“Hành trình truy vết tội phạm mạng”: Mô hình huấn luyện điều tra số sát thực tiễn

Cuộc thi gồm 4 vòng thi, mang thông điệp “Nối liền mảnh ghép - Tái hiện hành tung”, được xây dựng theo mô hình huấn luyện mới, mô phỏng các tình huống điều tra số sát thực tế. Hoạt động nhằm nâng cao năng lực điều tra số, khai thác nguồn tin mở và giám định kỹ thuật số cho cán bộ, chiến sĩ trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng.

TỪ TƯ DUY XỬ LÝ VỤ VIỆC SANG TƯ DUY LÀM CHỦ KHÔNG GIAN SỐ

Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, cuộc thi là bước thử nghiệm có ý nghĩa chiến lược trong đổi mới tư duy huấn luyện, đào tạo và xây dựng lực lượng Công an nhân dân thích ứng với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số. Cuộc thi tái hiện toàn bộ quá trình truy vết tội phạm trên không gian mạng. Các đội thi phải tiếp cận vụ việc như một vụ án thực tế: thu thập dữ liệu, phân tích dấu vết số, xác minh thông tin, liên kết các mảnh ghép rời rạc và từng bước tái hiện hành vi, phương thức hoạt động của đối tượng.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cuộc thi là bước thử nghiệm có ý nghĩa chiến lược trong đổi mới tư duy huấn luyện, đào tạo và xây dựng lực lượng Công an nhân dân thích ứng với yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Cuộc thi tái hiện toàn bộ quá trình truy vết tội phạm trên không gian mạng. Các đội thi phải tiếp cận vụ việc như một vụ án thực tế: thu thập dữ liệu, phân tích dấu vết số, xác minh thông tin, liên kết các mảnh ghép rời rạc và từng bước tái hiện hành vi, phương thức hoạt động của đối tượng.

"Lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng an ninh mạng, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nói riêng, cần chuyển mạnh từ tư duy xử lý vụ việc sang tư duy làm chủ không gian số; từ phản ứng bị động sang chủ động phát hiện, truy vết, phân tích, dự báo và ngăn chặn từ sớm, từ xa", Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, nhấn mạnh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, không gian mạng đã trở thành môi trường trọng yếu gắn liền với hoạt động của các cơ quan, tổ chức và đời sống xã hội. Song song với đó, các phương thức tấn công mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi và có tổ chức. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực điều tra số, chủ động phát hiện, truy vết, xử lý và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” được tổ chức nhằm nâng cao năng lực chuyên môn toàn diện cho cán bộ, chiến sĩ trong các lĩnh vực điều tra số, khai thác nguồn tin mở, giám định kỹ thuật số và phân tích dữ liệu. Thông qua các tình huống mô phỏng sát thực tế, thí sinh không chỉ củng cố kiến thức kỹ thuật, mà còn rèn luyện tư duy điều tra, khả năng phân tích, xử lý và liên kết thông tin trong môi trường số ngày càng phức tạp.

KHÔNG CHỈ LÀ SÂN CHƠI NGHIỆP VỤ

Trong quá trình tranh tài, các đội thi đã vận dụng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ trong thu thập, phân tích dữ liệu, khai thác nguồn tin mở, giám định kỹ thuật số và liên kết các dấu vết trên không gian mạng. 

Theo đánh giá của Ban Tổ chức, các đội thi đã thể hiện tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm, khả năng phối hợp nhóm tốt và tư duy xử lý tình huống linh hoạt. Nhiều đội có phương pháp tiếp cận bài bản, khai thác hiệu quả các dữ liệu được cung cấp, qua đó cho thấy năng lực phân tích, truy vết và tổng hợp thông tin trong môi trường số ngày càng được nâng cao.

Kết thúc vòng thi đầu tiên, Ban Tổ chức đã trao giải cho các đội thi có thành tích xuất sắc. Giải Nhất thuộc về đội Cyb3r_Gu4rdians, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh (T07). Đây cũng là đội thi duy nhất có thí sinh nữ tham gia, thể hiện tinh thần bản lĩnh, sáng tạo và khả năng làm chủ kỹ năng điều tra số trong môi trường thi đấu thực chiến.

Giải Nhì được trao cho đội The Wings of Seagulls, Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hải Phòng. Giải Ba thuộc về đội Aegis IV, Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Tuyên Quang.

Ban Tổ chức cũng trao giải Khuyến khích cho đội r00t_m4st3r, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh (T07), ghi nhận nỗ lực, tinh thần học hỏi, quyết tâm rèn luyện và khả năng vận dụng kiến thức nghiệp vụ của các cán bộ, chiến sĩ tham gia cuộc thi.

Cuộc thi “Hành trình truy vết tội phạm mạng” không chỉ là sân chơi nghiệp vụ, mà còn là bước đi thiết thực trong quá trình đổi mới công tác đào tạo, huấn luyện lực lượng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Thông qua các tình huống mô phỏng sát thực tiễn, cuộc thi góp phần nâng cao năng lực điều tra số, khai thác nguồn tin mở, giám định kỹ thuật số và tư duy phân tích tổng hợp cho cán bộ, chiến sĩ.

Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ khả năng chủ động phát hiện, truy vết, ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ, thách thức trên không gian mạng, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân khẳng định cuộc thi thể hiện rõ quyết tâm của lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trong việc tham mưu lãnh đạo Bộ Công an xây dựng lực lượng Công an nhân dân theo hướng “chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, có khả năng làm chủ công nghệ, làm chủ không gian mạng và làm chủ các phương thức đấu tranh mới.