Nhiều tòa soạn báo gặp khó với công nghệ, lo lắng “đầu tư có mang lại nguồn thu tương xứng”
Bảo Bình
16/03/2024
Chia sẻ
Nhiều cơ quan báo chí vẫn đứng trước “bài toán đầu tư”, liệu việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ có thực sự mang lại nguồn thu tương xứng, các nền tảng số có bù đắp được phần doanh thu sụt giảm của các mô hình báo chí truyền thống…
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận với chủ đề “Đầu tư, ứng dụng công nghệ hiệu quả tại các tòa soạn”
Sáng 16/3, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2024 đã diễn ra phiên thảo luận với chủ đề “Đầu tư, ứng dụng công nghệ hiệu quả tại các tòa soạn”. Đây là một trong những nội dung thu hút sự quan tâm rất lớn từ các cơ quan báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có báo chí, truyền thông.
THỰC TRẠNG CỦA NHIỀU TÒA SOẠN: NỀN TẢNG CMS RỜI RẠC, THIẾU CÔNG CỤ SẢN XUẤT TÁC PHẨM ĐA PHƯƠNG TIỆN
Trình bày tham luận về “Hệ thống tòa soạn hội tụ cho các cơ quan báo chí”, ông Bùi Công Duyến, Giám đốc sản phẩm ONECMS, cho biết hầu hết các cơ quan báo chí tại Việt Nam đều có đồng thời nhiều loại hình báo chí, như báo in, báo điện tử, video clip, podcast… Tuy nhên, mỗi loại hình báo chí lại sử dụng các phần mềm quản lý nội dung (CMS) riêng rẽ hoặc chưa có CMS quản lý. Bên cạnh đó, nhiều cơ quan báo chí cũng chưa có các phần mềm phục vụ hành chính trị sự như quản lý công việc, trang thiết bị, văn bản…
Thời đại công nghệ số và mạng xã hội mang đến cho các cơ quan báo chí cả cơ hội lẫn thách thức. Nếu giải quyết được các thách thức, thì cơ hội sẽ rộng mở. Tuy vậy, theo ông Bùi Công Duyến, thực trạng hiện nay của nhiều tòa soạn báo vẫn là đang gặp nhiều khó khăn về mặt công nghệ như thiếu công cụ hỗ trợ sản xuất nhanh các tác phẩm báo chí đa phương tiện như emagazine, longform, megastory; thiếu công cụ quản lý nội dung tập trung trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Tiktok, YouTube, Zalo…
Để vượt qua những khó khăn hiện tại, ông Duyến đã đề xuất một giải pháp mới là tòa soạn hội tụ dành cho các tổ chức báo chí. Trong giải pháp này, có nhiều công cụ hiện đại được tích hợp, cho phép thiết kế trực tiếp các ấn phẩm đặc biệt như eMagazine, longform; quản lý cả báo in và báo điện tử; và cung cấp các tính năng như gợi ý từ khóa và kiểm tra lỗi chính tả. Điều đặc biệt là giải pháp này còn cho phép dễ dàng điều hướng bài viết qua các loại ấn phẩm và loại hình truyền thông khác nhau.
Mô hình tòa soạn hội tụ cung cấp một quy trình xuất bản toàn diện, giúp quản lý bảng tiến độ tin tức, dàn trang và biên tập một cách hiệu quả. Nó cũng cho phép sao chép nội dung và chuyển đổi sang các định dạng phông chữ khác nhau mà không gặp vấn đề về lỗi phông.
Dù nhận biết được sức tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, song chiến lược ứng dụng trí tuệ nhân tạo của các tòa soạn báo ở Việt Nam vẫn còn hạn chế. Khảo sát của Viện nghiên cứu Reuters và Đại học Oxford cho thấy các tòa soạn báo trên thế giới có sự quan tâm đặc biệt đối với việc tích hợp công nghệ này vào quản trị.
Theo ông Bùi Công Duyến, thực trạng hiện nay của nhiều tòa soạn báo vẫn là đang gặp nhiều khó khăn về mặt công nghệ.
