Robotics để triển khai thử nghiệm bắt đầu từ tháng 5, kéo dài trong hai năm. Các robot sẽ đảm nhiệm một số công việc vốn tiêu tốn nhiều sức lao động như vận chuyển hành lý, hỗ trợ dây chuyền bốc xếp và dọn dẹp khoang hành khách.

Trong video trình diễn công nghệ, một robot hình người do công ty Trung Quốc Unitree phát triển có thể thực hiện các thao tác như đẩy hàng trên băng chuyền, vẫy tay chào khách và thậm chí bắt tay với nhân viên. Dù vậy, vẫn chưa rõ Unitree có trực tiếp tham gia vào dự án thử nghiệm tại Haneda hay chỉ là một trong những công nghệ được đánh giá. Phía Japan Airlines cho biết các nghiên cứu khả thi và đánh giá rủi ro vẫn đang được tiến hành.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành hàng không Nhật Bản đối mặt với áp lực kép: lượng khách quốc tế gia tăng và lực lượng lao động suy giảm. Dữ liệu từ Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản cho thấy lượng khách quốc tế đến nước này trong tháng 3 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, làm gia tăng áp lực lên hệ thống vận hành sân bay.

ROBOT HÌNH NGƯỜI VẪN CHƯA ĐỦ THÔNG MINH

Theo hãng tin CNBC, không chỉ riêng ngành hàng không, nhiều lĩnh vực khác tại Nhật Bản cũng đang tìm đến robot hình người như một giải pháp thay thế lao động trong các công việc nặng nhọc hoặc ít hấp dẫn. Theo nhận định của Barclays trong một báo cáo hồi tháng 1, các yếu tố như già hóa dân số, thiếu hụt lao động và sự thay đổi trong kỳ vọng nghề nghiệp đang mở ra cơ hội lớn cho robot hình người tham gia vào các ngành sản xuất, logistics, nông nghiệp, y tế và dịch vụ.

Dự báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy lực lượng lao động trong độ tuổi làm việc của Nhật Bản có thể giảm tới 31% từ năm 2023 đến 2060. Điều này khiến bài toán nhân lực trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Một số chuyên gia cho rằng chính phủ Nhật Bản cũng có xu hướng thúc đẩy việc ứng dụng robot trong bối cảnh chính sách nhập cư vẫn còn nhiều hạn chế. Hồi tháng 3, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã ban hành hướng dẫn về việc sử dụng robot và trí tuệ nhân tạo nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động do tỷ lệ sinh thấp và dân số già hóa.

Dù được kỳ vọng là lời giải cho bài toán nhân lực, robot hình người vẫn đang trong giai đoạn phát triển và đối mặt với nhiều hạn chế. Các chuyên gia nhận định rằng dù đã có những bước tiến đáng kể trong khả năng vận động và phối hợp nhờ AI, công nghệ này vẫn chưa đủ hoàn thiện để thay thế hoàn toàn con người.

“PHYSICAL AI”: “BIÊN GIỚI TIẾP THEO” CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO

Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho biết robot hình người hiện nay đã có thể thực hiện những nhiệm vụ mà vài năm trước là không tưởng, nhờ cải tiến về khớp chuyển động và phần mềm trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng khả năng lập trình và suy luận của chúng vẫn còn hạn chế.

“Những robot này đơn giản là chưa đủ thông minh”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng trong thời gian tới, việc triển khai robot vẫn sẽ cần sự giám sát và hỗ trợ của con người.

Barclays gọi robot vật lý – hay còn gọi là “physical AI” – là “biên giới tiếp theo” của trí tuệ nhân tạo, khi các doanh nghiệp tìm cách kết hợp AI với máy móc có khả năng thực hiện các tác vụ ngoài đời thực, từ robot đến xe tự hành. Ngân hàng này ước tính thị trường AI vật lý, hiện có quy mô khoảng 2–3 tỷ USD, có thể tăng trưởng lên tới 1.400 tỷ USD vào năm 2035.

Tại Trung Quốc, các công ty như Unitree, Agibot (Zhiyuan Robotics) và Galbot đang đẩy mạnh phát triển robot hình người với chi phí ngày càng thấp, đồng thời chuẩn bị cho các kế hoạch IPO nhằm huy động vốn mở rộng sản xuất. Đáng chú ý, Unitree đã trở thành công ty đầu tiên trong lĩnh vực này được chấp thuận hồ sơ IPO và dự kiến huy động khoảng 4,2 tỷ nhân dân tệ (tương đương 614 triệu USD).