Hàng không tăng tốc ứng dụng AI trong kỷ nguyên dịch vụ hàng không số

Theo Dự báo Dịch vụ Toàn cầu (Global Services Forecast – GSF) mới nhất của Airbus, thị trường dịch vụ hàng không khu vực châu Á – Thái Bình Dương (bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ) được dự báo đạt giá trị 138,7 tỷ USD vào năm 2044, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 5,2% – cao nhất thế giới. Đáng chú ý, phần lớn động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ đến từ số hóa và ứng dụng AI trong vận hành, bảo dưỡng và đào tạo.

AI ĐANG TRỞ THÀNH “XƯƠNG SỐNG” CỦA BẢO DƯỠNG HÀNG KHÔNG

Sự bùng nổ lưu lượng hành khách và mở rộng đội bay đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống bảo dưỡng. Báo cáo cho biết trong 20 năm tới, khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ cần 19.560 máy bay chở khách mới, chiếm gần một nửa nhu cầu toàn cầu. Song song đó, đội bay ngày càng già đi khiến chi phí và độ phức tạp của bảo dưỡng tăng mạnh.

Cụ thể, Báo cáo của Airbus cho thấy phân khúc bảo dưỡng Off-Wing – bao gồm đại tu động cơ và các bộ phận chính – sẽ tăng từ 37,1 tỷ USD năm 2025 lên 100 tỷ USD vào năm 2044. Tuy nhiên, phân khúc này đang đối mặt với các “nút thắt” lớn như đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu lao động kỹ thuật lành nghề.

Ở mảng bảo dưỡng On-Wing, giá trị thị trường dự kiến tăng từ 6 tỷ USD lên 14 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2044. Các khoản đầu tư lớn đang được rót vào hạ tầng MRO tại những thị trường tăng trưởng nhanh như Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Philippines.

Điểm khác biệt của làn sóng đầu tư mới không chỉ nằm ở quy mô nhà chứa máy bay, mà còn ở việc tích hợp AI, tự động hóa và công cụ số vào quy trình kiểm tra, sửa chữa ngay tại chỗ. Điều này cho phép các hãng hàng không rút ngắn thời gian quay vòng máy bay – yếu tố sống còn trong bối cảnh lưu lượng hành khách tăng trung bình 4,4% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức 3,6% toàn cầu.

Không chỉ dừng ở kỹ thuật, AI còn đang định hình lại trải nghiệm hành khách. Phân khúc tùy chỉnh và nâng cấp máy bay tại châu Á – Thái Bình Dương dự kiến tăng từ 3,8 tỷ USD lên 6,2 tỷ USD vào năm 2044.

Các hãng hàng không ngày càng triển khai các chương trình hiện đại hóa khoang hành khách, trong đó AI đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu thiết kế, cá nhân hóa dịch vụ và khai thác dữ liệu hành khách. Cùng với đó, kết nối internet trên máy bay (IFC) và các dịch vụ số thông minh đang trở thành tiêu chuẩn mới, thay vì chỉ là tiện ích cộng thêm.

KỸ THUẬT SỐ VÀ KẾT NỐI: PHÂN KHÚC TĂNG TRƯỞNG NHANH NHẤT

Theo Airbus, phân khúc Kỹ thuật số & Kết nối sẽ tăng gần 4 lần, từ 2,9 tỷ USD năm 2025 lên 11,2 tỷ USD vào năm 2044. Đây được xem là “trái tim” của quá trình chuyển đổi số ngành hàng không.

AI được ứng dụng rộng rãi trong lập kế hoạch khai thác, quản lý đội bay, tối ưu nhiên liệu và tự động hóa các quy trình vận hành. Đối với các doanh nghiệp MRO, công nghệ số giúp bù đắp tình trạng thiếu hụt nhân lực thông qua tự động hóa và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Airbus ước tính khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ cần hơn 1,06 triệu nhân lực mới đến năm 2044, bao gồm 282.000 phi công, 302.000 kỹ thuật viên và 473.000 tiếp viên hàng không.

Để đáp ứng nhu cầu này, ngành hàng không đang nhanh chóng chuyển sang Đào tạo và Đánh giá dựa trên năng lực (CBTA), trong đó các nền tảng học tập số và mô phỏng ứng dụng AI đóng vai trò trung tâm. Công nghệ cho phép cá nhân hóa chương trình đào tạo, đánh giá chính xác năng lực và rút ngắn thời gian huấn luyện mà vẫn đảm bảo an toàn.

Báo cáo GSF cho thấy, ngoài các phân khúc cốt lõi, các dịch vụ hỗ trợ hoạt động bảo trì và dịch vụ mặt đất cũng đang được tái định hình mạnh mẽ nhờ số hóa và AI, với quy mô thị trường lần lượt dự kiến đạt 46,4 tỷ USD và 31 tỷ USD vào năm 2044.

Airbus nhận định châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt là Nam Á và Trung Quốc, sẽ là khu vực định hình giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của dịch vụ hàng không toàn cầu. Việc ứng dụng AI không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để các hãng hàng không duy trì năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của hành khách.