Khác biệt văn hóa kinh doanh: Thách thức lớn startup Việt phải vượt qua để chinh phục đối tác Nhật Bản

Khi hợp tác với startup Việt Nam, các nhà đầu tư Nhật Bản thường đặt kỳ vọng lớn vào tiềm năng mở rộng thị trường tại Việt Nam hơn là chỉ tập trung vào công nghệ hay mô hình kinh doanh. Họ tìm kiếm những đối tác có thể giúp họ thâm nhập sâu hơn vào một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất Đông Nam Á. 

VƯỢT QUA NHỮNG KHÁC BIỆT TRONG KINH DOANH VÀ RÀO CẢN GIAO TIẾP

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam / VnEconomy, ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện văn phòng JETRO, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản tại Hà Nội, cho biết thách thức lớn nhất đối với các công ty khởi nghiệp Việt Nam khi hợp tác với các công ty Nhật Bản là sự khác biệt trong hoạt động kinh doanh và rào cản giao tiếp. 

“Nhìn chung, các công ty Nhật Bản thích cách tiếp cận thận trọng và có kế hoạch, trong khi các công ty khởi nghiệp Việt Nam coi trọng việc ra quyết định nhanh chóng và linh hoạt”, ông Ozasa Haruhiko nói. Ngoài ra, sự khác biệt về mặt pháp lý và quy định cũng có thể làm chậm trễ quá trình hợp tác. JETRO đã hỗ trợ giải quyết vấn đề này thông qua các dịch vụ tư vấn pháp lý, cập nhật, tóm tắt thông tin về các quy định, chính sách luật pháp mới, giúp rút ngắn khoảng cách giữa hai bên và đẩy nhanh tiến trình hợp tác.

“Để xây dựng mối quan hệ hợp tác hiệu quả với các công ty Nhật, các startup Việt Nam cần hiểu rõ và thích nghi với cách tiếp cận kinh doanh thận trọng, có kế hoạch của Nhật Bản, đồng thời vượt qua những rào cản về giao tiếp và pháp lý”, ông Ozasa Haruhiko nói 

Ngoài việc truyền đạt tầm nhìn và khả năng tiếp thị, kinh doanh của doanh nghiệp, các công ty khởi nghiệp Việt Nam nên truyền đạt chính xác thông tin tài chính của mình cho các công ty Nhật Bản. “Chia sẻ thông tin chính xác từ cả hai bên là bước đầu tiên để có thể hợp tác, vì không thể xây dựng lòng tin nếu không có những nền tảng này”. 

Trưởng đại diện văn phòng JETRO nhấn mạnh rằng để xây dựng lòng tin – nền tảng của mọi mối quan hệ hợp tác – các startup Việt cần chủ động chia sẻ thông tin tài chính chính xác và minh bạch. Đây là bước đầu tiên để tránh những hiểu lầm và giúp xây dựng mối quan hệ bền vững. Ông Ozasa Haruhiko cho biết đã có trường hợp các công ty Nhật Bản phải ngừng cân nhắc hợp tác do thiếu báo cáo tài chính chung. Vì thế, cả hai bên đều được yêu cầu phải trao đổi chặt chẽ để tránh sự khác biệt.

Ngoài ra, khi mở rộng sang thị trường Nhật Bản, các startup Việt cần chú trọng thích nghi với ngôn ngữ và phong cách làm việc của Nhật. Nhiều công ty công nghệ thông tin Việt Nam nhận được các đơn hàng và thành công tại Nhật đều có nhân viên nói tiếng Nhật, hiểu sâu về văn hóa kinh doanh Nhật Bản. Thậm chí, một số doanh nghiệp đã thành lập chi nhánh tại Nhật để tăng cường sự hiện diện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng Nhật. JETRO Hà Nội hiện hỗ trợ hơn 10 công ty Việt Nam mỗi năm trong việc thiết lập chi nhánh tại Nhật, cho thấy đây là một hướng đi tiềm năng.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều startup Việt Nam tìm kiếm cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp Nhật Bản, sự khác biệt về văn hóa kinh doanh giữa hai quốc gia là một yếu tố then chốt mà hai bên cần chú trọng để có thể đạt được mối quan hệ hợp tác bền vững, hiệu quả. 

DOANH NGHIỆP NHẬT ĐÁNH GIÁ CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ SỰ ĐỔI MỚI CỦA STARTUP VIỆT NAM

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Nhật Bản là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn tại Việt Nam, với tổng vốn FDI tích lũy tính đến năm 2023 vượt quá 70 tỷ USD (theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam). Điều này tạo nền tảng cho sự quan tâm ngày càng tăng từ cả hai phía, bao gồm cả các startup.

Ông Ozasa Haruhiko cho biết các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao năng lực cạnh tranh và sự đổi mới của startup Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển phần mềm. Theo ông Ozasa, khả năng sở hữu đội ngũ kỹ sư CNTT nội bộ và phát triển hệ thống nhanh chóng là lợi thế nổi bật của các startup Việt. Trong lĩnh vực công nghệ, nhiều startup đã đạt được tiến bộ trong việc phát triển các công nghệ độc đáo như trí tuệ nhân tạo (AI). Không chỉ trong công nghệ, mà ngay cả ở các ngành khác, việc ứng dụng CNTT hiệu quả cũng giúp startup Việt tạo ấn tượng với đối tác Nhật.

Bên cạnh công nghệ thông tin, các lĩnh vực mà doanh nghiệp Nhật quan tâm đầu tư tại Việt Nam còn có giáo dục, y tế, nông nghiệp và các lĩnh vực xanh, những ngành có tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt chú trọng đến những startup có thể tạo ra sự cộng hưởng với hoạt động kinh doanh của mình hoặc hỗ trợ mở rộng thị trường tại Việt Nam – một trong những kỳ vọng phổ biến nhất khi hợp tác.

Ông Ozasa Haruhiko cho biết JETRO đã “làm mối” cho quan hệ hợp tác giữa Gakken (Nhật Bản) và Kiddihub (Việt Nam). Gakken có nội dung giáo dục phong phú song thiếu mạng lưới khách hàng tại Việt Nam, vì thế họ đã đã tìm thấy sự bổ trợ từ Kiddihub – một startup sở hữu mạng lưới khách hàng mạnh và đang tìm kiếm nội dung giáo dục mới. Đây là minh chứng điển hình cho tiềm năng hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên.