Doanh nghiệp điện ứng dụng AI, dữ liệu lớn vào quản trị ESG

Yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính, quản lý và giảm phát thải, hạn ngạch phát thải và thị trường carbon đang từng bước được triển khai tại Việt Nam, các doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng đang đứng trước những yêu cầu mới về quản lý và vận hành.

Đối với các nhà máy nhiệt điện than, việc quản trị phát thải không chỉ đặt ra yêu cầu về kiểm soát và giảm phát thải, mà còn cần được nhìn nhận một cách tổng thể, gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu vận hành, chủ động thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường và chính sách.

DOANH NGHIỆP NGÀNH ĐIỆN ĐANG NGÀY CÀNG QUAN TÂM ĐẾN ESG

Chia sẻ tại Lễ công bố Báo cáo Phát triển bền vững & Kết nối tăng trưởng xanh do Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 tổ chức chiều 28/9, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương Việt Nam, nhấn mạnh điện năng luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. “Trong những năm qua, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ biến động kinh tế thế giới, diễn biến thời tiết cực đoan cũng như áp lực gia tăng nhu cầu điện, ngành điện Việt Nam vẫn nỗ lực bảo đảm cung ứng điện phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân”, ông Bùi Quốc Hùng nói.

Đây là lần đầu tiên Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 chính thức công bố Báo cáo Phát triển bền vững. Báo cáo được Vĩnh Tân 1 xác định là dấu mốc trong quá trình tăng cường minh bạch thông tin và thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với các bên liên quan. 

Báo cáo tập trung phản ánh ba trụ cột Môi trường – Xã hội – Quản trị (ESG), từ vận hành nhà máy, quản lý môi trường, người lao động, đóng góp cho cộng đồng đến hệ thống quản trị và kiểm soát rủi ro. Đây cũng là cơ sở để Vĩnh Tân 1 nhìn lại các kết quả đã đạt được, xác định những vấn đề cần tiếp tục cải thiện và từng bước đưa các nguyên tắc phát triển bền vững vào hoạt động vận hành và quản trị doanh nghiệp.

Theo Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương Việt Nam, ông Bùi Quốc Hùng, Báo cáo thể hiện nỗ lực của doanh nghiệp trong việc nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và thực hành phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, đây cũng là tín hiệu cho thấy các doanh nghiệp ngành điện đang ngày càng quan tâm hơn đến các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

ỨNG DỤNG AI, DỮ LIỆU LỚN VÀO QUẢN TRỊ ESG TRONG DOANH NGHIỆP ĐIỆN

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, ông Phan Ngọc Cẩm Thành, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1, cho biết ứng dụng công nghệ số là một trong những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững, đặc biệt trên các khía cạnh môi trường, xã hội và quản trị.

Theo ông, dữ liệu lớn và AI đang hỗ trợ doanh nghiệp trong quản trị, tổng hợp và phân tích dữ liệu, qua đó đưa ra các đánh giá theo thời gian thực và hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng trong bối cảnh lượng dữ liệu cần xử lý ngày càng lớn.

“Vĩnh Tân 1 đã tích hợp dữ liệu thống kê từ các nguồn phát thải carbon, dữ liệu đầu vào từ hệ thống điều khiển tự động, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu về nhiên liệu, quá trình đốt và vận hành. Các dữ liệu này được tổng hợp thành nguồn dữ liệu lớn, làm cơ sở xây dựng hệ thống AI phù hợp với đặc thù và điều kiện vận hành của nhà máy”, ông Phan Ngọc Cẩm Thành nói. “Việc đưa công nghệ số vào quản trị giúp chúng tôi phản ánh và phản ứng chính xác, kịp thời hơn trước những biến động trong quá trình vận hành, đồng thời nhanh chóng đánh giá nguyên nhân và đưa ra phương án khắc phục khi xảy ra sự cố”.

Chia sẻ kinh nghiệm của Trung Quốc, ông Triệu Ninh, đại diện Công ty Cổ phần Khoa học và Công nghệ Điện lực - Lưới điện Phương Nam (Trung Quốc), cho biết các tập đoàn điện lực lớn của Trung Quốc đã ứng dụng AI và dữ liệu số trong quản lý carbon từ nhiều năm, với các nền tảng công nghệ được xây dựng riêng cho hoạt động phát điện và quản lý lưới điện.

“Đối với các nhà máy nhiệt điện, nhiều công đoạn như lập và thẩm định báo cáo kiểm kê phát thải, xác định và phân bổ hạn ngạch đều được thực hiện trên các nền tảng số, giúp tự động hóa tính toán, giảm nhân công và hạn chế sai sót”, ông Triệu Ninh nói.

Ông cho biết AI cũng được ứng dụng để tối ưu hóa vận hành tổ máy, duy trì thiết bị ở trạng thái hoạt động hiệu quả, qua đó tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Các hệ thống AI còn hỗ trợ nâng cao hiệu suất vận hành, giảm lượng than tiêu thụ nhưng vẫn bảo đảm an toàn phát điện và sự ổn định của nhà máy.

NHÀ ĐẦU TƯ, CƠ QUAN QUẢN LÝ VÀ ĐỐI TÁC CUNG ỨNG NGÀY CÀNG QUAN TÂM ĐẾN BÁO CÁO ESG

Ông Trần Hồng Bằng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1, cho biết Vĩnh Tân 1 đang từng bước lồng ghép các yếu tố ESG vào chiến lược và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc công bố Báo cáo Phát triển bền vững nhằm cung cấp thông tin về các hoạt động của doanh nghiệp đối với các bên liên quan, đồng thời phản ánh quá trình thực hiện các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị. Lãnh đạo Vĩnh Tân 1 cho biết công ty sẽ tập trung vào bốn nội dung trong quá trình thực hiện cam kết theo hợp đồng BOT: duy trì vận hành hạ tầng, bảo vệ môi trường, đào tạo nhân viên địa phương và hoàn thiện quản trị doanh nghiệp.

Theo Báo cáo, tính đến ngày 21/9/2026, công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 vừa đạt dấu mốc 3.000 ngày vận hành an toàn, ổn định, với sản lượng điện lũy kế vượt 62,7 tỷ kWh. Theo Công ty, đây là những kết quả gắn với quá trình duy trì kỷ luật vận hành, bảo đảm an toàn và sự phối hợp của đội ngũ nhân sự, đối tác và các bên liên quan.

Cùng với hoạt động sản xuất điện, Vĩnh Tân 1 cũng cho biết các kết quả liên quan đến môi trường và xã hội như hiệu suất lọc bụi đạt 99,9%, không xả thải ra nguồn nước tiếp nhận, duy trì khu vườn san hô rộng hơn 2.000 m2, tỷ lệ nhân viên Việt Nam đạt 78%, tạo hơn 600 vị trí việc làm lâu dài và triển khai 23 dự án dân sinh. Hệ thống quản trị của công ty áp dụng 497 biện pháp kiểm soát cùng các hệ thống chứng nhận quốc tế.

Theo ông Vương Hiểu Quang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trách nhiệm xã hội Doanh nghiệp Dung Trí, Bắc Kinh, an ninh năng lượng, phát triển kinh tế và chuyển đổi xanh ngày càng gắn kết, doanh nghiệp năng lượng không chỉ được đánh giá ở khả năng cung cấp điện mà còn ở cách thực hiện trách nhiệm môi trường, xã hội và quản trị. Theo ông, việc công bố thông tin phi tài chính, trong đó có báo cáo ESG, ngày càng được các nhà đầu tư, cơ quan quản lý và đối tác trong chuỗi cung ứng quan tâm. Nhu cầu điện tại Việt Nam tiếp tục tăng cùng yêu cầu chuyển dịch năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định, đây sẽ là những yêu cầu ngày càng quan trọng đối với các doanh nghiệp năng lượng.

Cùng ngày 28/9, Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 đã tổ chức Hội thảo “Quản trị phát thải carbon trong nhiệt điện than: Giải pháp và kinh nghiệm quốc tế” và Hội nghị Nhà cung cấp 2026. Sự kiện có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, EVN, các chủ đầu tư, nhà máy nhiệt điện, chuyên gia, đơn vị tư vấn và cung cấp giải pháp trong lĩnh vực năng lượng, tập trung trao đổi về thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế trong quản trị phát thải carbon, cũng như các giải pháp phù hợp với quá trình vận hành nhiệt điện than tại Việt Nam.

Các đơn vị tham dự sự kiện đã thực hiện nghi thức thông qua Thông cáo chung về quản trị phát thải carbon trong nhiệt điện than, thể hiện tinh thần đồng hành, hợp tác và cùng hướng tới những giải pháp thiết thực trong quản trị và giảm phát thải carbon trong nhiệt điện than.