Theo ông Bùi Công Duyến, AI được áp dụng rộng rãi trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên tiếng Việt, từ tìm lỗi chính tả đến gán nhãn bài viết với hệ thống từ khóa, và thậm chí chuyển đổi văn bản thành giọng nói và ngược lại. Nó cũng có thể đề xuất nội dung và phát hiện xu hướng để phục vụ cho các loại hình truyền thông khác nhau.
“Tòa soạn hội tụ với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo giúp các cơ quan báo chí tiết kiệm rất nhiều nguồn lực khi từ một bài viết gốc có thể dễ dàng chuyển đổi thành các loại hình báo chí khác nhau, tận dụng thế mạnh của từng loại hình báo chí để hỗ trợ cho nhau”, ông Bùi Công Duyến cho biết.
Tuy nhiên, các tòa soạn báo Việt Nam hiện đang đối mặt với một số khó khăn khi muốn áp dụng AI vào tòa soạn hội tụ, như khó khăn trong việc tích hợp, vì việc áp dụng AI vào quy trình làm việc của tòa soạn đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về công nghệ và cách thức hoạt động của AI. Điều này có thể là một thách thức lớn đối với những người không có nền tảng kỹ thuật. Trong khi đó, phần lớn các cơ quan báo chí không có chuyên gia để nghiên cứu, triển khai các công nghệ này. Ngoài ra, những vấn đề về dữ liệu và quy chuẩn, bảo mật cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
NHIỀU CƠ QUAN BÁO CHÍ VẪN ĐỨNG TRƯỚC “BÀI TOÁN ĐẦU TƯ” KHI NÓI VỀ CÔNG NGHỆ
Thu hút độc giả và có thêm doanh thu là những băn khăn của nhiều tòa soạn báo. Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thùy Dương, chuyên gia chương trình Google News Initiative (GNI), đã chia sẻ phương pháp giúp các tòa soạn báo có thể tiếp cận, phát triển tệp độc giả, với các bước theo tuần tự là: hiểu độc giả, nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí, mở rộng phân phối, phát triển doanh thu, xây dựng văn hóa đổi mới, sáng tạo.
Trong đó, hiểu hành vi và phân loại độc giả là các bước quan trọng để phát triển độc giả. Vì thế, có 3 bước mà các tòa soạn cần tiến hành để hiểu độc giả.
Bước thứ nhất là phân tích, bao gồm phân tích hành vi đọc của độc giả; phân tích tương quan giữa nội dung và hành vi đọc; phân tích tác động của UX (trải nghiệm người dùng - user experience) và UI (giao diện người dùng - user interface).
Bước thứ hai là để hiểu độc giả là tối ưu, phân loại độc giả theo hành vi, xác định các tập độc giả có giá trị cao.
Bước thứ ba là tương tác hiệu quả với độc giả bằng cách tùy chỉnh trải nghiệm cho từng tập độc giả khác nhau, khảo sát độc giả và tiếp nhận phản hồi.
Tọa đàm bàn tròn tại Hội thảo
Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Tổng Biên tập Báo điện tử VietnamPlus, báo chí không thể tách rời khỏi công nghệ và nhiều cơ quan báo chí lớn đã bắt đầu chuyển mình theo hướng trở thành các công ty công nghệ báo chí, theo mô hình media-tech. Tuy nhiên, nhiều cơ quan báo chí vẫn đứng trước “bài toán đầu tư”, liệu việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ có thực sự mang lại nguồn thu tương xứng, các nền tảng số có bù đắp được phần doanh thu sụt giảm của các mô hình báo chí truyền thống.
Các diễn giả tại Hội thảo “Đầu tư, ứng dụng công nghệ hiệu quả tại các tòa soạn” cho rằng quá trình đầu tư công nghệ tại các tòa soạn cần được thực hiện song song giữa củng cố các nền tảng cơ bản có thể tối ưu được và tiến hành các đổi mới về công nghệ thông qua quan hệ với các đối tác trong xây dựng các nền tảng mới, sản phẩm mới.
Phát biểu tại phiên Khai mạc Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2024, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã khẳng định: “Công nghệ số ảnh hưởng đầu tiên và mạnh mẽ nhất là đối với lĩnh vực báo chí, truyền thông và tạo ra sự thay đổi căn bản của lĩnh vực này”.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, báo chí muốn phát triển thì cần không gian mới, cần lực lượng sản xuất mới, cần nguồn lực sản xuất mới, cần yếu tố sản xuất mới và cần động lực mới. Trong đó, Bộ trưởng chỉ rõ không gian mới là không gian số. Lực lượng sản xuất mới là công nghệ số. Nguồn lực sản xuất mới là nhân lực số. Yếu tố sản xuất mới là dữ liệu số. Động lực mới là đổi mới sáng tạo số. “Bởi vậy, đầu tư vào công nghệ số, nhân lực số, dữ liệu số và đổi mới sáng tạo số sẽ là đầu tư vì tương lai của báo chí”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Từ việc tìm kiếm, đánh giá đến lựa chọn sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng ngày càng có thể ủy quyền cho AI thực hiện một phần quá trình này. Sự thay đổi đặt ra yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược thương hiệu, Marketing và Sales để duy trì năng lực cạnh tranh.
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo chỉ có thể đóng góp cho phát triển bền vững khi đi cùng đổi mới thực chất phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả tổ chức và bảo đảm vai trò của người lao động...
Thay vì chờ gà nở cả tháng mới phân biệt trống, mái và sau đó phải tiêu hủy gà con trống, HBC Nexus, startup Việt đã dùng AI, nhận diện giới tính phôi gà ngay từ ngày thứ 4 ấp trứng. Công nghệ này không chỉ mở ra khả năng giảm chi phí cho các trại giống mà còn hướng tới hạn chế hàng tỷ gà trống con bị tiêu hủy mỗi năm trên thế giới...
Có những sản phẩm công nghệ chiến lược có thể đầu tư trong 1-2 năm, nhưng với công nghệ lõi cần khoảng 5 năm. Đặc biệt, những sản phẩm công nghệ lõi có chiều sâu, định hướng dài hạn có thể cần tới 10 năm để phát triển...
Ngành điện tử Việt Nam đã hình thành nền tảng về sản xuất, kỹ thuật, nhân lực và thị trường. Đây có thể là điểm xuất phát để mở rộng sang bán dẫn. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi doanh nghiệp nhận diện đúng năng lực có thể kế thừa và những khoảng cách cần thu hẹp…
Muốn làm chủ công nghệ lõi, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D đủ năng lực để tạo ra những tài sản sở hữu trí tuệ có giá trị, có thể đăng ký bảo hộ không chỉ tại Việt Nam mà còn ở thị trường quốc tế...
Từ câu chuyện hoàn thiện khung pháp lý, kiến trúc dữ liệu dùng chung đến bài toán liêm chính trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khoảng trống thể chế nội bộ - "trụ cột bị bỏ quên" tại nhiều trường đại học, tọa đàm do Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Intel Việt Nam tổ chức đã mở ra bức tranh toàn cảnh về bước chuyển mới của quản trị số toàn ngành.
Theo ông Michael Redding, Giám đốc công nghệ (CTO) Quantropi, doanh nghiệp có thể chuyển đổi sang bảo mật hậu lượng tử bằng giải pháp phần mềm tích hợp trên hạ tầng hiện có, không cần thay thế toàn bộ hệ thống, qua đó giảm chi phí triển khai.
Việc chuẩn bị cho lĩnh vực mật mã hậu lượng tử đang được đặt ra không chỉ ở khía cạnh công nghệ, mà còn liên quan đến năng lực nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái ứng dụng.
Trong suốt tiến trình chuyển đổi số nhiều năm qua, chúng ta luôn khẳng định với nhau rằng: Dữ liệu và Bí mật kinh doanh là tài sản sống còn của mỗi tổ chức. Dữ liệu quyết định năng lực cạnh tranh, trải nghiệm khách hàng và thậm chí là sự tồn vong của một doanh nghiệp hay một ngân hàng.